Phát triển hạ tầng sáng tạo, đánh thức không gian đô thị Thủ đô

Kể từ khi được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo toàn cầu năm 2019, Hà Nội đã không ngừng nỗ lực đổi mới nhằm hiện thực hóa các cam kết quốc tế.

Sự kiện gồm Lễ phát động Cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026, chủ đề “Hà Nội: Đánh thức không gian đô thị” và tọa đàm “Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội - Từ những điểm can thiệp đến hệ sinh thái sáng tạo”.

Kể từ khi được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo toàn cầu năm 2019, Hà Nội đã không ngừng nỗ lực đổi mới nhằm hiện thực hóa các cam kết quốc tế. Năm 2026 ghi dấu bước chuyển mình quan trọng khi thành phố tổ chức các chuỗi sự kiện hướng tới xây dựng hệ sinh thái sáng tạo đô thị toàn diện, bao gồm các công trình vật chất, mạng lưới hợp tác, dữ liệu và cộng đồng sử dụng... tạo lập môi trường thuận lợi nhất cho các sáng kiến nghệ thuật được thử nghiệm và phát triển lâu dài.

Lễ khởi động Chương trình Phát triển Hạ tầng Sáng tạo đặt mục tiêu kiến tạo một hệ sinh thái sáng tạo bền vững, biến các nguồn lực văn hóa truyền thống thành động lực phát triển mới cho Thủ đô.

Tâm điểm của chương trình là cuộc thi Thiết kế không gian sáng tạo 2026, sân chơi quy mô toàn quốc mời gọi các kiến trúc sư, nghệ sĩ và sinh viên cùng “đánh thức” những không gian đang bị bỏ trống hoặc hoạt động kém hiệu quả.

Cuộc thi tập trung vào 3 hạng mục: Tái kích hoạt các không gian công cộng, chuyển đổi chức năng, bảo tồn và phát huy không gian kiến trúc, quy hoạch truyền thống. Trong cuộc thi, những ý tưởng và tác phẩm có khả năng triển khai, ứng dụng thực tiễn vào chỉnh trang, tạo cảnh quan công cộng được Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội lựa chọn ứng dụng ngay.

Dưới góc nhìn chuyên môn, KTS Hoàng Thúc Hào, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam bày tỏ nỗi trăn trở lâu nay của giới kiến trúc sư và nghệ sĩ về việc làm sao để nghệ thuật không chỉ là sự trình diễn ngắn ngày. Chủ đề “Đánh thức không gian đô thị” là lời giải để chuyển hóa sự sáng tạo thành hạ tầng bền vững, nuôi dưỡng tâm hồn đô thị, kết nối con người với di sản.

Cuộc thi cũng đặt trọng tâm vào việc kết nối các làng nghề và khu vực ven đô với hệ sinh thái sáng tạo của khu vực trung tâm.

Thông qua tọa đàm “Nghệ thuật công cộng và bản sắc đô thị Hà Nội”, các nhóm dự thi được cung cấp thêm căn cứ thực tiễn, đồng thời làm rõ con đường để những phương án tốt không dừng lại trên hồ sơ, được kết nối với nguồn lực đầu tư, triển khai thử nghiệm và từng bước trở thành một phần của hệ sinh thái sáng tạo Hà Nội.

Cùng với đó, dự án “Ngỡ ngàng Hà Nội” do Phòng Quản lý Di sản, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội chủ trì, phối hợp với Tạp chí Kiến trúc, Nhóm Vác Tù Và và KTS Đoàn Kỳ Thanh triển khai được ra mắt. Với 46 điểm nghệ thuật đường phố tiềm năng, dự án hứa hẹn đưa Thủ đô thành một bảo tàng mở sinh động và đầy cảm hứng.

Chia sẻ về ý nghĩa của sự kiện, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long nhận định, đây là hành động thiết thực nhằm củng cố vị thế của Hà Nội trong mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO. Theo ông Phạm Tuấn Long, cộng đồng sáng tạo Thủ đô thời gian qua đã có nhiều đóng góp tích cực, giúp người dân và du khách hiểu hơn về các giá trị văn hóa lịch sử qua những sản phẩm cụ thể. Với sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng sáng tạo, thời gian tới, Hà Nội sẽ có thêm nhiều hạ tầng sáng tạo, không gian sáng tạo chất lượng, góp phần làm đẹp diện mạo thành phố và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long phát biểu tại sự kiện.

Thông qua chương trình, Hà Nội đang khẳng định tầm nhìn chiến lược về một thành phố năng động, lấy văn hóa làm cốt lõi để thúc đẩy kinh tế. Những ý tưởng từ cuộc thi và các dự án nghệ thuật sẽ là tiền đề để xây dựng các mô hình mạng lưới hợp tác, quản trị đô thị hiện đại, nơi quá khứ và tương lai cùng tương tác để tạo ra những giá trị mới. Đây chính là bước đi quan trọng để Hà Nội không chỉ là nơi lưu giữ ký ức mà còn là trung tâm sáng tạo, hội nhập mạnh mẽ với thế giới.

Với sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng sáng tạo, Hà Nội sẽ có thêm nhiều hạ tầng, không gian sáng tạo chất lượng, góp phần làm đẹp diện mạo thành phố và nâng cao đời sống tinh thần cho người dân.