Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng: Tạo nền tảng quan trọng cho công nghiệp bán dẫn

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng khẳng định, Việt Nam đã đi đúng hướng và bước đầu hình thành những nền tảng quan trọng để phát triển công nghiệp bán dẫn tại Việt Nam, đồng thời, đề nghị thống nhất phương châm hành động năm 2026 của Ban Chỉ đạo là: “Quyết liệt triển khai - Phối hợp đồng bộ - Tập trung trọng điểm - Tạo kết quả thực chất”.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, chủ trì phiên họp lần thứ nhất năm 2026 về phát triển ngành công nghiệp bán dẫn

Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, năm 2025, ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu tiếp tục tăng trưởng mạnh, với doanh thu đạt khoảng 793 tỷ USD, tăng 21% so với năm 2024. Dự báo năm 2026, doanh thu ngành bán dẫn có thể đạt 975 tỷ USD, tăng khoảng 12-26%. Nhu cầu chip trí tuệ nhân tạo (AI) và chip bộ nhớ là động lực chính của tăng trưởng.

Tại Việt Nam, lĩnh vực thiết kế chip hiện có hơn 50 doanh nghiệp nước ngoài hoạt động, đến từ các quốc gia và vùng lãnh thổ như: Nhật Bản, Mỹ, Đài Loan, Trung Quốc và Hàn Quốc, với khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế. Nhân lực tập trung chủ yếu tại TP.HCM (85%), tiếp đến là Hà Nội (8%) và Đà Nẵng (7%). Tuy nhiên, Việt Nam vẫn chưa có đội ngũ kỹ thuật đủ mạnh để làm chủ toàn bộ quy trình và phát triển một sản phẩm chip hoàn chỉnh.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng phát biểu tại phiên họp

Một bước tiến quan trọng là ngày 16/01/2026, Viettel Group đã khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên tại Việt Nam, dự kiến đi vào hoạt động vào năm 2028, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái bán dẫn trong nước. Ngoài ra, một số cơ sở nghiên cứu và thử nghiệm đã được xây dựng giúp sinh viên và nhà nghiên cứu tiếp cận quy trình sản xuất chip. Tuy vậy, việc chưa có nhà máy chế tạo quy mô công nghiệp vẫn khiến các thiết kế chip trong nước phải phụ thuộc vào sản xuất ở nước ngoài.

Tại phiên họp, đại diện các Bộ ngành, địa phương, các trường đại học, doanh nghiệp khoa học công nghệ đã tham gia đóng góp các giải pháp và có các kiến nghị nhằm góp phần thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn. Góp ý về nguồn nhân lực, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc cho biết, Việt Nam có hơn 240 trường đại học, trong đó khoảng 166 trường đào tạo các ngành kỹ thuật liên quan đến bán dẫn. Mỗi năm có khoảng 134.000 sinh viên theo học các ngành kỹ thuật và khoảng 6.000 kỹ sư thiết kế chip được đào tạo. Tuy nhiên, tỷ lệ sinh viên theo học các ngành bán dẫn vẫn còn thấp so với nhiều quốc gia.

Đại diện doanh nghiệp phát biểu tại cuộc họp

“Khó khăn lớn nhất của các trường đại học hiện nay là phòng thí nghiệm. Chương trình đầu tư cho 30 trường, trước đây là Bộ Kế hoạch Đầu tư chủ trì, hiện là Bộ Tài chính. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tập hợp các đề xuất của các trường, tuy nhiên Bộ cũng mới họp rà soát thì chưa có giải ngân, chưa có dự án. Thứ hai, đội ngũ giảng viên, các nhà khoa học, nghiên cứu trong lĩnh vực này chúng ta còn thiếu, cần tăng cường thu hút trong nước, ngoài nước hiện có nhân chính sách thu hút chuyên gia, giảng viên là rất quan trọng”, Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc nói.

TP.HCM là một trong các địa phương đang tập trung thu hút nhiều dự án đầu tư về công nghệ bán dẫn như chip AI và vi mạch, quy hoạch khu công nghệ số tập trung, xúc tiến mở rộng khu công nghệ cao, hoàn thiện hệ sinh thái khép kín; triển khai kế hoạch xây dựng hệ thống phòng thí nghiệm vi mạch, bán dẫn dùng chung với quy mô hơn 2 nghìn tỷ đồng. Thành phố cũng tăng cường triển khai kế hoạch tuyển sinh, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển ngành công nghiệp bán dẫn.

Đề cập đến những vướng mắc cần tháo gỡ, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường, cho biết: “Cơ chế tài chính đầu tư cho các phòng thí nghiệm dùng chung và thực hiện khai thác dùng chung của thành phố và các cơ sở giáo dục, đào tạo hay cơ chế để phối hợp cùng các cơ sở giáo dục đào tạo hoạch định cho đào tạo nguồn nhân lực trên địa bàn thành phố trực thuộc. Thành phố sẽ tích cực phối hợp cùng các Bộ ngành tháo gỡ các khó khăn vướng mắc để thúc đẩy các nhiệm vụ, giải pháp. Trong quá trình thực hiện, có những vướng mắc, thành phố sẽ tiếp tục báo cáo, kiến nghị với các bộ, ngành và các đồng chí trong Ban chỉ đạo để xem xét, giải quyết để thực hiện tốt hơn”.

Hình ảnh họp trực tuyến từ các địa phương

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng ghi nhận và đánh giá cao sự phối hợp của các bộ, ngành, cơ quan trong việc chuẩn bị nội dung và triển khai các nhiệm vụ phát triển ngành công nghiệp bán dẫn.

Phó Thủ tướng cho rằng, bên cạnh những kết quả bước đầu, việc phát triển công nghiệp bán dẫn vẫn đối mặt nhiều thách thức như: hệ sinh thái bán dẫn trong nước chưa đồng bộ; nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu; hạ tầng phục vụ ngành, đặc biệt là điện, nước và cơ sở nghiên cứu, đặc biệt là phòng thí nghiệm cần tiếp tục được đầu tư; hợp tác quốc tế cần mở rộng và đi vào chiều sâu. Vì vậy, Ban Chỉ đạo thống nhất phương châm hành động năm 2026 là: “Quyết liệt triển khai - Phối hợp đồng bộ - Tập trung trọng điểm - Tạo kết quả thực chất”.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng phát biểu chỉ đạo phiên họp

Về nhiệm vụ trọng tâm, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ phát huy vai trò nòng cốt trong điều phối và thúc đẩy nghiên cứu công nghệ lõi; Bộ Tài chính hoàn thiện cơ chế ưu đãi thuế, tài chính và thu hút đầu tư; Bộ Ngoại giao đẩy mạnh hợp tác quốc tế; Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung đào tạo nhân lực bán dẫn; Bộ Công thương bảo đảm hạ tầng năng lượng và phát triển công nghiệp điện tử.

Đồng thời, các địa phương cần chuẩn bị hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư; các cơ sở đào tạo tăng cường hợp tác với doanh nghiệp; cộng đồng doanh nghiệp trong nước chủ động đầu tư nghiên cứu, phát triển, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.

Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh: “Căn cứ vào ý kiến của các đồng chí, tôi đề nghị Bộ Khoa và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ rà soát lại toàn bộ các phòng thí nghiệm của các cơ sở đào tạo và của các doanh nghiệp, xây dựng hẳn một chương trình, không phân biệt đầu tư công đầu tư tư. Có nhiều các giải pháp mạnh mẽ hơn, tổng hợp các nhu cầu vốn cho các cơ sở. Tôi đề nghị các doanh nghiệp công nghệ trong nước cần phải chủ động nâng cao năng lực công nghệ, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu, phát triển tích cực tham gia sâu hơn vào giá trị toàn cầu”.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm phát biểu tại phiên họp

Kim Thanh/VOV1