Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT 2026: Đề thi phân hóa tốt, không còn 'mưa' điểm giỏi

Đề thi bám sát mục tiêu đánh giá năng lực, phân loại thí sinh

Sáng 1/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của hơn 1,2 triệu thí sinh trên cả nước. Thí sinh là học sinh lớp 12 dự thi 4 môn, gồm Toán và Văn (bắt buộc) cùng hai môn tự chọn, trong khi hơn 63.800 thí sinh tự do đăng ký số môn tùy ý, chủ yếu là 3 môn theo tổ hợp để xét tuyển đại học.

Hơn 1,2 triệu thí sinh trên cả nước tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: T.H

Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (Đại học Quốc gia Hà Nội), điều đáng chú ý nhất của phổ điểm năm nay không nằm ở việc điểm trung bình giảm, mà ở chất lượng phân hóa của đề thi. Qua phân tích phổ điểm tất cả các môn, ông nhận thấy, tỷ lệ điểm giỏi đã giảm đáng kể ở nhiều môn học, đặc biệt là những môn từng xuất hiện tình trạng “mưa điểm 10” trong các năm trước.

Đối với môn Ngữ văn, tỷ lệ đạt từ 7 điểm trở lên những năm trước luôn dao động quanh mức 62 - 65%, nhưng năm nay chỉ còn khoảng 35%. Theo ông, đây là minh chứng rõ nét cho thấy đề thi đã nâng cao khả năng phân loại, phản ánh sát hơn năng lực của học sinh thay vì tạo mặt bằng điểm cao như trước. Ở môn Địa lý, tỷ lệ điểm giỏi cũng giảm mạnh, chỉ còn hơn 2%, thay vì xuất hiện số lượng lớn điểm 10 như nhiều năm gần đây.

Trong khi đó, các môn thuộc nhóm khoa học tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học và Sinh học vẫn duy trì tỷ lệ điểm giỏi ở mức hợp lý. Đáng chú ý, tỷ lệ điểm 8 trở lên của môn Toán đạt khoảng 11%, tương đương giai đoạn trước khi chương trình giáo dục phổ thông mới được triển khai.

Theo GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, việc phổ điểm trải đều ở nhiều mức điểm thay vì dồn về nhóm điểm cao cho thấy đề thi đã đáp ứng tốt yêu cầu đánh giá năng lực và phân loại thí sinh.

“Chúng ta cần một kỳ thi vừa bảo đảm xét tốt nghiệp, vừa đủ độ tin cậy để các trường đại học sử dụng tuyển sinh. Năm nay, mục tiêu đó đã được thể hiện khá rõ qua phổ điểm” - GS.TSKH Nguyễn Đình Đức nhận định.

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức cũng cho rằng, bên cạnh yếu tố đề thi được thiết kế hợp lý hơn, kết quả năm nay còn phản ánh quá trình chuyển đổi sang giáo dục thực chất, hạn chế tình trạng “học tủ”, “học mẹo” và từng bước hướng tới mục tiêu “học thật, thi thật, đánh giá thật”.

Theo dự báo của GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, với phổ điểm năm nay, điểm chuẩn của nhiều trường đại học top đầu có thể giảm 1 - 3 điểm. Riêng tổ hợp C00 nhiều khả năng sẽ có mức giảm mạnh hơn, trong khi các tổ hợp khác dao động khoảng 1 điểm và ổn định trong khoảng 15 - 20 điểm.

Phổ điểm là “tấm gương” phản chiếu chất lượng giáo dục

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Đức Sơn - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đánh giá, phổ điểm năm nay phân bố đồng đều và có độ phân hóa rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi cho các trường đại học, cao đẳng sử dụng làm căn cứ tuyển sinh.

Theo PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, kết quả này cũng phản ánh những chuyển biến tích cực sau hai năm triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực người học.

Đặc biệt ở môn Ngữ văn, phổ điểm thực tế khả quan hơn nhiều so với những lo ngại ban đầu khi đề thi được công bố. Điều này cho thấy, giáo viên và học sinh đã từng bước thích ứng với phương thức kiểm tra, đánh giá mới.

Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT môn Toán năm học 2026.

Theo PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, quá trình triển khai chương trình bồi dưỡng giáo viên ETEP đã giúp đội ngũ giáo viên làm quen với các phương pháp đánh giá theo tiếp cận năng lực, sử dụng các công cụ như Rubric thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức. Sau hai năm triển khai, cả giáo viên và học sinh đều đã thích nghi với phương pháp dạy học mới, góp phần tạo nên phổ điểm có tính phân hóa tốt hơn.

Một tín hiệu tích cực khác là số lượng học sinh đăng ký dự thi các môn Tin học, Công nghệ nông nghiệp, Công nghệ công nghiệp hay Kinh tế và Pháp luật tăng mạnh so với năm đầu áp dụng chương trình mới. Theo ông Sơn, điều này cho thấy, học sinh bắt đầu lựa chọn môn học dựa trên sở thích và định hướng nghề nghiệp thay vì chỉ chạy theo các tổ hợp xét tuyển truyền thống.

Bên cạnh những kết quả tích cực, phổ điểm cũng phản ánh những vấn đề cần tiếp tục cải thiện. Các môn thuộc nhóm STEM vẫn có tỷ lệ điểm dưới trung bình khá cao, cho thấy cần tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, tăng thời lượng thực hành và phát triển giáo dục STEM trong nhà trường.

Đặc biệt, môn Tiếng Anh tiếp tục là vấn đề đáng quan tâm khi tỷ lệ bài thi dưới trung bình lên tới khoảng 50%, cao hơn năm trước. Theo các chuyên gia, dù việc dạy và học tiếng Anh đã được đầu tư nhiều hơn trong thời gian qua, mặt bằng chung trên phạm vi cả nước vẫn còn khoảng cách khá lớn giữa các vùng miền.

PGS.TS Nguyễn Đức Sơn cho rằng, trong thời gian tới, tiếng Anh cần được xem là công cụ học tập và giao tiếp chứ không chỉ là một môn thi. Điều này đòi hỏi sự thay đổi đồng bộ từ chương trình, phương pháp giảng dạy đến cách thức kiểm tra, đánh giá.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh, ý nghĩa của kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ dừng lại ở việc xét công nhận tốt nghiệp hay tuyển sinh đại học. Phổ điểm còn là cơ sở quan trọng để Bộ Giáo dục và Đào tạo đối sánh chất lượng giáo dục giữa các địa phương, giữa kết quả thi với học bạ, từ đó đánh giá hiệu quả dạy học và kịp thời điều chỉnh chính sách.

Xem chi tiết Phổ điểm thi tốt nghiệp THPT 2026tại đây!