Phó Chủ tịch Quốc hội: Quy định chặt chẽ, thận trọng việc lấy tạng sau khi chết tuần hoàn

Phát biểu tại phiên thảo luận Tổ về dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ các quy định về lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết tuần hoàn, đồng thời rà soát những nội dung có nguy cơ gây xung đột pháp luật.

Cần quy định chặt chẽ việc lấy tạng sau khi chết tuần hoàn

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, qua 20 năm thi hành, Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác đã mang ý nghĩa nhân đạo, nhân văn sâu sắc, góp phần mở ra cơ hội sống, phục hồi sức khỏe cho người mắc bệnh hiểm nghèo, giảm gánh nặng chi phí điều trị và thúc đẩy chuyên môn y học. 

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cùng các đại biểu tại Phiên thảo luận ở Tổ 11. Ảnh: Cao Hoàng

Tuy nhiên, từ những hạn chế trong thực tiễn, việc sửa đổi luật là cần thiết. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo giải trình rõ hơn một số nội dung để tạo sự đồng thuận khi Quốc hội xem xét, thông qua.

Đối với quy định cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết tuần hoàn trong dự thảo luật, ông Nguyễn Khắc Định cho biết, pháp luật hiện hành của Việt Nam chỉ cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể người sau khi chết não. Trong khi đó, một số quốc gia như Mỹ, Anh, Tây Ban Nha đã triển khai việc lấy tạng sau khi chết tuần hoàn.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: Cao Hoàng

Dẫn dữ liệu từ hệ thống giám sát toàn cầu về hiến và ghép tạng phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới, Phó Chủ tịch Quốc hội cho biết, trong 91 quốc gia có báo cáo dữ liệu chính thức, chưa đến 30 quốc gia triển khai chương trình lấy tạng sau khi chết tuần hoàn. Nhiều quốc gia vẫn chỉ cho phép lấy tạng sau khi chết não do những quan ngại về đạo đức y học, kỹ thuật và pháp lý.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, quy định mới có cả ưu điểm và hạn chế, do đó cần được giải thích đầy đủ. Về chuyên môn, có thể giao Chính phủ hoặc Bộ Y tế quy định quy trình thật chặt chẽ, thận trọng, bảo đảm xác định rõ trường hợp người chết không còn khả năng sống lại, phục hồi, giúp bác sĩ và bệnh viện yên tâm thực hiện, đồng thời phòng ngừa tiêu cực.

Tránh xung đột pháp luật về hiến tạng của phạm nhân

Đề cập Điều 8 dự thảo luật về trường hợp phạm nhân có nguyện vọng hiến mô, bộ phận cơ thể người, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị bổ sung căn cứ pháp lý để bảo đảm tính thống nhất. Theo đó, quy định về việc lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người đối với phạm nhân cần nêu rõ được thực hiện theo Luật này và Luật Thi hành án hình sự, thay vì chỉ dẫn chiếu Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác.

Tại khoản 1 Điều 8 dự thảo quy định việc hiến mô, bộ phận cơ thể người của phạm nhân phải đáp ứng một số điều kiện tại khoản 1 Điều 53 Luật Thi hành án hình sự, nhưng không đề cập điểm d của khoản này. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, cách quy định như vậy có thể dẫn đến xung đột giữa hai luật.

Các đại biểu tại phiên thảo luận. Ảnh: Cao Hoàng

"Nếu dự thảo này không có điểm d thì phải sửa Luật Thi hành án hình sự, phải có điều khoản là sửa các luật có liên quan, tức là bỏ điểm d của Luật Thi hành án hình sự. Nếu không thì hai luật quy định khác nhau và sẽ tạo ra xung đột pháp luật, không biết áp dụng theo luật nào", Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Ngoài ra, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát, diễn đạt các hành vi bị nghiêm cấm tại khoản 2 Điều 6 và điều kiện chung đối với người hiến mô tại Điều 12 theo hướng dễ hiểu, dễ nhớ, tránh chồng chéo, trùng lặp hoặc mâu thuẫn. Dự thảo luật cũng cần bổ sung điều khoản chuyển tiếp để bảo đảm tính thống nhất khi chuyển từ quy định hiện hành sang quy định mới.