Phẫu thuật kéo dài gân gót qua da, trao cơ hội đi lại cho bé trai 10 tuổi

Cháu bé N.M.T và PGS Nguyễn Mạnh Khánh sau ca mổ. Ảnh: Nhật Đức.

N.M.T, 10 tuổi, ở Yên Bài, Hà Nội, từng gặp tai nạn nghiêm trọng khi mới 6 tuổi. Chấn thương sọ não nặng khiến cháu phải thở máy, mở khí quản và điều trị kéo dài.

Sau hơn 7 tháng tiếp tục điều trị tại tuyến dưới, cháu dần hồi phục, đi học lớp 3 và sinh hoạt như những đứa trẻ cùng tuổi. Nhưng cháu vẫn bị di chứng với hai gân gót của cháu bị co rút, các khối cơ gấp và duỗi bàn chân co cứng, làm bàn chân biến dạng, khiến việc đi lại rất khó khăn.

Nhưng N.M.T đã may mắn được các bác sĩ phát hiện trong chương trình khám bệnh từ thiện cho hơn 500 người dân tại xã Yên Bài - một xã có khoảng 50% bà con là đồng bào dân tộc thiểu số, của đoàn công tác của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Hội Chấn thương Chỉnh hình Việt Nam.

Ngay sau đó, cháu được đưa về Bệnh viện Việt Đức và được thực hiện các chỉ định chuyên sâu, hội chẩn với các chuyên gia và xác định phương án phẫu thuật kéo dài gân gót Achilles qua da.

Với những trường hợp co rút gân gót sau tổn thương thần kinh, mục tiêu phẫu thuật không chỉ là đưa bàn chân về vị trí giải phẫu thuận lợi hơn. Bác sĩ còn phải tính đến khả năng vận động, độ cân bằng của bàn chân và nguy cơ tái co rút.

Chia sẻ với VietTimes, PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Chấn thương Chỉnh hình Việt Nam, cho biết co rút gân gót có thể gặp ở người bệnh chấn thương sọ não nặng phải nằm điều trị kéo dài. Khi cơ và gân co rút, bàn chân dần bị kéo về tư thế bất thường, ảnh hưởng khả năng đứng và đi.

Ở người lớn hoặc những trường hợp đến muộn, bác sĩ có thể phải dùng kỹ thuật mổ mở như Z-plasty hoặc tạo hình V-Y. Với trẻ 10 tuổi, lựa chọn phương pháp cần cân nhắc kỹ vì cơ thể còn phát triển.

Vì thế, các bác sĩ quyết định lựa chọn kéo dài gân gót Achilles qua da. Kỹ thuật này cho phép can thiệp vào gân qua những điểm nhỏ trên da thay vì tạo đường mổ dài.

Với bệnh nhi, đây là ưu điểm đáng kể khi ít tổn thương phần mềm hơn, giảm đau, hoàn toàn không để lại vết mổ trên da, và thuận lợi cho quá trình phục hồi.

Bệnh viện bố trí xe miễn phí đưa cháu và gia đình về nhà sau ca mổ thành công. Ảnh: Nhật Đức.

Cái khó nằm ở sự chính xác. Gân Achilles có vai trò quan trọng trong động tác đạp bàn chân và bước đi. Kéo dài không đủ, biến dạng có thể còn tồn tại; nhưng quá mức lại có thể làm giảm sức đẩy của bàn chân. Đây là sự cân bằng giữa chỉnh biến dạng và giữ chức năng vận động.

Ca phẫu thuật của cháu bé được PGS.TS Nguyễn Mạnh Khánh trực tiếp thực hiện, đã thành công như mong đợi.

Ngày đầu sau phẫu thuật, T đã ngồi dậy được, và rồi xuất viện. Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức còn bố trí xe miễn phí đưa cháu về nhà.

Chặng đường để cháu bé đi lại tốt vẫn phụ thuộc vào phục hồi chức năng và theo dõi tiếp theo, nhưng việc giải quyết tình trạng co rút gân gót đã tạo thêm một cơ hội quan trọng, giúp bé có thể tự đến lớp, chạy chơi với bạn bè và tham gia những sinh hoạt bình thường. Sau chấn thương sọ não từng đe dọa tính mạng, cơ hội ấy càng có ý nghĩa.