Phát huy vai trò chủ thể của nhân dân thông qua 'Hòm thư điện tử ẩn danh'

Cán bộ Đồn Biên phòng Sê Rê Pốk dán tờ rơi in mã QR kết nối “Hòm thư điện tử ẩn danh” tại nhà sinh hoạt cộng đồng để bà con dễ tiếp cận và thực hiện. Ảnh: Ngọc Lân

Buôn Đôn là xã biên giới của tỉnh Đắk Lắk, có hơn 45,5km đường biên giới tiếp giáp với tỉnh Mondulkiri (Campuchia), địa bàn rộng, dân cư sống phân tán, nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống, đời sống của một bộ phận nhân dân còn khó khăn. Trung tá Nguyễn Văn Kiều, Chính trị viên Đồn Biên phòng Sê Rê Pốk cho biết: Thực tế cho thấy, nhiều nguồn tin liên quan đến vi phạm quy chế khu vực biên giới, an ninh nông thôn hay các dấu hiệu bất thường trên địa bàn đều xuất phát từ người dân. Tuy nhiên, do tâm lý e ngại sợ bị lộ danh tính, sợ va chạm khiến không ít thông tin chưa được phản ánh kịp thời. Do đó, “Hòm thư điện tử ẩn danh” bằng mã QR do đơn vị triển khai đã tạo thuận lợi cho người dân tích cực cung cấp thông tin.

Nhiều năm gắn bó với vùng biên xã Buôn Đôn, ông Biện Văn Lạc hiểu rất rõ tâm lý của bà con. Không ít người từng biết chuyện trái pháp luật nhưng vẫn chọn im lặng vì sợ ảnh hưởng đến cuộc sống. Giờ đây, chỉ cần dùng điện thoại thông minh quét mã QR, mọi thông tin đều có thể chuyển trực tiếp đến lực lượng Biên phòng. Ông Biện Văn Lạc chia sẻ: “Hòm thư điện tử ẩn danh” giúp việc tố giác tội phạm an toàn hơn cho người dân. Khi có việc xảy ra, bà con có thể gửi ngay thông tin và luôn yên tâm vì được bảo mật”.

Đó cũng là suy nghĩ chung của nhiều người dân ở khu vực biên giới Buôn Đôn – nơi Đồn Biên phòng Sê Rê Pốk đang triển khai mô hình như một giải pháp mới trong công tác phòng, chống tội phạm. Khác với hình thức tiếp nhận tin báo truyền thống thông qua đơn thư hoặc gặp trực tiếp cán bộ phụ trách địa bàn, “Hòm thư điện tử ẩn danh” cho phép người dân phản ánh các nội dung liên quan đến ma túy, buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép, vi phạm quy chế khu vực biên giới, các dấu hiệu nghi vấn về an ninh trật tự... thông qua điện thoại thông minh. Toàn bộ quá trình gửi thông tin được thiết kế đơn giản, thao tác nhanh, không lưu tên, không hiển thị số điện thoại và không truy vết người gửi. Chính cơ chế bảo mật ấy đã tạo ra sự khác biệt.

Già làng Y Thơng Kđoh, người có uy tín tại xã Buôn Đôn cho biết: “Bộ đội Biên phòng làm cách này rất hay. Người tố giác tội phạm không sợ bị lộ danh tính nên bà con yên tâm. Trước đây, muốn tố giác phải viết thư, làm đơn, nhiều người sợ bị trả thù nên ngại. Bây giờ có cách làm mới, bà con sẽ tham gia nhiệt tình hơn”.

Phía sau những lời nhận xét ấy là sự thay đổi đáng chú ý trong nhận thức của người dân: Từ tâm lý e dè sang chủ động tham gia giữ gìn bình yên địa bàn. Nếu ở vùng biên Buôn Đôn, mã QR được in trên những tờ rơi dán tại thôn, buôn, điểm sinh hoạt cộng đồng thì ở tuyến biển, mô hình này lại hiện diện tại những nơi đông người dân qua lại. Tại khu vực do Đồn Biên phòng Hòa Hiệp Nam quản lý, tờ rơi in mã QR kết nối trực tiếp với “Hòm thư điện tử ẩn danh” được dán tại Trạm Kiểm soát Biên phòng Đà Nông, cảng cá Phú Lạc và nhà văn hóa các khu phố. Mỗi vị trí đều được lựa chọn kỹ lưỡng, bảo đảm thuận lợi cho người dân tiếp cận.

Cán bộ Đồn Biên phòng Hòa Hiệp Nam tuyên truyền, giới thiệu về “Hòm thư điện tử ẩn danh” bằng mã QR để ngư dân chủ động cung cấp thông tin cho đơn vị. Ảnh: Ngọc Lân

Với đặc thù địa bàn ven biển có mật độ tàu cá lớn, thường xuyên phát sinh các vấn đề liên quan đến an ninh trật tự, tranh chấp ngư trường trên biển và các hành vi vi phạm pháp luật, việc hình thành một kênh tiếp nhận thông tin nhanh, bảo mật trở nên cần thiết. Chỉ bằng một lần quét mã QR trên điện thoại, ngư dân có thể gửi phản ánh ngay tại bến cảng hoặc trước thời điểm tàu xuất bến.

Không còn khoảng cách giữa người dân với lực lượng chức năng, không còn tâm lý “biết nhưng ngại nói" và cũng không còn những thông tin bị chậm trễ vì phải qua nhiều khâu trung gian. Từ những tin báo ban đầu, lực lượng Biên phòng có thêm nguồn thông tin để xác minh, chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ sớm, từ xa. Đây cũng là điểm mới của mô hình, người dân trở thành chủ thể tham gia bảo vệ an ninh địa bàn thay vì chỉ là đối tượng tuyên truyền.

Theo Trung tá Nguyễn Văn Kiều, thời gian triển khai mô hình chưa lâu nhưng bước đầu đã phát huy hiệu quả tích cực. Đơn vị đã tiếp nhận những thông tin đầu tiên liên quan đến vi phạm quy chế khu vực biên giới và tổ chức xác minh, xử lý theo đúng quy định, góp phần tích cực trong công tác phòng ngừa và đấu tranh với các loại tội phạm ở khu vực biên giới. Điều đáng chú ý không nằm ở số lượng tin báo, mà ở sự chuyển biến trong tư duy tiếp cận thông tin. Trước đây, nhiều vụ việc nhỏ thường bị bỏ qua vì người dân ngại phản ánh. Nay chỉ với vài thao tác trên điện thoại, thông tin đã được truyền tải đến lực lượng chức năng. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang đi vào mọi lĩnh vực đời sống, việc ứng dụng công nghệ vào công tác vận động quần chúng, bảo vệ an ninh biên giới cho thấy tư duy đổi mới của lực lượng Bộ đội Biên phòng.

Đại tá Đỗ Quang Thấm, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk cho biết, từ hiệu quả bước đầu, đến nay, mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” đã được triển khai tại toàn bộ 16 xã, phường biên giới trên địa bàn. Việc triển khai đồng bộ mô hình không chỉ nhằm đổi mới phương thức tiếp nhận thông tin, mà còn phát huy vai trò, trách nhiệm của nhân dân trong tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới. Đây là giải pháp phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số, góp phần xây dựng thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc, tạo thêm kênh thông tin hiệu quả phục vụ công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ gìn sự bình yên trên địa bàn biên giới.