Phát triển các trường sư phạm trọng điểm, nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên

Các ý kiến tại tọa đàm sẽ được tổng hợp, nghiên cứu để hoàn thiện Đề án “Phát triển, nâng cao chất lượng đào tạo các trường Sư phạm đến năm 2030, định hướng đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045”. (Ảnh: HNUE)

Phát biểu tại tọa đàm, Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh, đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục. Vì vậy, các cơ sở đào tạo giáo viên, các trường sư phạm giữ vai trò quan trọng trong đào tạo giáo viên mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và đội ngũ giảng viên đại học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang khẩn trương xây dựng Đề án để trình Thủ tướng Chính phủ trong quý IV/2026. Đề án cần xác định những mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp khả thi, tạo chuyển biến thực chất trong quá trình triển khai.

Thứ trưởng Thường trực Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng phát biểu tại tọa đàm. (Ảnh: HNUE)

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đề nghị các cơ sở đào tạo giáo viên đánh giá khách quan những điểm nghẽn trong đào tạo giáo viên hiện nay, nhất là về điều kiện bảo đảm chất lượng, cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và cơ chế tài chính. Trong đó, cần quan tâm giải pháp thu hút, giữ chân giảng viên, nhà khoa học trong lĩnh vực sư phạm; đồng thời kiến nghị các chính sách cần thiết để giảng viên yên tâm công tác, đóng góp cho sự nghiệp đào tạo giáo viên. Chính sách đối với sinh viên sư phạm cũng cần được rà soát, đánh giá để kịp thời tháo gỡ những bất cập.

Về chương trình đào tạo, đồng chí Thứ trưởng cho rằng, trước yêu cầu đổi mới sáng tạo và thực tiễn giáo dục hiện nay, sinh viên sư phạm phải được trang bị năng lực chủ động, sáng tạo, tự học, tự nghiên cứu và tự thích ứng. Sách giáo khoa không còn là nguồn học liệu duy nhất. Giáo viên cần biết khai thác nhiều nguồn học liệu khác nhau để làm phong phú nội dung, phương pháp giảng dạy. Vì vậy, các trường cần quan tâm đổi mới chương trình, giáo trình, đồng thời nâng cao chất lượng thực tập, thực hành của sinh viên.

Các đại biểu tham dự tọa đàm. (Ảnh: HNUE)

Nhấn mạnh yêu cầu tạo đột phá, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng cho rằng cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn về đội ngũ, cơ chế, chính sách đối với các trường sư phạm và sinh viên. Trong đó, cần nghiên cứu cả cơ chế tuyển dụng, bố trí việc làm cho sinh viên sư phạm sau khi tốt nghiệp, bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực đặc thù trong lĩnh vực giáo dục.

Một nội dung quan trọng khác là định hướng phát triển mạng lưới các trường sư phạm. Việc phát triển các trường sư phạm không nên theo hướng dàn hàng ngang mà cần có những trường trọng điểm giữ vai trò dẫn dắt. Các tiêu chí, tiêu chuẩn của trường sư phạm trọng điểm quốc gia, cũng như phương án phân bố, quy hoạch giữa ba miền cần được nghiên cứu, trao đổi cụ thể.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội phát biểu.  (Ảnh: HNUE)

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng Đề án “Phát triển, nâng cao chất lượng đào tạo các trường sư phạm đến năm 2030, định hướng đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045” là cơ hội lớn đối với hệ thống các trường sư phạm. Đề án liên quan tất cả các trường sư phạm, từng giảng viên và cán bộ nhà trường. Vì vậy, việc huy động trí tuệ, lắng nghe ý kiến từ chính đội ngũ đang trực tiếp làm công tác đào tạo giáo viên là hết sức cần thiết.

Trình bày những vấn đề cốt lõi trong dự thảo Đề án, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hà, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội nhấn mạnh, Đề án không chỉ phát triển các trường sư phạm mà thông qua đó kiến tạo năng lực quốc gia về nghiên cứu, phát triển và đổi mới giáo dục. Trong đó, xây dựng một hệ sinh thái khoa học giáo dục quốc gia gồm sáu cấu phần liên kết hữu cơ, trong đó ưu tiên đầu tư mạnh mẽ cho các trường đại học sư phạm trọng điểm để tạo bước phát triển đột phá về năng lực dẫn dắt quốc gia và khả năng cạnh tranh quốc tế. Các trường này đóng vai trò hạt nhân, gắn nghiên cứu với thực nghiệm, chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành chính sách và thực tiễn giáo dục.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hà, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm Hà Nội trình bày những vấn đề cốt lõi trong dự thảo Đề án. (Ảnh: HNUE)

Trên cơ sở đó, dự thảo Đề án xác định yêu cầu chuẩn hóa toàn hệ thống, đồng thời đầu tư vượt trội theo sứ mạng và năng lực của từng cơ sở, hình thành các trường sư phạm trọng điểm quốc gia và trọng điểm vùng. Trong đó, trường trọng điểm quốc gia giữ vai trò hạt nhân về nghiên cứu, phát triển lý luận giáo dục, tham mưu chính sách, xây dựng chuẩn và chuyển giao các kết quả nghiên cứu; trường trọng điểm vùng tập trung cung ứng giáo viên, phát triển chuyên môn, bồi dưỡng và liên kết với các trường phổ thông, địa phương.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Hà cũng cho biết Đề án xác định 6 cấu phần nhiệm vụ trọng tâm, gồm: chương trình và thực hành; phát triển đội ngũ; tài chính và hạ tầng; nghiên cứu khoa học và quản trị số; hợp tác quốc tế; mạng lưới và chính sách. Trong đó, đổi mới đào tạo giáo viên được triển khai xuyên suốt từ tuyển sinh đến sau tốt nghiệp, chuyển từ chủ yếu dựa vào thành tích học thuật sang đánh giá tố chất, phẩm chất và tiềm năng nghề nghiệp; chuẩn hóa chương trình theo năng lực, tăng cường thực hành và đánh giá năng lực hành nghề. Trường phổ thông được xác định là đối tác cùng tham gia đào tạo, đánh giá; giáo viên mới được hỗ trợ trong 1-2 năm đầu vào nghề

Tại phiên thảo luận mở, các đại biểu tập trung trao đổi, đóng góp ý kiến và đề xuất giải pháp, kiến nghị chính sách nhằm hoàn thiện nội dung Đề án. Nhiều vấn đề liên quan định hướng phát triển các trường sư phạm, cơ chế đầu tư, nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu khoa học và gắn kết giữa đào tạo với nhu cầu thực tiễn được đặt ra.

Các ý kiến tại tọa đàm sẽ được tổng hợp, nghiên cứu để hoàn thiện Đề án, trong đó chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo thực chất, gắn đào tạo với sử dụng giáo viên, tăng cường trách nhiệm giải trình và phát huy vai trò dẫn dắt của các trường sư phạm trọng điểm.