Phó Chủ tịch Quốc hội: Thẳng thắn trách nhiệm, tìm lời giải cho việc thiếu sách giáo khoa

Sáng 20/9, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn giải trình nhiều vấn đề nóng liên quan giáo dục và đào tạo tại Phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu chỉ đạo tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phát biểu chỉ đạo tại Phiên giải trình, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh hoan nghênh Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã chủ động, tích cực chuẩn bị và tổ chức Phiên giải trình về tình hình thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, Phiên giải trình được tổ chức vào thời điểm có ý nghĩa quan trọng, khi nhiều luật, nghị quyết của Quốc hội với những chính sách mới, có tính đột phá về giáo dục và đào tạo vừa được ban hành và đang trong giai đoạn đầu tổ chức thực hiện. 

Đây là dịp để đánh giá việc triển khai các chính sách mới; nhận diện những khó khăn, vướng mắc, bất cập; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và đề xuất giải pháp để các quy định của pháp luật được thực hiện đồng bộ, thống nhất, hiệu quả.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn giải trình nhiều vấn đề nóng liên quan giáo dục và đào tạo sáng 20/9. Ảnh: Văn Duẩn.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, có ý nghĩa quyết định đối với tương lai dân tộc. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ từ thể chế, chính sách đến tổ chức thực hiện.

Thời gian qua, Quốc hội đã dành sự quan tâm đặc biệt cho việc hoàn thiện thể chế trong lĩnh vực này, thông qua Luật Nhà giáo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi); đồng thời ban hành Nghị quyết số 248/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 249/2025/QH15 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026-2035.

Từ những kết quả bước đầu, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế sang tổ chức thực hiện, để những chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống.

ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng nêu câu hỏi đối với Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn. Ảnh: Văn Duẩn.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Phiên giải trình tập trung làm rõ một số vấn đề như tổ chức triển khai các luật, nghị quyết của Quốc hội. Trong đó làm rõ những chính sách nào còn chậm, còn vướng; nguyên nhân do quy định pháp luật, nguồn lực hay tổ chức thực hiện; trách nhiệm và hướng xử lý.

Về đội ngũ và chính sách đối với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, Luật Nhà giáo đã được Quốc hội thông qua với nhiều chính sách mới, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ việc triển khai các quy định về tuyển dụng, quản lý, sử dụng, tiếp nhận, điều động, biệt phái, thuyên chuyển nhà giáo; chính sách tiền lương, phụ cấp, chế độ đãi ngộ và thu hút nhà giáo đến công tác tại vùng khó khăn.

Đặc biệt, tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ theo cấp học, môn học, địa bàn vẫn là vấn đề cần có giải pháp căn cơ. Cần làm rõ công tác dự báo cung, cầu giáo viên gắn với biến động dân số, mạng lưới trường lớp; cơ chế tuyển dụng, điều tiết và sử dụng đội ngũ, để nơi có học sinh phải có giáo viên đáp ứng yêu cầu dạy và học.

Về phân luồng học sinh, hỗ trợ người học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ việc triển khai mô hình trường trung học nghề, chính sách phân luồng học sinh sau trung học cơ sở; điều kiện bảo đảm chất lượng, cơ chế liên thông và cơ hội tiếp tục học tập của người học.

ĐBQH Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội nêu câu hỏi tại phiên giải trình. Ảnh: Văn Duẩn.

Đối với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, cần làm rõ sự gắn kết giữa dự báo nhu cầu nhân lực với đào tạo, thu hút và sử dụng nhân lực, nhất là đối với những ngành, lĩnh vực đất nước đang có nhu cầu lớn; khắc phục tình trạng đào tạo chưa sát nhu cầu sử dụng.

Đồng thời, đánh giá hiệu quả các chính sách hỗ trợ người học, bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục công bằng, không để hoàn cảnh kinh tế, điều kiện địa lý trở thành rào cản đối với việc học tập và phát triển.

Về kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đây là vấn đề cử tri, nhân dân, học sinh và phụ huynh đặc biệt quan tâm; đề nghị đánh giá phương thức tổ chức kỳ thi, bảo đảm nghiêm túc, khách quan, công bằng, an toàn, ổn định và giảm áp lực không cần thiết.

Đối với tuyển sinh đại học, cần làm rõ tính minh bạch, khả năng đối sánh giữa các phương thức, tổ hợp xét tuyển; tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo của chính sách, hạn chế những thay đổi gây khó khăn cho người học. Việc thi, kiểm tra, đánh giá phải đặt trong yêu cầu chung về giáo dục thực chất, khắc phục bệnh thành tích, tâm lý chạy theo điểm số, đánh giá đúng năng lực và sự tiến bộ của người học.

Về vấn đề thiếu sách giáo khoa, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng câu chuyện thiếu sách giáo khoa rất đáng báo động, phải quyết tâm không để xảy ra. 

"Đây không phải việc khó. Mỗi năm bao nhiêu học sinh vào trường đều có dữ liệu nên đảm bảo in ấn đủ sách giáo khoa không phải việc khó", Phó Chủ tịch Quốc hội nói và cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận trách nhiệm để tìm lời giải cho vấn đề này.