Phiên xét xử sơ thẩm vụ sai phạm tại VICEM: Ghìm tổng mức đầu tư để 'lách' thủ tục

Quang cảnh phiên tòa.

Theo cáo trạng, nhóm bị cáo là các cựu lãnh đạo VICEM bị cáo buộc biết rõ dự án không hiệu quả, vẫn cố ý làm sai lệch các chỉ tiêu tài chính và nâng khống số liệu đầu vào trong dự án này để hồ sơ được phê duyệt và cấp phép.

Viện Kiểm sát xác định, kết quả khảo sát của VICEM năm 2010 cho thấy nếu cho thuê để làm văn phòng sẽ thu 20-23 USD/m²; giá trông ô-tô 800.000 đồng/xe/tháng, xe máy 45.000 đồng/xe/tháng. Tuy nhiên, bị cáo Dư Ngọc Long, cựu Giám đốc Ban quản lý Dự án VICEM, vẫn tham mưu con số thu về lớn hơn: giá cho thuê văn phòng từ 40-50 USD/m²/tháng, giá trông giữ ôtô 1.000.000 đồng/xe/tháng, xe máy 150.000 đồng/xe/tháng.

Kết luận thanh tra năm 2017 của Bộ Tài chính cũng đánh giá thời điểm này, giá thuê văn phòng tham khảo khu vực lân cận chỉ ở mức 28 USD/m².

Việc "nâng" số liệu này được bị cáo Nguyễn Lâm Cường, nguyên Chủ nhiệm đồ án, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Tư vấn xây dựng Việt Nam (VNCC), điều chỉnh theo yêu cầu của ông Long. Tại tòa, cựu Giám đốc Ban quản lý Dự án VICEM phủ nhận thông đồng với Cường, cấp dưới trình thì ông ký và chuyển lên lãnh đạo vì bản thân "kinh nghiệm không có".

Bị cáo Long khai, theo ý kiến tham mưu từ một số nhân viên tại các sở, ban ngành của Hà Nội, dự án trên 1.500 tỷ đồng bắt buộc phải trình qua Thành ủy. Do đó để đẩy nhanh tiến độ dự án, bị cáo này đã đề nghị lập tổng mức đầu tư dưới 1.500 tỷ đồng. Chính điều này dẫn đến những rắc rối khi triển khai dự án trên thực tế.

Theo cáo trạng, chỉ 3 ngày sau khi dự án được duyệt, khi thiết kế kỹ thuật và dự toán chi tiết được hoàn thiện, con số này đã tăng lên 1.900 tỷ và sau đó là 2.743 tỷ đồng. Lý do đưa ra là các yếu tố như giá đất chính thức, lãi suất ngân hàng thực tế và các biến động thị trường khác đã được cập nhật.

Dù vốn đầu tư tăng mạnh so với giấy chứng nhận ban đầu, nhưng VICEM không thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép đầu tư.

Tại tòa, bị cáo Nguyễn Lâm Cường thừa nhận, trong quá trình lập hồ sơ dự án, bị cáo đã thực hiện theo yêu cầu của Dư Ngọc Long nhằm phục vụ việc triển khai chủ trương đầu tư của Lê Văn Chung, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên và Nguyễn Ngọc Anh, cựu Tổng Giám đốc VICEM.

Cường khai đã chỉ đạo cấp dưới nâng "khống" các giá trị doanh thu đầu vào như giá cho thuê văn phòng, doanh thu dịch vụ… nhằm thuyết minh dự án có hiệu quả kinh tế. Việc nâng khống các số liệu này không dựa trên khảo sát hay nghiên cứu giá thị trường, mà được tự tính toán, thống nhất nội bộ để hợp thức hóa hồ sơ dự án.

Những tài liệu do Cường lập sau đó được Long sử dụng làm căn cứ tham mưu cho Nguyễn Ngọc Anh trình Hội đồng thành viên VICEM, dẫn đến việc dự án được phê duyệt với tổng mức đầu tư tăng cao, trái quy định của pháp luật.

Trinh bày với Hội đồng xét xử, bị cáo Cường cho rằng, trong điều kiện thiếu vốn, VICEM hoàn toàn có thể đề xuất phương án điều chỉnh với nhà thầu chính phía Cộng hòa Liên bang Đức, lựa chọn giải pháp hoàn thiện ở mức phù hợp hơn chứ không nhất thiết phải làm theo đúng thiết kế ban đầu, nhưng họ đã không làm.

Theo xác định của cơ quan tố tụng, hành vi của Nguyễn Lâm Cường cùng các bị can thuộc VNCC đã giúp sức cho các bị can tại VICEM thực hiện hành vi sai phạm, gây thiệt hại, thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước với tổng số tiền lên tới trên 381 tỷ đồng.

Bị cáo Lê Văn Chung thừa nhận khi là Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM đã ký quyết định phê duyệt tổng mức đầu tư mới, quyết định chủ trương, trực tiếp ký các văn bản liên quan. Song bị cáo khai, theo phân cấp tại VICEM, Tổng Giám đốc là đại diện chủ đầu tư và là người chịu trách nhiệm lập báo cáo khả thi và thẩm định hiệu quả dự án. Do đó, các số liệu cụ thể, ông "không nắm được".

H.N