Phó Thủ tướng: Nội dung giám sát ngày càng trúng và đúng

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại Diễn đàn (Ảnh: Quang Vinh)

Ngày 30/7, phát biểu tại Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động năm giám sát 2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cho biết, kết quả và những dấu ấn rõ nét trong giám sát của Quốc hội thời gian qua được thể hiện qua ba phương diện chính. Qua đó, nội dung giám sát ngày càng trúng và đúng, bám sát các vấn đề chiến lược và thực tiễn của đất nước như: quản lý ngân sách, tài sản công, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, chuyển đổi số, vận hành mô hình chính quyền địa phương. Phương thức giám sát tiếp tục được đổi mới theo hướng toàn diện, linh hoạt và thực chất hơn. Hoạt động giám sát chuyên đề, chất vấn, giải trình, giám sát văn bản quy phạm pháp luật. Xem xét báo cáo và giám sát giải quyết kiến nghị cử tri ngày càng được tích hợp chặt chẽ, những vấn đề phát sinh được nhận diện đầy đủ hơn.

Theo Phó Thủ tướng, hoạt động giám sát luôn gắn liền với việc hoàn thiện thể chế và tháo gỡ các điểm nghẽn. Nhiều nội dung kiến nghị đã được tiếp thu và thể chế hóa, góp phần hoàn thiện chính sách pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước và tổ chức thi hành pháp luật. Ngoài ra, hoạt động giám sát của Quốc hội đang chuyển mạnh từ "phát hiện kiến nghị" sang "theo dõi và thúc đẩy giải quyết đến cùng", từ "xem xét quy trình" sang "đánh giá kết quả và tác động của chính sách". Qua đó, Quốc hội đã hỗ trợ thiết thực cho công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương và chất lượng phục vụ người dân.

Về một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả giám sát, Phó Thủ tướng kiến nghị, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển mạnh trọng tâm giám sát sang tổ chức thi hành pháp luật. Cần giám sát việc thực hiện các luật, nghị quyết mới được ban hành, các lĩnh vực được phân cấp và những chính sách tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp. Qua giám sát, cần phân định rõ nội dung nào do pháp luật mâu thuẫn, chồng chéo, nội dung nào do hướng dẫn chậm, không thống nhất, hoặc do tổ chức thực hiện thiếu nguồn lực và năng lực.

Cùng với đó, tăng cường giám sát và đánh giá việc thực thi chính sách tại cấp tỉnh và cấp xã, nơi trực tiếp giải quyết công việc của người dân và doanh nghiệp tại địa phương. Cần giám sát đồng thời việc giao nhiệm vụ gắn với các điều kiện đảm bảo như nhân lực, tài chính và hạ tầng số để tránh tình trạng phân cấp nhưng không phân bổ đủ nguồn lực hoặc cấp trên buông lỏng kiểm tra. Đồng thời, các kết luận giám sát của Quốc hội cần gắn với mục tiêu, trách nhiệm, thời hạn và kết quả giải quyết cụ thể, làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đặc biệt, theo Phó Thủ tướng, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số nhằm nâng cao tính khách quan, công khai và minh bạch trong hoạt động giám sát. Một vấn đề nữa là hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa giám sát của Quốc hội với công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và hoạt động quản lý của Chính phủ. Việc phối hợp phải được thực hiện ngay từ khâu lựa chọn chuyên đề đến thu thập thông tin, tránh trùng lặp về đối tượng và nội dung. Tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và các nhà khoa học tham gia cung cấp thông tin phản biện, giúp thực tiễn trở thành nguồn dữ liệu quan trọng để đánh giá kết quả thực hiện chính sách pháp luật.

“Về phía Chính phủ sẽ tiếp tục nâng cao trách nhiệm giải trình, phối hợp chặt chẽ với Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các đại biểu Quốc hội trong công tác giám sát” – Phó Thủ tướng nhấn mạnh, và đề nghị Quốc hội tiếp tục đồng hành, chỉ ra những điểm nghẽn, bất cập để Chính phủ hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.