Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội Lê Trung Sơn: 'Trái tim nóng, cái đầu lạnh' và sứ mệnh của luật sư thời đại mới

Nhân ngày Luật sư 10/10, luật sư Lê Trung Sơn, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội chia sẻ với báo Nhà báo và Công luận câu chuyện xung quanh bản lĩnh hành nghề, sứ mệnh thúc đẩy Nhà nước pháp quyền cùng những định hướng chiến lược để Đoàn Luật sư TP. Hà Nội thực sự trở thành “mái nhà chung” cho các đồng nghiệp.

Luật sư Lê Trung Sơn, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội. Ảnh: H.H

+ Trước hết, xin chúc mừng ông và các luật sư đồng nghiệp nhân Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam. Nhân dịp này, xin ông chia sẻ câu chuyện làm nghề, làm thế nào để luật sư luôn giữ được “trái tim nóng và cái đầu lạnh”, vừa bảo vệ thân chủ, vừa giữ gìn công lý?

- “Trái tim nóng và cái đầu lạnh” là yêu cầu cốt lõi về bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp của luật sư.

“Trái tim nóng” là lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm với thân chủ. “Cái đầu lạnh” là tư duy độc lập, sự tỉnh táo, khách quan và khả năng kiểm soát cảm xúc.

Nếu chỉ có nhiệt huyết, luật sư dễ hành động cảm tính; ngược lại, nếu chỉ có lý trí, người luật sư sẽ đánh mất chiều sâu nhân văn.

Thực tiễn hành nghề luôn đặt luật sư trước nhiều áp lực: sự kỳ vọng của thân chủ, tính chất phức tạp của vụ án, áp lực thời gian, dư luận và cả những cám dỗ vật chất.

Phía sau mỗi hồ sơ có thể là số phận, tài sản hay uy tín của một con người, doanh nghiệp. Để giữ vững bản lĩnh, luật sư cần bám sát những nguyên tắc cơ bản.

Đó là trau dồi chuyên môn vững chắc, nắm chắc hồ sơ, hiểu đúng pháp luật và phân tích kỹ chứng cứ giúp luật sư đưa ra quyết định chuẩn xác, không bị chi phối bởi cảm xúc hay áp lực bên ngoài.

Tôn trọng sự thật và độc lập tư duy, bảo vệ thân chủ không phải là bảo vệ bằng mọi giá hay bất chấp pháp luật. Luật sư sử dụng các phương thức hợp pháp để bảo vệ quyền lợi chính đáng của thân chủ, tuyệt đối không bóp méo sự thật hay tiếp tay cho hành vi vi phạm.

Rèn luyện kỹ năng kiểm soát cảm xúc, trước căng thẳng tại phiên tòa hay các quan điểm trái chiều, luật sư cần bình tĩnh lắng nghe, tranh luận bằng chứng cứ và lý lẽ thuyết phục chứ không bằng sự nóng nảy.

Giữ vững giới hạn đạo đức, danh dự và lương tâm là tài sản vô giá. Việc đánh đổi nguyên tắc nghề nghiệp lấy lợi ích trước mắt không chỉ phá hủy uy tín cá nhân mà còn làm suy giảm niềm tin của xã hội vào nghề luật.

Tóm lại, luật sư chỉ thực sự vững vàng khi biết đồng cảm nhưng không bị cảm xúc chi phối; quyết liệt bảo vệ thân chủ nhưng không xa rời pháp luật; kiên định với công lý nhưng luôn khiêm tốn trước sự thật khách quan.

Các luật sư tác nghiệp tại phiên tòa. Ảnh: H.H

+ Trong bối cảnh hội nhập và hoàn thiện pháp luật, sứ mệnh lớn nhất của người luật sư thời đại mới là gì để đóng góp vào việc bảo vệ quyền con người và xây dựng Nhà nước pháp quyền?

Sứ mệnh lớn nhất của người luật sư thời đại mới là bảo vệ quyền con người, quyền công dân và quyền lợi hợp pháp của các tổ chức, cá nhân bằng phương thức pháp lý chính đáng; đồng thời góp phần đưa pháp luật trở thành nền tảng bảo đảm công lý.

Sứ mệnh đó thể hiện qua 3 phương diện cơ bản.

Thứ nhất, bảo vệ quyền lợi người dân và các đối tượng yếu thế. Không phải ai cũng có đủ kiến thức pháp luật và điều kiện kinh tế để tự bảo vệ mình. Sự đồng hành của luật sư giúp người dân tiếp cận công lý bình đẳng. Trong tố tụng, luật sư bảo đảm quyền bào chữa, quyền tranh tụng và nguyên tắc giải quyết vụ án dựa trên chứng cứ và thủ tục công bằng.

Thứ hai, phòng ngừa rủi ro pháp lý và lan tỏa văn hóa thượng tôn pháp luật. Bên cạnh việc giải quyết tranh chấp, luật sư giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro, hoàn thiện quản trị và hỗ trợ người dân an tâm trong các giao dịch dân sự, gia đình, đất đai. Một tranh chấp được ngăn ngừa từ sớm sẽ tiết kiệm nguồn lực và giữ gìn sự ổn định xã hội.

Thứ ba, tích cực tham gia xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Từ thực tiễn hành nghề, luật sư dễ dàng nhận diện khoảng cách giữa quy định pháp lý và thực tế cuộc sống. Việc tổng hợp, phản biện chính sách và đề xuất sửa đổi văn bản quy phạm pháp luật của luật sư là nguồn thông tin thực tiễn giá trị cho cải cách tư pháp.

Ngoài ra, trong kỷ nguyên số, luật sư cần làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực ngoại ngữ và am hiểu luật pháp quốc tế. Dù công nghệ thay đổi phương thức làm việc, các giá trị cốt lõi như tính độc lập, trung thực, tận tâm và bảo mật thông tin vẫn giữ nguyên giá trị.

Sứ mệnh của luật sư không chỉ là thắng một vụ kiện, mà là củng cố niềm tin của nhân dân vào công lý và các giá trị nền tảng của Nhà nước pháp quyền.

+ Đoàn Luật sư Hà Nội có những định hướng chiến lược hay chương trình nào để hỗ trợ các luật sư đồng nghiệp?

Đoàn Luật sư TP. Hà Nội hướng tới xây dựng tổ chức thực sự là “mái nhà chung” vững mạnh — nơi kết nối, hỗ trợ đồng nghiệp phát triển chuyên môn, đồng thời bảo vệ uy tín và đạo đức nghề nghiệp.

Các định hướng trọng tâm bao gồm, nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn: Tập trung tổ chức các chương trình cập nhật kiến thức, kỹ năng giải quyết các vụ việc phức tạp (hình sự, dân sự, thương mại, đất đai, đầu tư...). Tăng cường các chuyên đề gắn liền với thực tiễn, hồ sơ thực tế và kỹ năng tranh tụng.

Thúc đẩy chuyển đổi số bằng cách ứng dụng công nghệ vào quản lý, đào tạo và kết nối các tổ chức hành nghề. Chú trọng bồi dưỡng kỹ năng sử dụng công cụ công nghệ mới và AI trong hành nghề, đảm bảo tuân thủ nguyên tắc bảo mật thông tin và đạo đức nghề nghiệp.

Tăng cường kết nối và hỗ trợ đồng nghiệp với các diễn đàn chia sẻ kinh nghiệm giữa các thế hệ luật sư. Đặc biệt quan tâm hỗ trợ luật sư trẻ, người tập sự và các đồng nghiệp gặp khó khăn thông qua các chương trình cố vấn, định hướng nghề nghiệp.

Bảo vệ quyền hành nghề gắn liền với kỷ luật tự quản, Đoàn Luật sư đại diện kiến nghị tháo gỡ khó khăn cho luật sư khi tác nghiệp; đồng thời chấn chỉnh nghiêm các vi phạm Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp để giữ gìn uy tín chung của giới luật sư.

Cuối cùng, mở rộng trợ giúp pháp lý và đóng góp xã hội bằng cách đẩy mạnh tư vấn miễn phí cho người nghèo, đối tượng yếu thế, tuyên truyền pháp luật tại cơ sở; tích cực đóng góp ý kiến phản biện chính sách, góp phần thúc đẩy cải cách tư pháp.

Hiệu quả hoạt động của Đoàn được đo lường bằng sự trưởng thành thực chất về năng lực, bản lĩnh và đạo đức của mỗi hội viên. Việc xây dựng đội ngũ luật sư Thủ đô giỏi chuyên môn, vững bản lĩnh và giàu lòng nhân ái chính là nền tảng để khẳng định vị thế của nghề luật sư trong kỷ nguyên phát triển mới.