Phi công Ukraine: Tiêm kích F-16 không thể đối phó Nga theo giáo trình phương Tây

Chương trình đào tạo không phù hợp thực tế

Trong một video phỏng vấn do Không quân Ukraine công bố, một phi công giấu tên đã chia sẻ về hiệu suất của tiêm kích F-16 Fighting Falcon cũng như những khó khăn ban đầu khi chuyển sang điều khiển loại máy bay của phương Tây. Phi công này từng điều khiển các tiêm kích do Liên Xô sản xuất trong giai đoạn đầu cuộc xung đột, sau đó được cử ra nước ngoài tham gia chương trình huấn luyện F-16 do phương Tây hỗ trợ.

Tiêm kích F-16. Ảnh: AP

Theo phi công Ukraine, khi trở lại chiến trường, ông và các đồng đội nhanh chóng phải đối mặt với “thực tế khắc nghiệt” của xung đột.

“Những chiến thuật chúng tôi được đào tạo ở nước ngoài không hoàn toàn phù hợp với cuộc chiến đang diễn ra tại đây, bởi chúng được xây dựng dựa trên kinh nghiệm tác chiến của các đối tác trong những cuộc chiến trước đó. Cuộc xung đột với Nga về cơ bản khác hoàn toàn”, viên phi công cho biết.

Các phi công Ukraine đã phải điều chỉnh và phát triển những phương thức tác chiến mới, trong đó có việc đánh chặn tên lửa hành trình, máy bay không người lái tấn công, cũng như tác chiến trong điều kiện giao tranh cường độ cao gần tiền tuyến.

Theo lời phi công trên, các đối tác phương Tây của Ukraine cũng đã ghi nhận và tiếp thu một phần những kinh nghiệm này. “Khi các đối tác chứng kiến hiệu quả hoạt động của chúng tôi, họ hiểu được cách chúng tôi vẫn có thể thực hiện những nhiệm vụ bay hiệu quả trong điều kiện hạn chế. Thậm chí, họ còn học hỏi từ chúng tôi, điều chỉnh lại các chiến thuật mà trước đây họ từng giảng dạy cho chúng tôi trong quá trình huấn luyện”.

Phi công được phỏng vấn không tiết lộ chi tiết cụ thể về các chiến thuật mới được phát triển cho tiêm kích F-16, song cho biết vừa tham gia một cuộc diễn tập táo bạo tại khu vực Donbass trong thời gian gần đây.

Các phi công Ukraine chia sẻ, họ đã phải đối mặt với lưới phòng không dày đặc của Nga, trong đó có các hệ thống tên lửa đất đối không cùng những máy bay không xác định, khiến họ không thể tiếp cận trực tiếp mục tiêu.

“Chúng tôi đã thu hút hỏa lực từ phía đối phương, với hai quả tên lửa được phóng từ hai hướng khác nhau, qua đó tạo điều kiện để các máy bay tấn công của chúng tôi tiêu diệt mục tiêu”, viên phi công trên nói.

Thách thức khi chuyển từ máy bay Liên Xô sang máy bay NATO

Ukraine hiện đã chính thức tiếp nhận 44 trong tổng số 87 tiêm kích F-16 mà các quốc gia châu Âu cam kết viện trợ cho nước này. Những phi công đầu tiên vận hành dòng máy bay do Mỹ sản xuất này được huấn luyện tại Romania, trong khuôn khổ chương trình hợp tác của một liên minh các nước thành viên NATO, trong đó có cả Mỹ, nhằm đào tạo phi công, kỹ thuật viên và nhân sự Ukraine về vận hành và bảo dưỡng F-16.

Trong cuộc phỏng vấn, phi công trên cho biết rào cản ngôn ngữ là một trong những thách thức lớn nhất khi họ chuyển sang lái tiêm kích F-16. Trong thời gian chờ được cử đi huấn luyện ở nước ngoài, họ đã tự học tiếng Anh, từ ngữ pháp, giao tiếp thông dụng đến các thuật ngữ hàng không, tranh thủ thời gian nghỉ giữa các nhiệm vụ chiến đấu.

“Điều đó rất khó khăn, bởi sau mỗi chuyến bay chiến đấu, theo quy định, phi công phải nghỉ ngơi, trong khi tôi không biết khi nào mình sẽ tiếp tục được giao nhiệm vụ tiếp theo”, phi công Ukraine cho hay.

Những chiếc F-16 đầu tiên của Ukraine bắt đầu tham gia tác chiến từ tháng 8/2024 và chủ yếu được triển khai cho nhiệm vụ phòng không, đánh chặn máy bay không người lái tấn công và tên lửa hành trình của Nga.

Kể từ đó đến nay, Ukraine đã mất 4 chiếc F-16, song các phi công nước này cũng ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý. Trong đó, có trường hợp một phi công được cho là đã bắn hạ sáu tên lửa chỉ trong một chuyến bay.

Phi công được phỏng vấn đánh giá F-16 là loại tiêm kích hoạt động “gần như hoàn hảo”, nhưng bày tỏ mong muốn Ukraine sớm được tiếp nhận phiên bản hiện đại hơn là F-16 Block 70/72. Đây là các biến thể mới nhất, được trang bị công nghệ tiệm cận thế hệ thứ năm, sở hữu radar mạnh hơn, khả năng chống gây nhiễu vượt trội và buồng lái được hiện đại hóa.

“Nếu chúng tôi có cơ hội thực hiện nhiệm vụ trên những chiếc máy bay này, tôi tin rằng thành tích của chúng tôi sẽ không chỉ dừng lại ở việc đánh chặn máy bay không người lái hay tên lửa hành trình, mà còn có thể bắn hạ các máy bay đối phương đang làm nhiệm vụ dọc tuyến tiếp xúc chiến đấu”, phi công Ukraine chia sẻ.

Trong bối cảnh xung đột với Nga vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, việc Ukraine vừa tiếp nhận thêm tiêm kích F-16, vừa phải tự điều chỉnh chiến thuật cho phù hợp với thực tế chiến trường cho thấy những thách thức lớn mà Không quân Ukraine đang đối mặt. Tuy nhiên, những kinh nghiệm tích lũy từ các nhiệm vụ thực chiến cũng đang giúp lực lượng này từng bước khai thác hiệu quả hơn dòng tiêm kích phương Tây, đồng thời cung cấp bài học trở lại cho chính các đối tác, trong một cuộc chiến được đánh giá là khác biệt căn bản so với cuộc chiến trước đây.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)