Phát huy vai trò tiên phong, trách nhiệm - Đoàn thanh niên Kiểm toán nhà nước chung tay đẩy lùi khói thuốc

KTNN phối hợp với Quỹ Phòng bệnh, Bộ Y tế tổ chức Hội thảo “Thanh niên Kiểm toán nhà nước chung tay phòng, chống tác hại thuốc lá năm 2026”. Ảnh: N.LỘC

Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và xây dựng môi trường làm việc văn minh, an toàn, không khói thuốc không chỉ là một nhiệm vụ liên quan trực tiếp đến việc bảo vệ sức khỏe của mỗi cán bộ, đoàn viên mà còn là trách nhiệm của tuổi trẻ đối với cộng đồng.

Đối với thanh niên KTNN, nhiệm vụ ấy càng có ý nghĩa thiết thực, bởi chúng ta vừa là những người trực tiếp thực hiện nếp sống văn minh trong cơ quan, vừa có điều kiện, năng lực và trách nhiệm tham gia tuyên truyền, lan tỏa những thông điệp tích cực đến xã hội thông qua hoạt động kiểm toán tại các cơ quan, ban, ngành, địa phương và các chương trình, kế hoạch truyền thông sâu rộng.

Đẩy mạnh tuyên truyền, lan tỏa hình ảnh thanh niên trách nhiệm với cộng đồng

Thuốc lá từ lâu đã được xác định là một trong những nguyên nhân quan trọng gây ra nhiều bệnh không lây nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người và chất lượng cuộc sống. Những hệ lụy của thuốc lá không chỉ giới hạn ở người trực tiếp sử dụng mà còn tác động đến người thân, đồng nghiệp và cộng đồng thông qua việc tiếp xúc thụ động với khói thuốc.

Trong môi trường truyền thông hiện nay, thông tin về sức khỏe và pháp luật cạnh tranh với rất nhiều nội dung giải trí, quảng cáo và xu hướng trên mạng. Nếu thông điệp tuyên truyền chỉ khô cứng, dài dòng, thiếu hình ảnh trực quan thì khó tạo được sự chú ý và thay đổi nhận thức của người tiếp nhận.

Bùi Khánh Linh - Đoàn viên Chi đoàn Báo Kiểm toán, thành viên Ban Tuyên giáo Đoàn thanh niên KTNN.

Vì vậy, tuổi trẻ Báo Kiểm toán cần chủ động vận dụng kỹ năng viết tin, bài, biên tập video, thiết kế đồ họa, xây dựng nội dung đa phương tiện để truyền tải thông điệp ngắn gọn, dễ hiểu, có căn cứ và phù hợp với từng nhóm công chúng; đổi mới phương thức truyền thông, chú trọng các nền tảng số như TikTok, YouTube và mạng xã hội để tiếp cận giới trẻ. Đây cũng là hướng đi phù hợp với năng lực chuyên môn và điều kiện hoạt động của đoàn viên Báo Kiểm toán.

Bên cạnh đó, xây dựng các sản phẩm truyền thông như video ngắn giải thích tác hại của thuốc lá điện tử; infographic về những quy định pháp luật cần biết; câu chuyện thực tế về việc từ bỏ thuốc lá; thông điệp bảo vệ đồng nghiệp khỏi khói thuốc thụ động; hoặc các tình huống hỏi - đáp về trách nhiệm của cá nhân và tổ chức trong thực hiện quy định phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Đoàn viên có thể đề xuất tổ chức cuộc thi trực tuyến tìm hiểu pháp luật, thử thách sáng tạo video với chủ đề “Thanh niên nói không với thuốc lá”, hoặc hoạt động chia sẻ thông điệp “Văn phòng không khói thuốc” trên các kênh truyền thông phù hợp của cơ quan và tổ chức Đoàn.

Điều quan trọng là mỗi sản phẩm phải được kiểm chứng về nội dung, sử dụng số liệu có nguồn rõ ràng, không cường điệu tác hại, không vô tình quảng bá hình ảnh sản phẩm thuốc lá và không đưa ra thông tin sai lệch về pháp luật. Với người làm báo, tính chính xác và trách nhiệm xã hội phải luôn được đặt lên hàng đầu.

Thông qua những hoạt động này, đoàn viên thanh niên không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh người làm báo Kiểm toán năng động, trách nhiệm, thích ứng với chuyển đổi số và quan tâm đến các vấn đề xã hội.

Môi trường làm việc không khói thuốc là điều kiện quan trọng để bảo vệ sức khỏe, nâng cao chất lượng công việc và xây dựng văn hóa công sở. Đối với cơ quan báo chí, nơi cán bộ, phóng viên, biên tập viên thường xuyên chịu áp lực về thời hạn, cường độ công việc và yêu cầu sáng tạo, một không gian làm việc trong lành càng có ý nghĩa thiết thực.

Để những lợi ích đó trở thành hiện thực, Đoàn Thanh niên cần phối hợp với cấp ủy, lãnh đạo cơ quan và bộ phận có liên quan để tuyên truyền, thực hiện nghiêm nội quy về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Mỗi đoàn viên phải gương mẫu chấp hành quy định cấm hút thuốc tại các khu vực theo quy định; không hút thuốc trong phòng làm việc, phòng họp và những địa điểm cấm hút thuốc; không coi việc hút thuốc trong giờ nghỉ hoặc tại khu vực gần cửa ra vào là lý do để làm ảnh hưởng đến người khác.

Cùng với đó, cần rà soát việc bố trí biển báo cấm hút thuốc tại các khu vực phù hợp; lồng ghép tiêu chí thực hiện môi trường không khói thuốc vào hoạt động xây dựng cơ quan văn hóa; vận động đoàn viên thực hiện cam kết và tích cực nhắc nhở đồng nghiệp bằng thái độ đúng mực, có trách nhiệm. Việc đánh giá cần dựa trên kết quả thực chất, không hình thức. Mục tiêu là để mỗi cán bộ, đoàn viên tự giác tuân thủ, cùng xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh và tôn trọng sức khỏe của nhau.

Có thể khẳng định rằng, báo chí có vai trò quan trọng trong cung cấp thông tin chính xác, phản ánh thực tiễn và góp phần định hướng nhận thức xã hội. Đoàn viên Báo Kiểm toán vì thế cần nhận thức rằng công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là một hoạt động phong trào mà còn gắn với trách nhiệm nghề nghiệp và hình ảnh của cơ quan. Đây là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó thanh niên phải chủ động tham gia bằng chính năng lực, vị trí và hành động hằng ngày của mình.

Cụ thể hóa kế hoạch và chỉ tiêu thực hiện phòng, chống tác hại của thuốc lá

Vũ Huy Huấn - Đoàn viên Chi đoàn KTNN chuyên ngành II, Phó Ban Tuyên giáo Đoàn thanh niên KTNN (Giải Nhất cuộc thi "Ý tưởng xây dựng môi trường không khói thuốc trong Kiểm toán nhà nước” lần thứ Nhất).

Phòng, chống tác hại của thuốc lá là công việc lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, đồng bộ và trách nhiệm của từng cá nhân. Một hội nghị, một khẩu hiệu hay một sản phẩm truyền thông chỉ thực sự có ý nghĩa khi góp phần làm thay đổi nhận thức, thúc đẩy hành động và tạo ra chuyển biến tích cực trong đời sống hằng ngày.

Với tuổi trẻ Kiểm toán nhà nước, chúng ta có lợi thế về sức trẻ, tinh thần xung kích, khả năng tiếp cận công nghệ và kỹ năng truyền thông. Vì vậy, mỗi đoàn viên cần chủ động biến nhận thức thành hành động; biến thông điệp tuyên truyền thành việc làm cụ thể; biến trách nhiệm của tổ chức Đoàn thành những đóng góp thiết thực cho cơ quan và cộng đồng.

Trước hết, phòng, chống tác hại của thuốc lá vào chương trình công tác Đoàn hằng năm. Môi chi đoàn cần xác định đây là nội dung thường xuyên, gắn với giáo dục lối sống, ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng văn hóa công sở và bảo vệ sức khỏe đoàn viên. Các hoạt động nên được phân công rõ người phụ trách, thời gian thực hiện và kết quả cần đạt, tránh tổ chức theo phong trào nhất thời.

Phấn đấu mỗi quý có ít nhất một sản phẩm truyền thông phù hợp với điều kiện thực tế của chi đoàn, như video ngắn, infographic, bài viết hoặc bộ câu hỏi tìm hiểu pháp luật. Nội dung tập trung vào tác hại của thuốc lá, nguy cơ từ thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, quy định pháp luật hiện hành và trách nhiệm xây dựng môi trường không khói thuốc.

Đoàn thanh niên KTNN và mỗi chi đoàn trực thuộc có thể triển khai cuộc thi trực tuyến, sinh hoạt chuyên đề hoặc tọa đàm gắn với chủ đề “Thanh niên với môi trường làm việc không khói thuốc”, tập trung vào các tình huống thường gặp, trách nhiệm của cá nhân, quy định cấm hút thuốc và cách ứng xử văn minh khi tuyên truyền, nhắc nhở đồng nghiệp.

Mỗi cán bộ Đoàn cần thực sự gương mẫu trong chấp hành quy định, chủ động vận động người thân và đồng nghiệp cùng thực hiện. Việc tuyên truyền phải đi đôi với hành động, bởi một hành vi đúng có sức thuyết phục hơn nhiều lời kêu gọi nếu được duy trì thường xuyên.

Bên cạnh đó, Đoàn thanh niên cần chủ động tham mưu đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào kế hoạch hoạt động phù hợp; phối hợp tuyên truyền, kiểm tra, nhắc nhở việc thực hiện nội quy; đề xuất biểu dương những tập thể, cá nhân tích cực. Đồng thời, cần tôn trọng chức năng, thẩm quyền của từng bộ phận, bảo đảm hoạt động tuyên truyền và giám sát được thực hiện đúng quy định.

Về chỉ tiêu thực hiện, mỗi chi đoàn có thể phấn đấu 100% đoàn viên được phổ biến các quy định cơ bản về phòng, chống tác hại của thuốc lá; 100% đoàn viên cam kết gương mẫu thực hiện nội quy không khói thuốc của cơ quan; tổ chức ít nhất một hoạt động truyền thông hoặc sinh hoạt chuyên đề mỗi quý. Đồng thời đánh giá kết quả thực hiện vào cuối năm. Các chỉ tiêu này cần được cụ thể hóa trong kế hoạch công tác và điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị.

Chủ động bảo vệ sức khỏe, từng bước từ bỏ thói quen có hại

Nguyễn Bá Trung – Đoàn viên Chi đoàn Cục Công nghệ thông tin, KTNN.

Tại Việt Nam, các bệnh liên quan đến thuốc lá từng được ước tính gây khoảng 40.000 ca tử vong mỗi năm; nếu không có biện pháp can thiệp hiệu quả, con số này có thể tăng lên đáng kể. Đặc biệt, không chỉ thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng đã trở thành vấn đề cần đặc biệt quan tâm trong công tác bảo vệ thế hệ trẻ.

Các sản phẩm này có thể được thiết kế nhỏ gọn, nhiều hình thức bắt mắt, có hương vị đa dạng và được quảng bá trên môi trường mạng theo cách dễ tạo cảm giác đây là sản phẩm thời trang, hiện đại hoặc ít nguy hại. Đáng lo ngại là khi nhận thức chưa đầy đủ, một bộ phận người trẻ có thể tiếp cận sản phẩm vì tò mò, vì tâm lý muốn thể hiện bản thân hoặc vì ảnh hưởng từ bạn bè, người nổi tiếng và nội dung trên mạng xã hội. Việc sản phẩm được giới thiệu bằng những hình ảnh hấp dẫn không làm mất đi nguy cơ đối với sức khỏe, cũng không thể thay thế các bằng chứng khoa học về tác hại của nicotine và các chất có hại trong sản phẩm.

Thực tế cho thấy, phòng, chống thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng hiện nay không chỉ là hoạt động vận động, khuyến khích thay đổi thói quen mà còn gắn với việc chấp hành nghiêm quy định pháp luật. Mỗi đoàn viên, thanh niên cần chủ động tìm hiểu quy định, không sử dụng, không tiếp tay quảng bá, mua bán hoặc tạo điều kiện cho những hành vi vi phạm.

Việc xây dựng môi trường không khói thuốc, bảo vệ quyền được hít thở không khí trong lành của những người xung quanh và thực hiện nghiêm quy định cấm hút thuốc tại các địa điểm theo luật định là nhiệm vụ thường xuyên. Mỗi đoàn viên cần nhận thức rõ rằng, bảo vệ sức khỏe là bảo vệ nguồn lực quan trọng nhất của bản thân, gia đình và cơ quan. Không sử dụng thuốc lá, không thử thuốc lá điện tử vì tò mò, không chạy theo trào lưu thiếu lành mạnh và không cổ súy cho hành vi sử dụng thuốc lá phải trở thành những nguyên tắc trong lối sống của thanh niên.

Trong sinh hoạt chi đoàn, các nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được trao đổi bằng hình thức gần gũi, thẳng thắn, có dẫn chứng và có tính thuyết phục. Thay vì chỉ dừng lại ở việc phổ biến quy định, cần giúp đoàn viên hiểu rõ hậu quả đối với sức khỏe, chi phí điều trị, chất lượng công việc và những người xung quanh.

Đối với đồng nghiệp đang có thói quen hút thuốc lá, cách tiếp cận cần dựa trên tinh thần chia sẻ, tôn trọng và hỗ trợ thay đổi hành vi. Mục tiêu cuối cùng không phải là phê phán cá nhân mà là xây dựng môi trường làm việc tốt hơn, khuyến khích mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe và từng bước từ bỏ thói quen có hại.