Phát huy vai trò của Công đoàn trong tham gia thành lập tổ chức cơ sở Đảng và phát triển đảng viên trong các doanh nghiệp

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh Đỗ Thị Toán cùng lãnh đạo LĐLĐ tỉnh và phường Quảng Phú trao quyết định thành lập Chi bộ Công ty TNHH Sakurai Việt Nam. Ảnh: Lê Quỳnh

Nhận diện điểm nghẽn và sự thay đổi trong tư duy tiếp cận

Toàn tỉnh hiện có hơn 10.000 đảng viên làm việc trong khu vực kinh tế tư nhân, nhưng số lượng chi bộ, đảng bộ còn chưa tương xứng. Đặc biệt, tại khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), lượng đảng viên đang làm việc khá đông đảo, song phần lớn vẫn phải duy trì sinh hoạt Đảng tại nơi cư trú.

Điểm nghẽn này không hoàn toàn xuất phát từ việc thiếu đảng viên. Có doanh nghiệp đã đủ đảng viên nhưng chưa đủ điều kiện tổ chức; có nơi dồi dào quần chúng ưu tú nhưng công tác phát hiện, bồi dưỡng chưa được tiến hành thường xuyên. Bên cạnh đó, khó khăn về việc bố trí địa điểm, thời gian sinh hoạt, cũng như tâm lý e ngại của doanh nghiệp về việc phát sinh bộ máy, thủ tục hội họp làm ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất, kinh doanh vẫn là một rào cản lớn.

Để tháo gỡ, Chương trình hành động số 39-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa (thực hiện Chỉ thị số 12-CT/TW) đã xác định rõ yêu cầu: việc triển khai phải thiết thực, lấy tuyên truyền, thuyết phục tạo đồng thuận làm trọng tâm; tuyệt đối không hành chính hóa, không chạy theo số lượng và không làm ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Tổ chức đảng phải thực sự trở thành hạt nhân chính trị, là cầu nối tin cậy giúp tháo gỡ khó khăn, ổn định quan hệ lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong hệ sinh thái này, Công đoàn dù không làm thay cấp ủy nhưng sở hữu lợi thế đặc biệt: hiện diện thường xuyên, hiểu công nhân và có quan hệ trực tiếp với giới chủ.

Xây dựng người công nhân: Nguồn cội của công tác phát triển Đảng

Chương trình 39-CTr/TU nhấn mạnh việc đổi mới mạnh mẽ công tác tạo nguồn, coi trọng chất lượng, động cơ phấn đấu và khả năng cống hiến. Đối tượng tạo nguồn tập trung vào những công nhân có thành tích xuất sắc, trí thức, chuyên gia, cán bộ quản lý và những cá nhân có uy tín tích cực. Điều này hoàn toàn tương đồng với mục tiêu của Chương trình số 37-CTr/TU về việc xây dựng đội ngũ công nhân lao động có trình độ chuyên môn và kỹ thuật cao. Điểm giao thoa cốt lõi của hai chương trình chính là “người công nhân trong nhà máy”.

Nhận thức rõ điều đó, Liên đoàn Lao động tỉnh xác định: muốn tham gia tốt vào công tác Đảng, trước hết phải xây dựng được phong trào công nhân thực chất. Nguồn phát triển Đảng không chỉ nằm trên danh sách khô khan, mà phải được nhận diện sống động từ chính thực tiễn lao động sản xuất. Đó là những người thợ giỏi, tổ trưởng uy tín, cán bộ kỹ thuật có năng lực và những cán bộ công đoàn giàu tinh thần trách nhiệm.

Thông qua các hội thi tay nghề, phong trào sáng kiến, danh hiệu “Công nhân giỏi xứ Thanh”, và các thiết chế như “Không gian văn hóa công nhân” hay mô hình công đoàn cơ sở kiểu mẫu, Công đoàn không chỉ chăm lo cho người lao động mà còn tạo ra môi trường để nhân tố tích cực được rèn luyện, thử thách. Nhờ đó, Công đoàn chuyển trạng thái từ “chờ có nguồn” sang chủ động phân loại, nắm bắt và tạo nguồn dài hạn trực tiếp tại cơ sở.

Lãnh đạo LĐLĐ tỉnh trao quà cho người lao động khó khăn tại Lễ phát động “Tháng Công nhân”, hưởng ứng “Tháng hành động về an toàn vệ sinh lao động” năm 2026. Ảnh: Thanh Huê

Từ việc tạo đồng thuận đến sự thiết thực trong sinh hoạt

Thực tiễn chứng minh, dù dồi dào nguồn lực nhưng nếu thiếu sự đồng thuận từ phía doanh nghiệp thì việc thành lập tổ chức đảng rất khó thành công. Thay vì chỉ đưa ra những mệnh lệnh khô cứng về việc “cần thành lập chi bộ”, cán bộ Công đoàn phải tiếp cận chủ doanh nghiệp bằng những giá trị cốt lõi: tổ chức đảng sẽ đóng góp thế nào cho kỷ luật lao động, năng suất, an toàn sản xuất và văn hóa doanh nghiệp?. Khi doanh nghiệp nhận thấy tổ chức đảng không can thiệp trái chức năng, không đẻ thêm thủ tục mà còn giúp xây dựng lực lượng lao động gương mẫu, tâm lý e ngại sẽ được xóa bỏ.

Hơn thế nữa, thành lập được tổ chức đảng mới chỉ là bước khởi đầu. Chi bộ trong nhà máy không thể áp dụng khuôn mẫu sinh hoạt của cơ quan hành chính. Thời gian sinh hoạt phải linh hoạt theo ca kíp, địa điểm có thể tận dụng phòng Công đoàn, kết hợp trực tiếp và trực tuyến. Quan trọng nhất, nội dung sinh hoạt phải hòa nhịp cùng “hơi thở” của nhà máy, tập trung vào năng suất, chất lượng, kỷ luật và đời sống công nhân. Mô hình “Cán bộ công đoàn là bí thư chi bộ” cũng từ đó phát huy giá trị, tạo sự kết nối liền mạch giữa tổ chức hạt nhân chính trị và tổ chức đại diện gần gũi nhất với người lao động.

Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Lương Trọng Thành cùng các đại biểu cắt băng ra mắt mô hình Văn hóa công nhân tại Công đoàn Công ty TNHH Giầy Alena Việt Nam.

Định hình phương pháp "Ba bám - Ba chọn - Ba gắn kết"

Từ quá trình thực tiễn, cách làm của Công đoàn có thể được khái quát thành mô hình đồng bộ:

“Ba bám” (để làm đúng, đủ và linh hoạt): Bám sát các định hướng, chủ trương (Chỉ thị 12, Chương trình 39) để xác định đúng trách nhiệm, chủ động nhưng không làm thay cấp ủy. Bám chức năng để phát huy thế mạnh trong việc tập hợp công nhân, phát hiện quần chúng, vận động doanh nghiệp. Bám thực tiễn để linh hoạt áp dụng cách thức hoạt động phù hợp với quy mô, ngành nghề và văn hóa quản trị của từng doanh nghiệp.

“Ba chọn” (để rõ trách nhiệm, làm mẫu và lan tỏa): Chọn đúng việc nhằm làm rõ trách nhiệm, tránh đùn đẩy. Chọn đúng người để xây dựng lực lượng nòng cốt là những công nhân giỏi, cán bộ kỹ thuật uy tín. Chọn đúng điểm (ưu tiên doanh nghiệp đông lao động, tổ chức Công đoàn mạnh, có sự đồng thuận cao) để xây dựng mô hình mẫu, từ đó lan tỏa niềm tin ra diện rộng.

“Ba gắn kết” (để làm bền vững): Gắn kết chặt chẽ các chủ thể: cấp ủy lãnh đạo, Công đoàn tạo nguồn, doanh nghiệp tạo điều kiện. Gắn kết đồng bộ các nguồn lực và thiết chế hiện có. Đặc biệt, gắn kết sinh hoạt Đảng với thực tiễn lao động, sản xuất, pháp luật và xây dựng văn hóa doanh nghiệp, để chi bộ thực sự "sống" trong lòng nhà máy.

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh, Chủ tịch LĐLĐ tỉnh Lương Trọng Thành phát biểu tại Đại hội Công đoàn tỉnh Thanh Hóa lần thứ XXI, nhiệm kỳ 2025-2030. Ảnh: Thanh Huê

Chất lượng là thước đo cao nhất

Chương trình 39-CTr/TU đặt ra những mục tiêu khắt khe: hằng năm trên 90% tổ chức đảng, đảng viên ngoài khu vực Nhà nước hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; phấn đấu đảng viên mới tại khu vực này chiếm 10-15% tổng số đảng viên mới kết nạp ở địa bàn đô thị, khu công nghiệp.

Điều này khẳng định thước đo của giai đoạn mới không dừng lại ở câu hỏi “thành lập được bao nhiêu chi bộ?”, mà là một chu trình liên tục: Có nguồn để phát triển đảng viên; thành lập được phải hoạt động được; hoạt động phải hiệu quả; và từ đó tiếp tục sinh ra những nguồn quần chúng ưu tú mới.

Phát hiện người thợ giỏi, tạo môi trường rèn luyện và chuẩn bị điều kiện để họ phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng chính là đóng góp thiết thực nhất của Công đoàn. Và khi những công nhân ưu tú ấy trở thành những hạt nhân tiên phong ngay tại tổ, chuyền, phân xưởng, họ sẽ tiếp tục dìu dắt, lan tỏa thêm nhiều nhân tố mới, đưa công tác Đảng bắt rễ sâu bền vào chính khát vọng cống hiến của người công nhân.