Phó giáo sư Bệnh viện Bạch Mai chỉ ra những dưỡng chất '0 đồng' cho xương khớp

PGS.TS.BS Nguyễn Văn Hùng, Viện trưởng Viện Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết bệnh cơ xương khớp có thể gặp ở nhiều lứa tuổi, kể cả trẻ em và người trẻ. Lối sống ít vận động, tư thế sinh hoạt không phù hợp và chế độ dinh dưỡng thiếu cân đối có thể ảnh hưởng đến sức khỏe hệ vận động.

Các số liệu chuyên khoa cho thấy tỷ lệ thoái hóa khớp là 7,3% ở nhóm 18-44 tuổi, tăng lên 30,8% ở nhóm 45-64 tuổi và 49,6% ở người từ 65 tuổi. Tỷ lệ mắc bệnh lý viêm khớp cũng tăng theo tuổi, từ 3,6% ở nhóm 18-34 tuổi lên 53,9% ở người từ 75 tuổi trở lên. Trong khi đó, loãng xương được ghi nhận ở khoảng 33% phụ nữ và 20% nam giới từ 50 tuổi.

Theo chuyên gia, bảo vệ hệ cơ xương khớp cần bắt đầu từ sớm, thay vì đợi đến khi đau nhức hoặc hạn chế vận động mới tìm cách cải thiện.

PGS.TS. BS Nguyễn Văn Hùng thăm khám cho người bệnh. Ảnh: T.Đương.

PGS Hùng đưa ra 3 lời khuyên cho cộng đồng:

Ăn uống đa dạng, không tự ý uống thêm canxi

Nhiều người có thói quen tìm mua các sản phẩm bổ sung canxi khi lo ngại xương yếu hoặc đau nhức khớp. Tuy nhiên, theo chuyên gia, sức khỏe hệ cơ xương khớp không phụ thuộc vào một vi chất riêng lẻ mà cần chế độ dinh dưỡng cân đối.

Canxi, vitamin D, magiê, phốt pho, protein, vitamin C, kẽm và đồng đều có vai trò nhất định đối với cấu trúc xương, hoạt động của cơ và quá trình hình thành collagen trong các mô liên kết.

Vì vậy, người dân nên ưu tiên chế độ ăn đa dạng, kết hợp các nhóm thực phẩm để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng. Việc bổ sung canxi, vitamin D dạng uống hoặc các chế phẩm vi chất khác cần căn cứ vào nhu cầu thực tế, nguy cơ thiếu hụt và tư vấn của nhân viên y tế, thay vì tự ý sử dụng theo tâm lý càng uống nhiều càng tốt.

Kiểm soát cân nặng cũng là một phần quan trọng trong chăm sóc xương khớp. Thừa cân, béo phì làm tăng tải trọng lên các khớp chịu lực như khớp gối và khớp háng, góp phần làm nặng thêm triệu chứng ở người có bệnh lý khớp.

Vận động thường xuyên, lựa chọn bài tập phù hợp

Hoạt động thể chất giúp tăng sức mạnh cơ, hỗ trợ ổn định khớp và duy trì khả năng vận động. Tuy nhiên, không có một bài tập phù hợp với tất cả mọi người.

Người bệnh khám xương khớp tại BV Bạch Mai. Ảnh: P.Thúy.

Việc lựa chọn hình thức vận động cần dựa trên tuổi tác, thể trạng, bệnh nền và nguy cơ gãy xương. Chẳng hạn, người loãng xương nặng, từng gãy đốt sống hoặc có nguy cơ té ngã cao cần thận trọng với các bài tập có va chạm mạnh, động tác xoắn vặn hoặc nguy cơ ngã.

Những người đã mắc bệnh cơ xương khớp nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng để lựa chọn bài tập phù hợp, tránh tập quá sức hoặc áp dụng máy móc các phương pháp truyền miệng.

Thay đổi tư thế, tránh ngồi lâu liên tục

Ngồi làm việc trước máy tính hoặc sử dụng điện thoại trong thời gian dài có thể khiến cơ vùng cổ, vai, lưng phải chịu căng thẳng kéo dài, gây đau mỏi và hạn chế vận động.

Người làm việc văn phòng nên chủ động đứng dậy, thay đổi tư thế và thực hiện các động tác thư giãn sau những khoảng thời gian ngồi lâu. Bàn ghế, màn hình máy tính và vị trí làm việc cũng cần được bố trí phù hợp để hạn chế áp lực không cần thiết lên cột sống.

Bên cạnh đó, bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia là những thay đổi có lợi cho sức khỏe xương. Hút thuốc có thể ảnh hưởng đến quá trình hình thành và duy trì xương, trong khi uống nhiều rượu bia làm tăng nguy cơ té ngã, chấn thương và gãy xương.

PGS Hùng khuyến cáo thêm, người dân nên đến cơ sở y tế khám khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sưng khớp kéo dài, cứng khớp buổi sáng, đau khớp về đêm, yếu cơ hoặc đau dai dẳng sau chấn thương.