Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc: Đường sắt cần đổi mới tư duy, quản trị và năng lực tổ chức thực hiện

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc trao Huân chương Lao động hạng Ba cho Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Ảnh: VNR

Phát biểu tại buổi lễ, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, năm 2026 đánh dấu những cột mốc đặc biệt của ngành Đường sắt: 145 năm hình thành mạng lưới đường sắt, 80 năm ngày Bác Hồ gửi thư động viên công nhân hỏa xa và 50 năm đoàn tàu Thống Nhất kết nối trọn vẹn đất nước. Đặc biệt, việc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chuyển đổi thành Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam từ ngày 11-8-2026, mở ra chặng đường phát triển mới.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, lịch sử ngành Đường sắt gắn liền với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và công cuộc xây dựng đất nước. Trong vận hội mới, đường sắt tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong vận tải, bảo đảm quốc phòng, an ninh, an sinh xã hội, góp phần xây dựng hạ tầng chiến lược, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sau nhiều thập kỷ, đường sắt một lần nữa được xác định là kết cấu hạ tầng chiến lược, với hành lang pháp lý từ các nghị quyết của Trung ương.

Đánh giá cao chiến lược phát triển theo mô hình “3 nền tảng - 3 trụ cột - 5 chuyển dịch” và tư tưởng “đường sắt đi trước - mở đường phát triển”, Phó Thủ tướng yêu cầu Tập đoàn đổi mới tư duy, quản trị và năng lực tổ chức thực hiện. Trong đó, phải đặt an toàn lên hàng đầu, lấy chất lượng dịch vụ làm thước đo; chủ động đào tạo nhân lực trước 2-3 năm để đáp ứng nhu cầu các dự án mới, với quy mô dự báo hơn 21.000 người; làm chủ công nghệ, phát triển công nghiệp đường sắt trong nước, khai thác hiệu quả tài sản, phát triển logistics và mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Đồng thời, Tập đoàn cần đẩy mạnh quản trị số, công khai, minh bạch, chú trọng xây dựng Đảng, công tác cán bộ và văn hóa đường sắt.

Về kiến nghị của Tập đoàn, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ, ngành rà soát, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, thể chế; báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung vốn điều lệ, đổi mới cơ chế đặt hàng bảo trì hạ tầng và tạo điều kiện để Tập đoàn tham gia các dự án đường sắt mới. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng lưu ý, Nhà nước tạo cơ chế nhưng không làm thay; cơ chế phải đi đôi với trách nhiệm, nguồn lực gắn với giải trình. Kết quả thực hiện phải cụ thể, đo đếm được, có địa chỉ và thời hạn rõ ràng.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cùng các đại biểu tham quan khu truyền thống ngành Đường sắt Việt Nam tại Nhà máy Xe lửa Gia Lâm. Ảnh: VNR

“Năm mươi năm trước, đoàn tàu Thống Nhất chở khát vọng hòa bình, đoàn tụ. Hôm nay, với phương châm "phát huy truyền thống - nỗ lực tự cường - hợp tác hiệu quả - kiến tạo đột phá", những đoàn tàu của thế kỷ XXI sẽ chở khát vọng hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc của dân tộc Việt Nam”, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc nhấn mạnh.

Trước đó, ôn lại chặng đường 145 năm, Tổng Giám đốc Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam Hoàng Gia Khánh khẳng định, lịch sử ngành gắn bó mật thiết với những thăng trầm và vận mệnh dân tộc. Ông cũng nhắc lại dấu mốc Nhà máy Xe lửa Gia Lâm được khởi công năm 1902, là một trong những cơ sở cơ khí công nghiệp đầu tiên ở miền Bắc; nơi đây vinh dự đón Bác Hồ về thăm, làm việc ngày 19-5-1955 và được công nhận là Di tích cách mạng kháng chiến năm 2007.

Đặc biệt trong giai đoạn gần đây, ghi dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của Đường sắt Việt Nam, đó là sự thay đổi về tư duy trong xây dựng chiến lược, định hướng phát triển, biến điểm yếu thành thế mạnh, những sản phẩm mới đã phát huy hiệu quả, góp phần tạo nên một diện mạo mới cho vận tải hành khách. Vận tải hàng hóa liên vận quốc tế liên tục được mở rộng theo hướng đưa cửa khẩu vào sâu trong nội địa. Hoạt động tái cơ cấu, tinh gọn bộ máy được thực hiện quyết liệt, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số được đẩy mạnh. Nhờ đó, hoạt động sản xuất kinh doanh đã từng bước phục hồi và tăng trưởng.

Những đóng góp của các thế hệ cán bộ, đảng viên và người lao động ngành Đường sắt đã được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Sao vàng, Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng cao quý.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho cá nhân đồng chí Đặng Sỹ Mạnh - Chủ tịch Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Ảnh: VNR

Cũng tại buổi lễ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam và cá nhân đồng chí Đặng Sỹ Mạnh – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Tập đoàn; trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho đồng chí Hoàng Gia Khánh – Tổng Giám đốc Tập đoàn.