Phổ cập kỹ năng số

- Trong bối cảnh chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, việc phổ cập tri thức và kỹ năng số cho người dân được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm đảm bảo mọi người đều có cơ hội tiếp cận, làm chủ và khai thác công nghệ số. 

Đoàn viên, thanh niên hỗ trợ người dân xã Ba Sơn cài đặt, sử dụng ứng dụng số

Ngay sau khi Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 230-KH/TU ngày 29/4/2025 về triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành và các xã, phường tổ chức thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trên phạm vi toàn tỉnh. Phong trào được triển khai gắn với việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đề án 06 của Chính phủ và các chương trình, kế hoạch chuyển đổi số của tỉnh.

Nâng cao năng lực cho lực lượng nòng cốt

Để phong trào đi vào thực chất, tỉnh xác định trước hết phải nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng trực tiếp triển khai phong trào tại cơ sở. Toàn tỉnh đã tổ chức 53 lớp tập huấn về chuyển đổi số, nâng cao kỹ năng số cho hơn 3.000 cán bộ, công chức, viên chức. Nội dung đào tạo tập trung vào các kỹ năng thiết thực như sử dụng thiết bị thông minh, khai thác nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số, bảo đảm an toàn thông tin, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cùng các kỹ năng số phục vụ học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Ông Nguyễn Như Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ số, Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Thời gian qua, sở đã tổ chức nhiều lớp tập huấn trực tiếp tại các xã, phường và trực tuyến trên phạm vi toàn tỉnh nhằm nâng cao năng lực số cho cán bộ cơ sở, thành viên các tổ công nghệ số cộng đồng và người dân trên địa bàn tỉnh. Với vai trò là cơ quan đầu mối triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, sở chủ trì xây dựng nội dung phổ cập kỹ năng số phù hợp với từng nhóm đối tượng; phát triển tài liệu, khóa học trực tuyến miễn phí, đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ, viễn thông hỗ trợ hạ tầng, nền tảng và giải pháp kỹ thuật, góp phần đưa phong trào đi vào thực chất.

Đoàn viên, thanh niên hướng dẫn người dân xã Kiên Mộc thực hiện thủ tục hành chính trên cổng dịch vụ công

Cùng với đó, tỉnh chú trọng xây dựng môi trường học tập và làm việc trên nền tảng số. Nhiều nền tảng như: Học trực tuyến MOOCs, Công dân số Xứ Lạng, Sổ tay Đảng viên điện tử, hệ thống dịch vụ công trực tuyến, Trung tâm Điều hành thông minh (IOC)… được khai thác hiệu quả để phục vụ phong trào “Bình dân học vụ số”. 

Trong lĩnh vực giáo dục, các cơ sở đang khai thác 9 nền tảng số để quản lý, giảng dạy và học tập; tích hợp kỹ năng số và ứng dụng AI vào giảng dạy, góp phần hình thành năng lực số cho học sinh, sinh viên ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Từng bước hình thành công dân số

Để kỹ năng số lan tỏa đến từng người dân, tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức từ hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí truyền thông, mạng xã hội đến các hoạt động tuyên truyền trực tiếp tại cộng đồng. Nội dung tuyên truyền tập trung phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời hướng dẫn người dân tiếp cận, khai thác hiệu quả các nền tảng số, dịch vụ số phục vụ học tập, lao động, sản xuất và đời sống.

Công an xã Văn Lãng hướng dẫn người cao tuổi sử dụng điện thoại thông minh

Phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt, các tổ công nghệ số cộng đồng đã trở thành cầu nối đưa chuyển đổi số đến với người dân. Toàn tỉnh hiện duy trì 1.646 tổ tại các thôn, khối phố, không chỉ hỗ trợ cài đặt các ứng dụng số, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, định danh điện tử VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt mà còn trực tiếp “cầm tay chỉ việc”, giúp người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân vùng sâu, vùng xa từng bước hình thành kỹ năng sử dụng các nền tảng số trong đời sống hằng ngày.

Anh Nguyễn Văn Tư, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng khối Hoàng Tân, phường Tam Thanh cho biết: Tôi đã cùng các thành viên trong tổ trực tiếp đến từng hộ gia đình trong khối hỗ trợ, hướng dẫn người dân cài đặt ngân hàng số và thanh toán không dùng tiền mặt, an toàn trên không gian mạng. Đến nay, 100% số hộ trong khối đều có tài khoản thanh toán điện tử, việc sử dụng các ứng dụng số trong đời sống, học tập và sinh hoạt hằng ngày trở nên phổ biến. 

Sau hơn 1 năm triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” toàn tỉnh đã đăng tải hơn 1.900 tin bài tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng; tổ chức 68 lớp tập huấn nâng cao năng lực số cho trên 5.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức; hơn 6.400 người có uy tín, người có ảnh hưởng trong cộng đồng tham gia tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số. Sở Khoa học và Công nghệ đã tổ chức tập huấn cho trên 31.000 lượt người dân về sử dụng các nền tảng số. Trên 555.000 tài khoản định danh điện tử VneID được cấp, đạt 81% công dân từ đủ 14 tuổi trở lên.

Từ mạng lưới hỗ trợ rộng khắp ở cơ sở, hàng chục nghìn lượt người dân đã được hướng dẫn tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số thiết yếu. Cùng với đó, các mô hình, cách làm sáng tạo như "Đại sứ số", "Gia đình số", "Mỗi công dân - Một danh tính số", "Chợ số - Nông thôn số" và Chiến dịch Thanh niên phổ cập kỹ năng số tiếp tục được nhân rộng, tạo môi trường để người dân học tập, thực hành, ứng dụng công nghệ số trong lao động, sản xuất và sinh hoạt. Nhờ đó, việc phổ cập kỹ năng số từng bước trở thành hoạt động thường xuyên, giúp người dân chủ động hơn trong việc khai thác các nền tảng số, góp phần hình thành công dân số, thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.

Bà Đới Thị Hà, khối 16, phường Kỳ Lừa cho biết: Trước đây tôi nghĩ chuyển đổi số là lĩnh vực phức tạp, chỉ dành cho người trẻ. Nhưng khi được các thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên, thanh niên và cán bộ trên địa bàn hướng dẫn, tôi đã biết thanh toán không dùng tiền mặt, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và các ứng dụng số phục vụ cuộc sống. Giờ đây, tôi có thể tự tin thực hiện các giao dịch trên nền tảng số và sử dụng internet an toàn.

Sau hơn một năm triển khai, phong trào “Bình dân học vụ số” đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động tại các cơ quan Nhà nước được trang bị kiến thức, kỹ năng số và sử dụng các nền tảng số phục vụ công việc; 100% học sinh, sinh viên được trang bị kỹ năng số phục vụ học tập, nghiên cứu và sáng tạo; hầu hết các thôn, khu dân cư duy trì các buổi học cộng đồng về chuyển đổi số. Đến nay, toàn tỉnh có trên 91% thuê bao di động là điện thoại thông minh; trên 95% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử, khoảng 76% người trưởng thành có tài khoản giao dịch tại ngân hàng, người dân đã từng bước hình thành thói quen học tập, làm việc trên môi trường số, ứng dụng công nghệ số vào cuộc sống. 

Phát huy kết quả đã đạt được, ngày 3/8/2026, UBND tỉnh ban hành Văn bản số 2073/UBND-KGVX về tiếp tục đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số". Trọng tâm là chuyển từ tuyên truyền, vận động sang hướng dẫn, hỗ trợ để người dân, doanh nghiệp sử dụng thành thạo các dịch vụ và nền tảng số trong học tập, lao động, sản xuất và đời sống. Theo đó, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phổ cập kỹ năng số gắn với nhu cầu thực tiễn, nâng cao hiệu quả hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng; huy động đoàn viên, thanh niên, doanh nghiệp công nghệ tham gia hỗ trợ người dân, nhất là người cao tuổi, người dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa. Đồng thời tiếp tục nhân rộng các mô hình “Bình dân học vụ số” trong cộng đồng nhằm đưa kỹ năng số đến từng người dân, cộng đồng dân cư.

Việc triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp đã tạo chuyển biến rõ nét về nhận thức và hành động trong toàn xã hội. Thực tiễn cho thấy, phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ góp phần phổ cập tri thức, kỹ năng số cho các tầng lớp Nhân dân mà còn từng bước hình thành môi trường học tập, làm việc, tương tác trên không gian số, tạo nền tảng thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh.