Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) hoàn thiện phương án tổng thể đổi mới thi, kiểm tra, tuyển sinh theo hướng thực chất, gọn nhẹ, thuận tiện, giảm chi phí xã hội và báo cáo Thủ tướng trong tháng 9/2026.
Đó là kết quả của cả quá trình dạy thực chất, học thực chất, đánh giá đúng năng lực và một cơ chế giám sát đủ chặt để ngăn ngừa mọi biểu hiện tiêu cực, chạy theo thành tích.
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), đo lường, đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục không chỉ đo kết quả học tập, đo năng lực người học, mà cần đi thêm một bước, đó là bảo đảm được năng lực thực của con người trong một hệ người-máy.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tính toán phương án chia kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông thành nhiều đợt trong năm, có bài thi tổng hợp. Phương án này được kỳ vọng tạo thêm cơ hội cho người học, song giáo viên cho rằng cần cân nhắc kỹ tính công bằng, khả năng tổ chức và tác động đến tuyển sinh đại học.
Những năm gần đây, trong các cuộc tranh luận về cải cách giáo dục, “học thật” và “thi thật” thường được đặt cạnh nhau như hai mặt của một vấn đề. Sau những vụ việc gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, tranh luận này càng trở nên nóng hơn, với câu hỏi: Có nên tiếp tục duy trì một kỳ thi tốt nghiệp THPT quy mô toàn quốc, hay nên tách kỳ thi tốt nghiệp khỏi tuyển sinh đại học?
Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông những năm tới tiếp tục được giữ ổn định. Cùng với việc rà soát, khắc phục những bất cập trong khâu tổ chức, ngành giáo dục sẽ hoàn thiện đề án và lộ trình tổ chức thi trên máy tính, có giai đoạn thử nghiệm, thí điểm.
Sau hơn 10 năm vận hành theo mô hình '2 trong 1', kỳ thi tốt nghiệp THPT tiếp tục là chủ đề tranh luận khi đồng thời thực hiện hai chức năng: Xét công nhận tốt nghiệp và cung cấp dữ liệu phục vụ tuyển sinh đại học.
Lịch sử Kỳ thi tốt nghiệp THPT cho thấy, mỗi lần đổi mới đều xuất phát từ yêu cầu phát triển của giáo dục và thực tiễn xã hội.
Trao đổi với Tiền Phong, TS Lê Viết Khuyến, nguyên Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) cho rằng, chưa nên bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT, điều quan trọng lúc này là tập trung xây dựng hệ thống khảo thí độc lập, minh bạch và đánh giá đúng năng lực học sinh.
Chia sẻ với Tiền Phong, PGS.TS. Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) nhìn nhận, câu hỏi đặt ra hiện nay không chỉ là có nên tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học hay không, mà còn làm thế nào để vừa bảo đảm chất lượng đánh giá quốc gia, vừa phát huy quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học, đồng thời giảm áp lực cho người học và xã hội.
Trước câu hỏi có nên tách kỳ thi Tốt nghiệp THPT và thi đại học, trả lời PV Tiền Phong, TS. Phan Quốc Nghĩa – Phó Giám đốc Đại học Trà Vinh cho rằng, mấu chốt nằm ở xây dựng một hệ thống khảo thí chuẩn hóa, dùng chung để bảo đảm tự chủ đại học, vừa giảm áp lực thi cử cho học sinh.
Theo PGS.TS Võ Văn Minh, Hiệu trưởng Trường ĐHSP, ĐH Đà Nẵng muốn có một kỳ thi chuẩn hóa đúng nghĩa, phải đầu tư bài bản cho khoa học khảo thí.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt Đề án tổ chức thi tốt nghiệp trung học phổ thông trên máy tính giai đoạn 2026 - 2036. Đề án đang nhận được sự quan tâm của dư luận xã hội, nhất là trong bối cảnh có nhiều ý kiến trao đổi về phương thức tổ chức.
Bộ GD&ĐT cho rằng duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT là cần thiết để đánh giá chuẩn đầu ra thống nhất, đồng thời cung cấp dữ liệu cho tuyển sinh.
Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện một kỳ thi chuẩn hóa quốc gia không chỉ là yêu cầu theo chủ trương, quy định, mà còn là yêu cầu từ thực tiễn để hướng tới một nền giáo dục công bằng, chất lượng, trung thực.
Sau những vấn đề phát sinh ở kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, một lần nữa câu chuyện có nên tiếp tục duy trì kỳ thi '2 trong 1' hay tách riêng kỳ thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học lại được đặt ra. Tuy nhiên, theo TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo), nếu chỉ quy mọi bất cập cho mô hình 1 kỳ thi là chưa đúng bản chất. Điều Việt Nam cần lúc này không phải thay đổi 'chiếc vỏ' của kỳ thi, mà là một cuộc cải cách toàn diện về khảo thí, từ ra đề, quản trị, giám sát đến ứng dụng công nghệ và xây dựng đội ngũ khảo thí chuyên nghiệp.
Sau hơn 10 năm áp dụng mô hình kỳ thi '2 trong 1', nhiều chuyên gia cho rằng cần nhìn nhận lại những ưu điểm và hạn chế để có hướng điều chỉnh phù hợp.
Một kỳ thi cùng lúc gánh hai nhiệm vụ xét tốt nghiệp và tuyển sinh đại học đang tạo ra thế lưỡng nan trong công tác ra đề và có những bất cập nhất định. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, tách bạch hai mục tiêu là hướng cải cách Việt Nam cần sớm tính đến.
Trao đổi tại Hội nghị Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 24/7, liên quan đến Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông, đại diện nhiều Sở Giáo dục và Đào tạo cho rằng, cần tiếp tục duy trì sự ổn định của kỳ thi, đồng thời tăng cường các giải pháp kiểm soát, giám sát để hạn chế tối đa yếu tố chủ quan trong quá trình tổ chức tại địa phương. Cùng với đó, việc chuẩn bị các điều kiện để triển khai thi trên máy tính cần được thực hiện theo đúng lộ trình.
Trước những bất cập kéo dài của kỳ thi THPT quốc gia/tốt nghiệp THPT kể từ khi gộp '2 trong 1' từ năm 2015, PGS.TS Bùi Ngọc Sơn, nguyên Phó Hiệu trưởng, Trường Đại học Ngoại thương đã có cuộc trao đổi thẳng thắn với phóng viên báo Tiền Phong, góp ý cho Diễn đàn 'Có nên tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học?'.
PGS.TS Trần Xuân Nhĩ, nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cho rằng, vẫn cần thiết duy trì một kỳ thi Tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá học sinh sau 12 năm học đồng thời các trường có thể sử dụng kết quả xét tuyển. Còn tổ chức nhiều kỳ thi tuyển sinh đại học sẽ 'trăm hoa đua nở', phát sinh thêm nhiều chi phí cho người học.
Do vụ việc gian lận trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT ở Tuyên Quang, trên mạng xã hội những ngày gần đây xuất hiện nhiều ý kiến đề xuất các trường đại học đồng loạt quay trở lại tổ chức kỳ thi tuyển sinh riêng biệt.
Nhìn từ bục giảng, tâm tư các nhà giáo, cuộc tranh luận đang diễn ra: Nên duy trì kỳ thi chung hay tách riêng 2 mục tiêu tốt nghiệp và tuyển sinh đại học được lý giải như thế nào? Vấn đề cốt lõi nằm ở mô hình hay khâu thực hiện?
Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, không nên vội tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học sau những bất cập của kỳ thi năm 2026, mà cần đánh giá toàn diện nguyên nhân trước khi điều chỉnh chính sách.
Gần một tháng kể từ ngày Bộ GD&ĐT công bố điểm thi Tốt nghiệp THPT 2026, nhiều thông tin tố gian lận thi đã xảy ra và ít nhất hai vụ gian lận thi đang được cơ quan công an làm rõ.
Một mô hình kết hợp kỳ thi chuẩn hóa trên máy tính, đánh giá quá trình học tập và đa dạng hóa tuyển sinh đại học, trong đó công nghệ giữ vai trò trung tâm có thể là hướng cải cách đáng cân nhắc cho Việt Nam.
Liên quan đến vụ việc bất thường về kết quả môn Toán tại Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Trường THPT chuyên Tuyên Quang xuất hiện ý kiến đề xuất, nghiên cứu tách kỳ thi '2 trong 1' thành 2 kỳ thi. Theo GS.VS Đào Trọng Thi - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên và nhi đồng (nay là Ủy ban Văn hóa và Xã hội) của Quốc hội, vụ việc xảy ra ở trường chuyên Tuyên Quang vừa qua không phải do lỗi của kỳ thi '2 trong 1'. Hình thức thi trắc nghiệm là chuẩn xác và an toàn nhưng cần áp dụng trên máy, thay vì thi trên giấy như hiện nay.
Gian lận thi cử tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang giống như giọt nước tràn ly. Câu hỏi cần đặt ra: 'Chiếc áo một kỳ thi tốt nghiệp THPT phải chăng đã quá chật khi phải đáp ứng đồng thời hơn 1 mục tiêu chính là xét tốt nghiệp THPT, đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông và căn cứ đáng tin cậy để xét tuyển đại học'. Từ thực tế này, Báo Tiền Phong mở diễn đàn 'Có nên tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học?', nhằm ghi nhận ý kiến đa chiều của chuyên gia, nhà quản lý, cơ sở giáo dục, giáo viên, phụ huynh và học sinh.
Sau sai phạm nghiêm trọng trong kỳ thi tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang, nhiều chuyên gia cho rằng, cần xem xét trả kỳ thi tốt nghiệp về đúng chức năng đánh giá chuẩn đầu ra giáo dục phổ thông, đồng thời hoàn thiện cơ chế tuyển sinh đại học theo hướng độc lập, linh hoạt hơn.
Sai phạm nghiêm trọng thi tốt nghiệp THPT ở Tuyên Quang một lần nữa đặt ra câu hỏi: nếu thi tốt nghiệp chỉ thực hiện đúng chức năng công nhận hoàn thành chương trình phổ thông, quy trình tuyển sinh đại học được tách riêng sẽ vận hành như thế nào?
Đây là quan điểm của một số chuyên gia trước đề xuất nghiên cứu tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học (ĐH) đang thu hút sự quan tâm của dư luận. Theo đó, nếu tách hai kỳ thi là một thay đổi chính sách lớn, phải đánh giá đầy đủ tác động đến chi phí xã hội, áp lực học sinh, công bằng vùng miền, chất lượng tuyển sinh và nguy cơ luyện thi ĐH nở rộ như trước đây.
Sau hơn 10 năm thực hiện kỳ thi '2 trong 1', chuyện tách hay gộp hai kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học một lần nữa được đặt ra sau những tranh luận về độ phân hóa của đề, áp lực điểm số cũng như những vụ tiêu cực liên quan đến kỳ thi.
Tuyển sinh đại học theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đang đặt ra bài toán mới về công cụ đánh giá năng lực học sinh. Liệu mô hình kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông kết hợp hai mục đích hiện tại có còn phù hợp để các trường làm căn cứ lựa chọn đầu vào?
Sau vụ gian lận thi tại Tuyên Quang, đề xuất tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học được đặt ra như một giải pháp ngăn chặn tiêu cực. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng vấn đề cốt lõi không nằm ở mô hình kỳ thi mà ở những lỗ hổng trong khâu tổ chức, giám sát và quản trị khảo thí. Tranh luận vì thế không chỉ xoay quanh việc 'tách hay không tách', mà còn là cách bảo đảm một kỳ thi công bằng, minh bạch và hiệu quả hơn.
Trước những tranh luận xung quanh việc tách hay nhập kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và tuyển sinh đại học, các chuyên gia giáo dục cho rằng gốc rễ của tiêu cực không phụ thuộc vào việc thi chung hay thi riêng. Để giải quyết triệt để bài toán này, ngành giáo dục cần từng bước hiện đại hóa, số hóa quy trình khảo thí, đồng thời các trường đại học nên áp dụng tuyển sinh toàn diện với đa tiêu chí thay vì chỉ phụ thuộc vào một kỳ thi duy nhất.
Từ kỳ thi '3 chung', kỳ thi '2 trong 1' đến thời kỳ các trường đại học tự chủ tuyển sinh, hệ thống thi cử và tuyển sinh đại học ở Việt Nam đã trải qua nhiều cuộc cải cách lớn trong gần 25 năm qua nhưng cũng ghi nhận những gian lận rúng động.
Những bất thường về điểm thi năm 2026 tiếp tục đặt ra câu hỏi về việc có nên tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học. Nhưng công bằng trong thi cử không được quyết định bởi một hay hai kỳ thi, mà bởi chất lượng của cả hệ thống khảo thí. Khi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học hướng tới hai mục tiêu khác nhau, việc phân định đúng vai trò của từng kỳ thi là yêu cầu cần thiết để đổi mới phương thức đánh giá trong giáo dục.
Đề xuất nghiên cứu tách kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học của đồng chí Nguyễn Đắc Vinh, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tại cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 14/7 đang nhận được sự quan tâm của dư luận. Đây cũng là vấn đề đã được đặt ra trong nhiều năm qua và càng được quan tâm hơn sau vụ việc gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp THPT tại Tuyên Quang.
Được kỳ vọng giúp giảm tải áp lực, tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng và chấm dứt cảnh về Hà Nội, TPHCM 'lai kinh ứng thí', kỳ thi '2 trong 1' đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của nó trong một giai đoạn nhất định. Thế nhưng, khi triết lý chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 đi vào thực tiễn và đặc biệt là khi quyền tự chủ đại học được luật hóa, kỳ thi '2 trong 1' bắt đầu bộ lộ những bất cập.
Theo các chuyên gia, việc tách hai kỳ thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học là cần thiết nhưng cần có một kỳ thi tuyển sinh chung hoặc các kỳ thi đánh giá năng lực phải quy đổi được về một chuẩn chung.