'Phiên tòa giả định' đưa kiến thức pháp luật đến gần học sinh Bắc Ninh

Ngày 2/11, Thành Đoàn Bắc Ninh tổ chức chương trình “Phiên tòa giả định” năm 2026 tại Trường THPT Việt Yên số 1, phường Việt Yên, thành phố Bắc Ninh. Đây là hoạt động nhằm đổi mới hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật cho đoàn viên, thanh niên, học sinh.

Điểm nhấn của chương trình là phiên tòa giả định xét xử vụ án với tội danh “Gây rối trật tự công cộng” theo Điều 318 Bộ luật Hình sự. Thay vì tiếp nhận những quy định pháp luật qua các buổi tuyên truyền lý thuyết, học sinh được trực tiếp theo dõi một phiên tòa được dàn dựng công phu, tái hiện các tình tiết của vụ án và quy trình xét xử.

Phiên tòa có đầy đủ các thành phần gồm Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, Thư ký phiên tòa, bị cáo và những người có quyền, nghĩa vụ liên quan. Các diễn biến từ xét hỏi, tranh tụng, luận tội đến tuyên án được tái hiện theo trình tự, giúp học sinh hình dung rõ hơn hoạt động xét xử tại tòa án.

Phiên tòa giả định được sân khấu hóa giúp học sinh dễ hình dung, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Thông qua tình huống giả định, những hành vi tưởng chừng chỉ xuất phát từ sự bồng bột, hiếu thắng hoặc thiếu kiểm soát của một bộ phận người trẻ được đặt trong bối cảnh pháp luật cụ thể. Học sinh có cơ hội nhận diện tính chất nguy hiểm của hành vi gây rối trật tự công cộng, hiểu những hậu quả có thể xảy ra đối với cá nhân, gia đình và xã hội.

Đặc biệt, chương trình giúp các em hiểu rằng một hành động thiếu suy nghĩ, một phút nóng giận hay việc bị lôi kéo tham gia vào những hành vi vi phạm pháp luật đều có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Không chỉ đối mặt với trách nhiệm pháp lý, người vi phạm còn có thể ảnh hưởng đến quá trình học tập, cơ hội nghề nghiệp và tương lai của chính mình.

Việc sân khấu hóa một vụ án cụ thể giúp các quy định pháp luật vốn có phần khô khan trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận. Qua từng tình tiết tại phiên tòa, học sinh không chỉ theo dõi diễn biến vụ án mà còn có thêm góc nhìn về trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc giữ gìn an ninh, trật tự, xây dựng môi trường sống an toàn.

Bên cạnh nội dung xét xử giả định, chương trình còn tập trung tuyên truyền kiến thức về phòng ngừa tội phạm do người dưới 18 tuổi thực hiện; phòng, chống xâm hại trẻ em theo tinh thần Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội và các quy định về chế tài xử lý liên quan.

Đây là những nội dung thiết thực đối với lứa tuổi học sinh, khi các em đang trong giai đoạn hình thành nhận thức, nhân cách và từng bước hoàn thiện kỹ năng ứng xử trong các mối quan hệ xã hội. Việc trang bị kiến thức pháp luật giúp học sinh biết cách tự bảo vệ bản thân, nhận diện những nguy cơ bị xâm hại, đồng thời hiểu rõ giới hạn hành vi và trách nhiệm của mình trước pháp luật.

Phần giao lưu hỏi - đáp các kiến thức pháp luật thông qua tình huống thực tế.

Không khí chương trình trở nên sôi nổi hơn với phần giao lưu, hỏi - đáp kiến thức pháp luật. Thông qua những tình huống thực tế, học sinh được trực tiếp đưa ra câu trả lời, trao đổi cách xử lý và vận dụng những kiến thức vừa tiếp nhận để phân biệt hành vi đúng, sai.

Các câu hỏi không chỉ kiểm tra mức độ hiểu biết mà còn đặt học sinh trước những tình huống có thể gặp trong đời sống hằng ngày. Từ đó, các em được rèn luyện khả năng nhận diện nguy cơ, lựa chọn cách ứng xử phù hợp, tránh bị lôi kéo hoặc vô tình tiếp tay cho những hành vi vi phạm pháp luật.

Hình thức giao lưu trực tiếp cũng tạo cơ hội để đoàn viên, thanh niên mạnh dạn bày tỏ quan điểm, trao đổi những vấn đề còn băn khoăn. Qua đó, kiến thức pháp luật được tiếp nhận một cách chủ động, thay vì chỉ dừng lại ở việc nghe và ghi nhớ những điều khoản, quy định.

Chương trình “Phiên tòa giả định” năm 2026 là hoạt động thiết thực của tuổi trẻ Bắc Ninh hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11). Thông qua việc kết hợp giữa tuyên truyền, sân khấu hóa và giao lưu tương tác, chương trình góp phần đa dạng hóa nội dung, phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật trong đoàn viên, thanh thiếu niên.

Qua đó, từng bước hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật, tinh thần trách nhiệm với cộng đồng; giúp học sinh biết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, tôn trọng quyền, lợi ích của người khác, cùng xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.