Tăng cường kết nối ASEAN – Trung Quốc, hướng tới nền tư pháp hiện đại

Diễn đàn khẳng định vai trò là cơ chế đối thoại và hợp tác tư pháp cấp cao, nơi các Tòa án tối cao của các quốc gia ASEAN và TANDTC Trung Quốc cùng trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ sáng kiến và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực tư pháp.

Thúc đẩy hợp tác giữa tòa án tối cao các nước

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng nhấn mạnh, sau 35 năm thiết lập quan hệ đối thoại, quan hệ ASEAN – Trung Quốc không ngừng phát triển, đạt nhiều thành tựu quan trọng; đặc biệt là việc nâng cấp lên quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện năm 2021.

Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Quảng phát biểu khai mạc. (Ảnh: Tấn Việt)

Theo ông Nguyễn Văn Quảng, khi giao lưu, hợp tác kinh tế, thương mại giữa ASEAN và Trung Quốc ngày càng sâu rộng, hợp tác tư pháp có vai trò quan trọng trong xây dựng nền tảng pháp lý thuận lợi, bảo vệ công lý và bảo đảm môi trường hợp tác ổn định, minh bạch. Diễn đàn là cơ chế đối thoại, chia sẻ kinh nghiệm, tăng cường hiểu biết và thúc đẩy hợp tác giữa tòa án tối cao các nước trong khu vực.

Diễn đàn tập trung trao đổi kinh nghiệm giải quyết các vụ án hình sự, dân sự, thương mại; đề xuất phương thức nâng cao hiệu quả hợp tác tư pháp; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm xây dựng tòa án điện tử, tòa án thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xét xử. Qua đó hướng tới hiện đại hóa nền tư pháp, nâng cao tính minh bạch và tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận công lý.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Trương Quân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Đại thẩm phán thứ nhất, Chánh án TANDTC Trung Quốc đánh giá cao việc TANDTC Việt Nam đăng cai tổ chức diễn đàn lần đầu tiên tại một quốc gia ASEAN, đúng dịp kỷ niệm 5 năm hai bên thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.

Những năm qua, quan hệ đối thoại, hợp tác ASEAN – Trung Quốc không ngừng phát triển sâu rộng, đạt nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực, đóng góp quan trọng vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.

Trong tiến trình đó, hợp tác tư pháp giữ vai trò quan trọng trong việc củng cố lòng tin, bảo vệ công lý và tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho giao lưu, hợp tác giữa các nước.

Ông Trương Quân, Đại thẩm phán thứ nhất, Chánh án TANDTC Trung Quốc phát biểu. (Ảnh: Tấn Việt)

Trước những thách thức mới từ hội nhập kinh tế và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, đặc biệt là sự gia tăng các tranh chấp dân sự, thương mại xuyên biên giới và tội phạm công nghệ cao, các nước ASEAN và Trung Quốc cần tăng cường phối hợp, đổi mới phương thức hợp tác tư pháp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Để thúc đẩy hợp tác, ông Trương Quân đề xuất 4 định hướng trọng tâm: Củng cố nhận thức chung trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng chủ quyền tư pháp và hệ thống pháp luật của mỗi nước; tăng cường hợp tác xử lý tranh chấp và phòng, chống tội phạm xuyên biên giới; đẩy mạnh xây dựng tòa án số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ hoạt động tư pháp; mở rộng đối thoại cấp cao, trao đổi chuyên môn, đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm giữa các hệ thống tòa án.

Ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động tòa án

Phát biểu chào mừng diễn đàn, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí cho biết, trong những năm qua, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN – Trung Quốc không ngừng được củng cố và phát triển, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.

Trong đó, hợp tác tư pháp ngày càng có vai trò quan trọng, góp phần củng cố lòng tin, bảo vệ công lý, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân; đồng thời tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho giao lưu, hợp tác và phát triển giữa các quốc gia.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí phát biểu. (Ảnh: Tấn Việt)

Việc TANDTC Việt Nam đăng cai tổ chức Diễn đàn Tư pháp ASEAN – Trung Quốc lần thứ tư thể hiện sự chủ động, tích cực của Việt Nam trong thúc đẩy hợp tác tư pháp khu vực, tăng cường đối thoại và chia sẻ kinh nghiệm giữa các cơ quan tòa án.

Đây cũng là cơ hội để các đại biểu trao đổi về những vấn đề cùng quan tâm, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tư pháp trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động, các quan hệ dân sự, thương mại xuyên biên giới ngày càng phát triển và những thách thức pháp lý mới không ngừng xuất hiện.

Ông Lê Minh Trí nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật, nâng cao chất lượng xét xử, đẩy mạnh cải cách tư pháp, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động của tòa án.

Những nội dung này có ý nghĩa thiết thực đối với việc nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp, bảo đảm tính công bằng, minh bạch và khả năng tiếp cận công lý của người dân.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí bày tỏ tin tưởng diễn đàn sẽ tiếp tục phát huy vai trò là cơ chế trao đổi, kết nối quan trọng giữa các cơ quan tư pháp ASEAN và Trung Quốc.

Qua đó góp phần tăng cường sự hiểu biết, củng cố lòng tin, thúc đẩy hợp tác thực chất, hướng tới xây dựng nền tư pháp hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển của mỗi quốc gia và đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, thịnh vượng chung của khu vực.

Sau phần khai mạc, các tham luận do đại diện tòa án các nước trình bày tập trung chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn, những cách tiếp cận và giải pháp hợp tác trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự, tranh chấp dân sự và thương mại xuyên biên giới. Đặc biệt trong bối cảnh công nghệ số đang tạo ra những cơ hội mới, nhưng cũng đặt ra không ít yêu cầu và thách thức đối với hoạt động tư pháp.

Tiếp đó, Diễn đàn Tư pháp ASEAN – Trung Quốc lần thứ tư sẽ thông qua Thông cáo chung Đà Nẵng 2026.