Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Trí tuệ nhân tạo đang mở ra bước phát triển mới

Động lực then chốt của tăng trưởng

Tại Lễ công bố kết quả của Việt Nam trong Bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026 (WDAIR 2026) diễn ra ngày 11/11, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cho biết, chúng ta đang chứng kiến những chuyển biến sâu sắc của thế giới. Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt của tăng trưởng; chuyển đổi số làm thay đổi phương thức quản trị, sản xuất và cung cấp dịch vụ; trí tuệ nhân tạo đang mở ra một bước phát triển mới về năng suất, tri thức và năng lực sáng tạo.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu tại hội nghị

Cạnh tranh giữa các quốc gia ngày nay không chỉ ở tài nguyên, vốn hay lao động giá rẻ, mà ở khả năng làm chủ công nghệ, khai thác dữ liệu, phát triển nhân tài và đưa những ý tưởng mới, công nghệ mới vào cuộc sống. 

Theo Phó Thủ tướng, trong bối cảnh đó, năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo không chỉ đơn thuần là thứ hạng trên một bảng đánh giá. Đây là nguồn thông tin tham chiếu quan trọng về khả năng của mỗi nền kinh tế trong việc nắm bắt cơ hội, thích ứng trước biến động và tạo dựng lợi thế phát triển.

"Quốc gia nào đổi mới nhanh hơn, ứng dụng công nghệ hiệu quả hơn, sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm hơn sẽ có thêm cơ hội bứt phá và phát triển. Đối với Việt Nam, đây vừa là thời cơ lớn, vừa là yêu cầu hành động cấp bách" - Phó Thủ tướng nói. 

Nhận thức rõ xu thế đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu; đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á, nhóm 50 nước đứng đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển Chính phủ điện tử; thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo. Đây là những mục tiêu rất lớn đòi hỏi chúng ta phải hành động quyết liệt, kiên trì nâng cao năng lực thực chất và vị thế quốc gia trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Việc Việt Nam đạt vị trí thứ 37 trong số 70 nền kinh tế, đứng thứ 3 trong 6 nền kinh tế Đông Nam Á được đánh giá trong WDAIR 2026 là tín hiệu tích cực trong quá trình thực hiện mục tiêu Nghị quyết số 57-NQ/TW đề ra.

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận, biểu dương đánh giá cao những nỗ lực, đóng góp của Bộ Khoa học và Công nghệ, các cấp, ngành, cộng đồng doanh nghiệp, các nhà khoa học và người dân trong việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong thời gian qua. 

Biến quyết tâm thành kết quả cụ thể

Để biến dấu mốc hôm nay thành động lực phát triển lâu dài, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị tập trung vào 3 yêu cầu trọng tâm: Thứ nhất, phải hành động quyết liệt hơn, thực chất hơn, tạo chuyển biến rõ nét hơn và có kết quả đo lường một cách thực chất.

Các bộ, cơ quan, địa phương cần tập trung nâng cao chất lượng thể chế, hiệu lực thực thi và chất lượng quản trị; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu; tạo điều kiện để doanh nghiệp ứng dụng công nghệ số và AI vào sản xuất, kinh doanh, khắc phục tình trạng đầu tư, ứng dụng công nghệ dàn trải nhưng hiệu quả thực tế còn hạn chế.

Thứ hai, tập trung đầu tư phát triển các nền tảng chiến lược, tạo lập năng lực cạnh tranh trong tương lai. Ưu tiên phát triển hạ tầng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng dữ liệu và tài nguyên tính toán, đồng thời có giải pháp giảm chi phí tiếp cận AI cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược, đào tạo nhân lực AI đáp ứng nhu cầu thực tế; gắn đầu tư với khả năng khai thác và hiệu quả sử dụng. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là lực lượng tiên phong; viện nghiên cứu và trường đại học phát huy vai trò phát triển tri thức, công nghệ, nhân lực; bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và sử dụng AI có trách nhiệm.

Thứ ba, chuyển hóa kết quả xếp hạng thành những chương trình hành động và giải pháp cải thiện cụ thể, thực chất nhất là những chỉ số còn thấp.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương liên quan nghiên cứu đầy đủ phương pháp luận mới của IMD, phân tích theo từng nhóm yếu tố, nhóm thành phần và chỉ tiêu; phân biệt dữ liệu thống kê với kết quả khảo sát, xác định đúng nguyên nhân của các điểm mạnh, đặc biệt là những chỉ số còn thấp.

Trên cơ sở đó, đề xuất nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm, rõ cơ quan chịu trách nhiệm, sản phẩm đầu ra và cơ chế đánh giá định kỳ; ưu tiên các vấn đề về chất lượng thể chế, hiệu quả dịch vụ công, hạ tầng, nhân lực và chi phí ứng dụng AI.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng mong rằng sự kiện này không dừng lại ở việc công bố một kết quả đánh giá xếp hạng năng lực cạnh tranh, mà khởi đầu một giai đoạn hành động mạnh mẽ hơn, phối hợp chặt chẽ hơn và đổi mới sáng tạo sâu rộng hơn. Việt Nam có khát vọng vươn lên, có nguồn lực năng động và có quyết tâm chính trị lớn. Điều cần thiết lúc này là biến khát vọng thành năng lực, biến quyết tâm thành kết quả cụ thể.