Phi công F-5 Iran hé lộ chiến dịch 'xuyên thủng' lưới Patriot ném bom căn cứ Mỹ

Một phi công Iran mới đây đã hé lộ thông tin về chiến dịch được đánh giá là táo bạo bậc nhất của không quân nước này, khi sử dụng chiến đấu cơ F-5 vượt qua mạng lưới phòng không dày đặc của Mỹ để ném bom căn cứ Buehring ở Kuwait. Theo đó, chiến dịch tấn diễn ra hồi tháng 3/2026, trong vòng 50 phút bằng hai chiếc F-5. Ba phi công xuất kích trên hai chiếc F-5, phải duy trì độ cao cực thấp sau khi cất cánh để tránh radar của máy bay cảnh báo sớm, tiêm kích và hệ thống phòng không đối phương. Họ cũng không sử dụng điện đàm vô tuyến để loại bỏ nguy cơ đối phương chặn thu tín hiệu và phát hiện biên đội.

"Đường bay cực kỳ khó, chúng tôi di chuyển gần như sát mặt đất, thậm chí dưới cả đường dây điện cao thế. Độ cao tiêu chuẩn trong huấn luyện là khoảng 150 m, song chúng tôi đã bay dưới 15 m", chỉ huy biên đội cho hay. Thông tin ban đầu được NBC News dẫn lời các quan chức quốc phòng Mỹ tiết lộ, cho biết đây là lần đầu tiên trong nhiều năm một căn cứ quân sự Mỹ ở Trung Đông bị máy bay chiến đấu có người lái của đối phương tấn công thành công.

Được biết, chiến đấu cơ F-5 của Iran không sở hữu công nghệ tàng hình cũng không được trang bị hệ thống tác chiến điện tử hiện đại. Sau khi xâm nhập không phận Kuwait, biên đội F-5 Iran tăng tốc để tiếp cận mục tiêu. Các máy bay chỉ trang bị bom thông thường, buộc họ bay thẳng qua đầu căn cứ Buehring để công kích, thay vì thả từ xa như bom lượn dẫn đường. "Chúng tôi cắt bom ngay khi bay đến căn cứ đối phương, đó là một trận oanh tạc dữ dội", chỉ huy Iran nói.

Phi công Iran cho biết căn cứ Buehring bị tàn phá trên diện rộng. "Nhiều trực thăng bị hất tung vì những vụ nổ bom, các chiến đấu cơ và phòng không của đối phương rơi vào hỗn loạn. Ba tiêm kích F-15E Mỹ đã bị bắn nhầm và rơi cùng lúc", chỉ huy nhiệm vụ nhớ lại. Sĩ quan điều khiển vũ khí bay trên chiếc F-5 cùng chỉ huy chiến dịch cho hay nhiều vụ nổ thứ cấp đã xảy ra ở căn cứ Buehring khi biên đội thoát ly.

F-5 là mẫu máy bay được phát triển từ thập niên 1960, có thiết kế đơn giản và từng được Mỹ xuất khẩu cho Iran trước cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979. Chính vì vậy, việc chiếc F-5 có thể xuyên thủng mạng lưới phòng không đa tầng quanh căn cứ Buehring đã khiến nhiều chuyên gia quân sự bất ngờ.

Các quan chức Mỹ cho rằng chiến thuật bay cực thấp, tận dụng địa hình và các vật cản tự nhiên để tránh bị radar mặt đất phát hiện dù là phương thức tác chiến cổ điển nhưng vẫn rất hiệu quả trong một số điều kiện nhất định.

Ông Hamish de Bretton-Gordon, cựu sĩ quan lục quân Anh, giải thích rằng radar mặt đất luôn bị giới hạn bởi đường chân trời và tầm nhìn thẳng.

Những mục tiêu bay sát mặt đất thường chỉ bị phát hiện khi đã ở rất gần, khiến thời gian phản ứng của hệ thống phòng không bị rút ngắn đáng kể.

Căn cứ Buehring được xem là một trong những mắt xích hậu cần quan trọng nhất của quân đội Mỹ tại Trung Đông.

Đây là nơi tập kết binh sĩ, trang thiết bị cũng như hỗ trợ các hoạt động quân sự của Washington trong khu vực.

Xung quanh căn cứ là mạng lưới phòng không nhiều lớp, trong đó tổ hợp Patriot đóng vai trò chủ lực đối phó các mối đe dọa từ tên lửa đạn đạo và máy bay.

Tuy nhiên, chiến thuật bay thấp của Iran được cho là đã khiến hệ thống cảnh giới gặp khó khăn trong việc phát hiện mục tiêu.

Tạp chí quân sự Military Watch Magazine nhận định việc một chiến đấu cơ F-5 lạc hậu có thể lọt qua lưới phòng không Mỹ là điều rất đáng chú ý.

Tạp chí này cho rằng F-5 vốn dễ bị phát hiện và đánh chặn hơn nhiều so với các chiến đấu cơ hiện đại.

Vì vậy, nếu thông tin được xác nhận hoàn toàn, đây sẽ là một thất bại đáng kể đối với hệ thống phòng thủ của Mỹ tại khu vực.

Trong khi đó, các chỉ huy quân đội Mỹ cũng từng thừa nhận Patriot đang phải hoạt động với cường độ chưa từng có để đối phó các mối đe dọa từ Iran.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết các tổ hợp Patriot tại Trung Đông đã khai hỏa với tần suất kỷ lục trong những đợt giao tranh gần đây.

Ông mô tả đây là "hoạt động chiến đấu lớn nhất của Patriot trong lịch sử quân đội Mỹ".

Giới chuyên gia nhận định Patriot là hệ thống rất hiệu quả khi đánh chặn tên lửa đạn đạo hoặc mục tiêu bay ở tầm trung và tầm cao.

Tuy nhiên, với những mục tiêu bay sát mặt đất, tận dụng địa hình và xuất hiện bất ngờ, mọi hệ thống phòng không đều tồn tại những khoảng trống nhất định.

Đó cũng là lý do nhiều quốc gia vẫn duy trì chiến thuật bay thấp, dù phải chấp nhận nguy cơ rất lớn đối với phi công.

Vụ việc một chiến đấu cơ F-5 của Iran được cho là đã vượt qua lưới Patriot để tấn công căn cứ Mỹ cho thấy trong chiến tranh hiện đại, không chỉ công nghệ mà chiến thuật, yếu tố bất ngờ và khả năng tận dụng địa hình vẫn có thể tạo ra khác biệt trên chiến trường.