Phía Bắc Thái Nguyên rộng cửa chào đón nhà đầu tư (Bài 1)

Cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026, mở ra cơ hội tăng cường kết nối và thu hút đầu tư cho khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên.

Bài 1: Hạ tầng mở lối, khai mở không gian phát triển

Những năm gần đây, việc từng bước hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông đã tạo ra những chuyển động mới cho khu vực phía Bắc Thái Nguyên. Từ chỗ chịu nhiều hạn chế về kết nối, khu vực này đang mở rộng không gian phát triển, tăng cường liên kết với các trung tâm kinh tế và tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng sẵn có. Những tuyến đường mới đang tạo thêm động lực tăng trưởng, góp phần nâng cao sức hấp dẫn đầu tư của khu vực.

Đường lớn đã mở

Hạ tầng giao thông luôn là yếu tố mở đường cho phát triển. Với khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên, điều này càng thể hiện rõ hơn khi địa hình đồi núi từng khiến việc lưu thông hàng hóa, đi lại của người dân và kết nối vùng gặp không ít khó khăn. Mặc dù sở hữu nhiều tiềm năng về tài nguyên rừng, nông nghiệp, du lịch sinh thái và công nghiệp chế biến, song trong một thời gian dài, lợi thế ấy chưa được khai thác tương xứng do chi phí vận chuyển cao, thời gian tiếp cận thị trường kéo dài và khả năng liên kết còn hạn chế.

Tuyến đường kết nối khu du lịch hồ Ba Bể với các địa phương trong vùng đang từng bước hoàn thiện, mở rộng không gian liên kết, tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch và dịch vụ của khu vực phía Bắc Thái Nguyên.

Một trong những ví dụ điển hình là khu vực hồ Ba Bể - địa bàn có nhiều điều kiện phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm cộng đồng. Tuy nhiên, nhiều năm qua, giao thông chưa đồng bộ khiến lượng khách chưa tương xứng với tiềm năng; đồng thời làm giảm sức hút đối với các doanh nghiệp muốn đầu tư vào lĩnh vực du lịch, dịch vụ.

Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn đó, từ năm 2021, tỉnh đã tập trung triển khai nhiều dự án giao thông trọng điểm, trong đó nổi bật là tuyến đường Bắc Kạn - hồ Ba Bể kết nối sang Na Hang (Tuyên Quang), tuyến Quảng Khê - Khang Ninh và hệ thống giao thông quanh hồ Ba Bể với tổng mức đầu tư trên 4.700 tỷ đồng. Những công trình này tạo điều kiện mở rộng các tuyến liên kết vùng, thúc đẩy giao thương, phát triển dịch vụ và từng bước định hình không gian phát triển mới.

Ông Nghiêm Văn Thép, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, nhấn mạnh: Việc đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông giúp khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng về du lịch, dịch vụ, nông nghiệp và thu hút đầu tư. Khi các tuyến đường được kết nối đồng bộ, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong tiếp cận thị trường, giảm chi phí vận chuyển, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Không chỉ mở ra cơ hội cho du lịch, hạ tầng giao thông còn tạo cú hích cho lĩnh vực nông nghiệp - một trong những thế mạnh của khu vực phía Bắc. Với diện tích đất đai rộng, điều kiện tự nhiên đa dạng, khu vực này có nhiều lợi thế phát triển cây ăn quả, cây dược liệu, lâm nghiệp và chăn nuôi hàng hóa.

Tuy nhiên, trong thời gian dài, việc vận chuyển nông sản đến các thị trường tiêu thụ lớn gặp nhiều khó khăn, làm gia tăng chi phí logistics và ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của sản phẩm. Khi hệ thống giao thông từng bước hoàn thiện, thời gian vận chuyển được rút ngắn, chi phí lưu thông hàng hóa giảm xuống. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, tăng cường liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ.

Nhìn rộng hơn, giá trị của những tuyến đường là tạo sự kết nối mới giữa vùng nguyên liệu với khu vực chế biến; giữa sản xuất với tiêu thụ; giữa tiềm năng với cơ hội đầu tư. Nếu như trước đây, nhiều địa phương phía Bắc chủ yếu phát triển theo điều kiện sẵn có thì nay hạ tầng đang mở ra dư địa để chuyển sang mô hình phát triển chủ động hơn, dựa trên liên kết vùng và thu hút nguồn lực xã hội.

Đón đầu cơ hội từ những tuyến giao thông chiến lược

Động lực phát triển của khu vực phía Bắc tiếp tục được củng cố khi nhiều dự án giao thông chiến lược cấp vùng đang được tập trung triển khai. Nổi bật là Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn dài gần 29km, tổng mức đầu tư hơn 5.700 tỷ đồng; dự kiến hoàn thành trong năm 2026, tạo sự kết nối trực tiếp giữa khu vực phía Bắc với tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên và mạng lưới giao thông quốc gia. Song song với đó, tuyến cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng đang được xúc tiến đầu tư sẽ tiếp tục hoàn thiện trục giao thông huyết mạch của vùng Đông Bắc, tăng cường kết nối liên vùng, liên tỉnh và mở rộng khả năng tiếp cận với hệ thống cửa khẩu biên giới.

Tuyến đường kết nối trung tâm phường Bắc Kạn với cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn dự kiến khởi công vào tháng 11/2026, mở ra động lực phát triển mới cho đô thị trung tâm và khu vực lân cận.

Khi các tuyến cao tốc đi vào khai thác, vị thế của khu vực phía Bắc sẽ có sự thay đổi đáng kể. Nếu như trước đây khu vực này chủ yếu được nhìn nhận như điểm cuối của các trục kết nối thì trong tương lai sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trên hành lang phát triển kinh tế vùng Đông Bắc. Từ đây, hàng hóa có điều kiện tiếp cận nhanh hơn với các trung tâm tiêu thụ; doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tổ chức sản xuất; du lịch có thêm cơ hội mở rộng thị trường; còn người dân được hưởng lợi trực tiếp từ các điều kiện phát triển mới.

Hệ thống giao thông liên hoàn cũng tạo nền tảng để kết nối hiệu quả hơn với các trung tâm thương mại, dịch vụ logistics, các khu công nghiệp và hệ thống đô thị trong khu vực. Trong điều kiện cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng lớn, lợi thế về kết nối hạ tầng đang trở thành tiêu chí quan trọng khi doanh nghiệp lựa chọn địa điểm triển khai dự án.

Nhận diện rõ xu hướng đó, nhiều địa phương trong khu vực đã chủ động chuẩn bị điều kiện để đón đầu cơ hội phát triển. Theo ông Đinh Huy Hoàng, Chủ tịch UBND phường Bắc Kạn, địa phương đang rà soát quy hoạch, chuẩn bị quỹ đất và từng bước đầu tư hạ tầng kỹ thuật nhằm tạo dư địa phát triển trong giai đoạn mới. Các lĩnh vực như công nghiệp chế biến, logistics, thương mại, dịch vụ, du lịch và nông nghiệp công nghệ cao được kỳ vọng sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp.

Không chỉ ở khu vực trung tâm đô thị, những chuyển động tích cực từ hạ tầng giao thông cũng đang hiện hữu tại nhiều địa phương vùng ven. Tại xã Thanh Thịnh, nơi tuyến cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn đi qua, không khí chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới đang diễn ra khẩn trương. Địa phương hiện tập trung giải phóng mặt bằng phục vụ Dự án Khu công nghiệp Thanh Bình giai đoạn 2, một trong những dự án góp phần mở rộng dư địa thu hút đầu tư, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Theo đánh giá của các cơ quan chuyên môn, Thanh Thịnh sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để đón làn sóng đầu tư mới nhờ vị trí kết nối thuận lợi, quỹ đất phát triển công nghiệp còn tương đối lớn và nguồn lao động tại chỗ dồi dào. Ông Hoàng Nguyễn Việt, Bí thư Đảng ủy xã Thanh Thịnh, cho rằng: Giao thông thuận lợi là yếu tố then chốt nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Khi Khu công nghiệp Thanh Bình giai đoạn 2 được đầu tư đồng bộ, địa phương sẽ hình thành các chuỗi sản xuất mới, tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - dịch vụ.

Mở rộng không gian phát triển

Thực tế phát triển ở nhiều địa phương cho thấy, mỗi tuyến đường mới được mở ra không đơn thuần phục vụ nhu cầu đi lại mà còn đóng vai trò như một “đòn bẩy” thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Đối với khu vực phía Bắc Thái Nguyên, các tuyến giao thông đang và sẽ được đầu tư mang theo dòng chảy hàng hóa, du khách và nguồn lực đầu tư, đồng thời mở rộng cơ hội khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế sẵn có.

Khi hạ tầng ngày càng đồng bộ, khoảng cách phát triển giữa các vùng được thu hẹp, chi phí sản xuất và lưu thông giảm xuống, môi trường đầu tư trở nên hấp dẫn hơn. Đây là điều kiện quan trọng để các ngành kinh tế có lợi thế như du lịch, nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp chế biến, thương mại và dịch vụ phát triển mạnh hơn trong thời gian tới.

Tuy nhiên, hạ tầng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi cùng với quy hoạch phù hợp, sự chủ động chuẩn bị quỹ đất và khả năng chuyển hóa cơ hội thành các dự án cụ thể. Chính vì vậy, song song với đầu tư giao thông, các địa phương khu vực phía Bắc đang từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, chuẩn bị mặt bằng, cải thiện môi trường đầu tư và xây dựng các điều kiện cần thiết để đón doanh nghiệp.

Có thể khẳng định, những công trình giao thông đang được triển khai không chỉ giải quyết bài toán kết nối trước mắt mà còn mở rộng không gian phát triển cho một vùng đất giàu tiềm năng. Khi khoảng cách địa lý được thu hẹp, chi phí giảm xuống và khả năng liên kết được nâng cao, sức hút của khu vực phía Bắc tiếp tục gia tăng. Đây là nền tảng quan trọng để hình thành các cực tăng trưởng mới, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững trong những năm tới.

Với quyết tâm đầu tư hạ tầng đồng bộ cùng sự chủ động trong quy hoạch, chuẩn bị quỹ đất và cải thiện môi trường đầu tư, khu vực phía Bắc Thái Nguyên đang từng bước mở rộng cánh cửa đón các nhà đầu tư, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng trong giai đoạn mới.