Philippines: Cấm mạng xã hội để bảo vệ trẻ em ?

Hình ảnh trẻ vị thành niên chơi game tại một cửa hàng tiện lợi ở Philippines. Các nhà lập pháp nước này đã kêu gọi hạn chế việc trẻ vị thành niên truy cập mạng xã hội. Ảnh: Shutterstock

Đề xuất cấm trẻ dưới 13 hoặc 16 tuổi

Các nhà lập pháp Philippines đang xem xét những biện pháp mạnh tay hơn nhằm hạn chế trẻ em tiếp cận mạng xã hội, trong bối cảnh giới chức ngày càng lo ngại về ảnh hưởng của nội dung độc hại và các nhóm cực đoan trên internet.

Tháng trước, Bộ trưởng Giáo dục Philippines Juan Edgardo Angara cho rằng những ảnh hưởng tiêu cực trên mạng có thể là một trong các yếu tố góp phần dẫn đến tình trạng bạo lực học đường gia tăng.

Theo ông Angara, trẻ em ngày càng có nguy cơ tiếp xúc với các trang mạng xã hội gây hại, những ảnh hưởng tiêu cực, các đối tượng dụ dỗ trẻ em cũng như các nhóm khủng bố tìm cách tuyển mộ người trẻ trên mạng.

Một dự luật tại Hạ viện Philippines đề xuất cấm trẻ dưới 13 tuổi sử dụng mạng xã hội. Trong khi đó, một đề xuất tại Thượng viện muốn mở rộng giới hạn này lên người dưới 16 tuổi.

Các dự luật cũng yêu cầu các nền tảng trực tuyến phải triển khai hệ thống xác minh độ tuổi và danh tính, đồng thời chủ động vô hiệu hóa tài khoản của những người dùng không đáp ứng yêu cầu về độ tuổi.

Các nền tảng không tuân thủ quy định nhiều lần có thể bị phạt tới 50 triệu peso Philippines, tương đương khoảng 820.000 USD. Trong trường hợp nghiêm trọng, nền tảng vi phạm thậm chí có thể bị cấm hoạt động tại Philippines.

Bạo lực học đường và nguy cơ cực đoan hóa

Tranh luận về việc kiểm soát mạng xã hội diễn ra trong bối cảnh Philippines chứng kiến một vụ nổ súng nghiêm trọng tại trường học. Ngày 22/6, hai học sinh 14 và 15 tuổi đã nổ súng tại Trường Trung học Quốc gia San Jose ở thành phố Tacloban, khiến 3 học sinh thiệt mạng và 20 người bị thương.

Vụ việc hiếm gặp đã làm gia tăng lo ngại về an toàn học đường, đồng thời đặt câu hỏi về những yếu tố có thể thúc đẩy trẻ em tiếp cận và thực hiện hành vi bạo lực.

Các chuyên gia an ninh mạng cảnh báo mạng xã hội và những trò chơi trực tuyến phổ biến đang ngày càng trở thành môi trường để các nhóm cực đoan tiếp cận và tuyển mộ người trẻ.

Một trong những nhóm được nhắc đến là 764, một mạng lưới trực tuyến cực đoan bị cáo buộc nhắm tới trẻ vị thành niên. Nhóm này được phát hiện đã tuyển mộ một trong những đối tượng liên quan vụ nổ súng tại Tacloban. Theo các chuyên gia, những đối tượng này bị hấp dẫn bởi cảm giác có thể gây ảnh hưởng đến người khác và thúc đẩy họ thực hiện các hành vi gây hại, bạo lực hoặc giết người.

Đối với nhiều học sinh, vụ việc tại Tacloban cũng cho thấy những nguy cơ vốn được xem là xa vời có thể trở thành hiện thực.

Cảnh báo về lệnh cấm toàn diện

Mặc dù thừa nhận những nguy cơ từ môi trường trực tuyến, các chuyên gia an ninh mạng và sức khỏe tâm thần cho rằng cấm hoàn toàn mạng xã hội đối với trẻ em có thể không phải giải pháp tối ưu.

Theo họ, khi bị loại khỏi các nền tảng phổ biến, một bộ phận trẻ em có thể chuyển sang những website, diễn đàn hoặc cộng đồng trực tuyến ít phổ biến hơn. Những không gian này thường khó được phát hiện và giám sát hơn, qua đó có thể khiến trẻ tiếp xúc với những nội dung nguy hiểm mà không có sự bảo vệ cần thiết.

Thay vì chỉ tập trung vào việc cấm, các chuyên gia đề xuất tăng cường hợp tác giữa chính phủ và các nền tảng công nghệ để phát hiện, báo cáo và gỡ bỏ nhanh hơn những nội dung nguy hiểm. Các nền tảng cũng cần có khả năng nhận diện những đối tượng tìm cách dụ dỗ hoặc tuyển mộ trẻ em.

Không thể quy mọi hành vi bạo lực cho mạng xã hội

Các nhà tâm lý học cũng lưu ý rằng việc tiếp xúc với nội dung trực tuyến không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến hành vi bạo lực ở trẻ em. Nhiều trẻ có hành vi hung hăng hoặc phát triển xu hướng bạo lực vốn đã gặp khó khăn trong gia đình hoặc tại trường học. Vì vậy, việc kiểm soát mạng xã hội chỉ có thể giải quyết một phần vấn đề.

Theo các chuyên gia, Philippines cần đồng thời tăng cường hệ thống hỗ trợ tâm lý trong trường học, trong đó đặc biệt chú trọng giải quyết tình trạng thiếu nhân viên tư vấn học đường.

Vai trò của gia đình được đánh giá đặc biệt quan trọng. Các nhà tâm lý học cho rằng cha mẹ cần chủ động quan sát hành vi của trẻ, thiết lập những giới hạn phù hợp và duy trì trao đổi thường xuyên về những nội dung trẻ tiếp xúc trên mạng.

Nhìn chung, theo các chuyên gia, giữa yêu cầu kiểm soát nội dung độc hại và quyền tiếp cận không gian trực tuyến, các nhà hoạch định chính sách Philippine sẽ phải cân nhắc một cách tiếp cận kết hợp giữa trách nhiệm của các nền tảng, sự giám sát của gia đình, giáo dục kỹ năng số và hỗ trợ sức khỏe tâm thần.