Phát triển nông nghiệp đa giá trị - Hướng đi bền vững

Khai thác thế mạnh

Tận dụng hơn 400 ha rừng cùng đồi chè xanh mát, xã Xuân Lương tập trung phát triển mô hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp, nông thôn, gắn kết sản xuất nông nghiệp với du lịch sinh thái. Theo ông Lê Hồng Việt, Chủ tịch UBND xã, địa phương tích cực triển khai các mô hình sản xuất chè hữu cơ, sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường đất.

Tiêu biểu là mô hình liên kết giữa nông dân với Hợp tác xã Thân Trường trong việc sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm chè xanh bản Ven. Để “đánh thức” tiềm năng du lịch, những năm qua, xã Xuân Lương quan tâm đầu tư hạ tầng đồng bộ, nhất là hạ tầng giao thông và cơ sở lưu trú. Hiện tuyến đường trục chính dẫn đến các điểm du lịch trên địa bàn đã được bê tông hóa. Toàn xã có 3 cơ sở lưu trú theo hướng du lịch cộng đồng.

Mỗi vụ thu hoạch, vườn vải thiều của gia đình ông Lý Văn Trí thu hút hàng nghìn du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Từ lâu, bản Ven đã nổi tiếng là vùng sản xuất chè chất lượng cao. Nơi đây thu hút đông đảo du khách. Nhiều gia đình đến nghỉ dưỡng dịp cuối tuần. Tới bản Ven, du khách được trải nghiệm những hoạt động lý thú, tham quan khu trang trại dê, cừu, thỏ, ngựa và tự tay hái búp chè non, thưởng thức làn điệu Then, hòa mình vào không gian văn hóa, ẩm thực độc đáo của người dân tộc Tày - Nùng.

Toàn tỉnh có 167.657 ha rừng các loại; gần 55.000 ha cây ăn quả, cây lâu năm. Đây là một lợi thế lớn để Bắc Ninh phát triển nông nghiệp sinh thái kết hợp hoạt động du lịch trải nghiệm, nhất là tại các xã khu vực phía Đông và Đông Bắc của tỉnh.

Các mô hình sản xuất nông nghiệp sinh thái và hữu cơ kết hợp với hoạt động du lịch trải nghiệm, du lịch nông nghiệp không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần giữ gìn không gian thiên nhiên trong lành. Nhằm tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, giai đoạn 2026 - 2030, xã Xuân Lương tập trung khai thác tiềm năng du lịch tự nhiên và bản sắc văn hóa đặc trưng của các dân tộc trên địa bàn; phát triển các loại hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng, du lịch trải nghiệm nông nghiệp, du lịch văn hóa cộng đồng tại các làng bản truyền thống.

Gia đình ông Lý Văn Trí ở thôn Chay, xã Lục Ngạn có 2 ha vườn trồng vải thiều. Từ 5 năm trở lại đây, gia đình ông áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP. Cùng với tuân thủ quy trình chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn sinh học, ông ủ thêm cá, đậu tương, gừng, chuối để bón cho cây nhằm tăng sức đề kháng, tăng độ ngọt tự nhiên.

Toàn bộ quá trình chăm sóc, phòng trừ sinh vật hại vải thiều đều được ông ghi chép thông qua nhật ký điện tử gửi về Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phục vụ việc truy xuất nguồn gốc. Nhờ vậy, toàn bộ sản lượng vải thiều thu hoạch được xuất khẩu hoặc tiêu thụ tại hệ thống cửa hàng thực phẩm sạch trong và ngoài tỉnh với giá ổn định, cao hơn từ 30-35% so với tiêu thụ tại chợ truyền thống.

Đặc biệt, vườn vải của gia đình ông Trí cũng là một trong những “vườn vải đẹp” được UBND tỉnh công nhận nên vào mỗi vụ thu hoạch thường xuyên thu hút hàng nghìn lượt khách đến tham quan, khám phá, trải nghiệm, tiêu thụ sản phẩm. Với mỗi người vào vườn tham quan, trải nghiệm thu hoạch, thưởng thức vải tại vườn, ông Trí thu vé từ 40.000- 60.000 đồng (tùy giá vải thiều mỗi vụ). Ngoài ra, du khách có thể tự tay thu hái, mua sản phẩm mang về theo nhu cầu. Qua đây giúp gia đình nâng cao thu nhập, quảng bá sản phẩm vải thiều rộng rãi hơn.

Đa dạng hóa sản phẩm trải nghiệm

Với diện tích 167.657 ha rừng các loại, gần 55.000 ha cây ăn quả, cây lâu năm, tỉnh Bắc Ninh có rất nhiều tiềm năng, thế mạnh phát triển nông nghiệp sinh thái kết hợp hoạt động du lịch trải nghiệm, nhất là tại các xã khu vực phía Đông và Đông Bắc của tỉnh.

Nhân viên tổ hợp trang trại thông minh Delco Farm, phường Ninh Xá chăm sóc dưa lưới. Ảnh: Dương Hoàn.

Theo ông Nguyễn Hồng Quang, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, để thúc đẩy phát triển nông nghiệp sinh thái, thu hút khách du lịch tham gia trải nghiệm, những năm qua, tỉnh tập trung xây dựng các vùng trồng trọt hữu cơ, VietGAP, xây dựng nông thôn mới và không gian đón khách tham quan. Đồng thời ban hành quy định chặt chẽ về việc hạn chế sử dụng hóa chất, ưu tiên sử dụng các sản phẩm, vật liệu thân thiện với môi trường, giữ gìn cảnh quan nguyên bản. Tỉnh có chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện về vốn, hướng dẫn kỹ năng làm du lịch cộng đồng cho người dân. Do đó, một số chủ thể mô hình nông nghiệp sinh thái từng bước đa dạng hóa sản phẩm theo hướng du khách trực tiếp tham gia trải nghiệm, chụp ảnh, tham quan, thu hoạch nông sản, tìm hiểu quy trình chế biến sản phẩm...

Theo Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn 2075, vùng nông nghiệp sinh thái của tỉnh được quy hoạch với diện tích xấp xỉ 220.000 ha, bao gồm 22 xã, phường khu vực phía Đông và Đông Bắc của tỉnh. Tỉnh định hướng tập trung phát triển nông nghiệp bền vững, kết hợp hài hòa giữa sản xuất nông, lâm nghiệp và bảo vệ môi trường. Hình thành các vùng nguyên liệu ứng dụng công nghệ cao đối với cây công nghiệp ngắn ngày, cây dược liệu, cây gia vị, cây ăn quả; tổ chức sản xuất tập trung, áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP nhằm nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm.

Phát triển nông, lâm nghiệp sinh thái, xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý; kết hợp phát triển du lịch sinh thái và thị trường tín chỉ các-bon rừng. Đồng thời khuyến khích phát triển sản xuất tập trung, quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, thân thiện với môi trường; thúc đẩy các mô hình chăn nuôi hiện đại như trang trại chăn nuôi nhiều tầng, trang trại tự động hóa gắn với kinh tế tuần hoàn và liên kết chuỗi từ sản xuất đến tiêu thụ, góp phần giảm phát thải, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.