Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ: Phát triển ngành logistics Việt Nam vươn tầm khu vực và thế giới

Phát biểu chỉ đạo tại phiên toàn thể Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026, sáng 7/11 tại Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá cao Bộ Công Thương, tỉnh Gia Lai cùng các cơ quan, hiệp hội và doanh nghiệp đã phối hợp tổ chức chu đáo Diễn đàn.

"Sự tham dự đông đủ của đại diện các ban, bộ, ngành, địa phương, các hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia trong nước, quốc tế không chỉ khẳng định sự thành công của Diễn đàn, mà còn cho thấy rõ nét tinh thần đồng hành, quyết tâm đổi mới và khát vọng đưa ngành logistics Việt Nam phát triển mạnh mẽ, vươn tầm khu vực và thế giới", Phó Thủ tướng cho biết.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo tại phiên toàn thể Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026.

Ngành logistics Việt Nam: Tăng trưởng mạnh mẽ, dư địa ngày càng mở rộng

Theo Phó Thủ tướng, Logistics là ngành dịch vụ thiết yếu, bảo đảm lưu thông hàng hóa, tăng cường kết nối các khâu trong chuỗi cung ứng, gắn sản xuất với tiêu dùng, thị trường trong nước với thị trường quốc tế. Logistics thông suốt, hiệu quả giúp giảm chi phí, thúc đẩy sản xuất, mở rộng xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng, tính tự chủ của nền kinh tế. Đầu tư cho logistics chính là đầu tư cho năng lực phát triển của đất nước, mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, người lao động và Nhân dân.

Phó Thủ tướng nêu rõ, văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, cùng các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, của Bộ Chính trị đã xác lập mô hình tăng trưởng mới của đất nước trong giai đoạn mới. Chúng ta cần đặt mục tiêu phát triển ngành logistics đáp ứng yêu cầu đó, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả.

Thời gian qua, với sự vào cuộc của hệ thống chính trị, các cấp, các, ngành, địa phương, sự chủ động, tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và hợp tác của các đối tác quốc tế, logistics Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả nổi bật.

Thứ nhất, định hướng phát triển từng bước được cụ thể hóa. Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 xác định phát triển dịch vụ logistics thành một ngành kinh tế quan trọng. Quy hoạch quốc gia, vùng, tỉnh từng bước xác định các hành lang kinh tế, cực tăng trưởng, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu và khu công nghiệp, tạo cơ sở tổ chức mạng lưới logistics gắn với sản xuất và thị trường.

Thứ hai, ngành logistics duy trì đà tăng trưởng, góp phần phục vụ quy mô thương mại ngày càng lớn. Dự báo năm 2026, ngành tăng trưởng khoảng 14-16%/năm, đóng góp khoảng 4,5-5% GDP. Trong 10 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu tiên vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, đạt 1.010,55 tỷ USD, tháng 10 xuất siêu lớn đạt 7,31 tỷ USD; Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước tăng 14,7%; vận tải hành khách và vận tải hàng hóa tăng lần lượt 16,7%, 15,5% về vận chuyển, Quy mô này cho thấy nhu cầu ngày càng lớn với đối với dịch vụ logistics.

Thứ ba, cùng với sự phát triển đột phá của hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, dư địa phát triển ngành logistics Việt Nam ngày càng mở rộng. Trong 10 tháng năm 2026, đã hoàn thành thêm 395 km đường bộ cao tốc, đưa vào khai thác toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, khởi công đồng loạt 05 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và triển khai nhiều công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải trên toàn quốc...

Năng lực tổ chức, kết nối và vận hành chuỗi cung ứng còn hạn chế

Tuy nhiên, theo Phó Thủ tướng, bên cạnh kết quả đạt được, chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận năng lực logistics còn chưa theo kịp yêu cầu phát triển của nền kinh tế, thể hiện ở một số khía cạnh như: Chi phí logistics của nền kinh tế còn cao tương đương 16-17% GDP, trong khi mức bình quân thế giới khoảng 10-12%, làm tăng giá thành hàng hóa, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế; Năng lực tổ chức, kết nối và vận hành chuỗi cung ứng còn hạn chế. Kết nối giữa vùng sản xuất, khu công nghiệp, trung tâm logistics với cảng, ga, cửa khẩu chưa đồng bộ; Kết nối logistics quốc tế còn hạn chế, khả năng tiếp cận trực tiếp các thị trường chưa cao. Doanh nghiệp Việt Nam chưa nắm giữ thị phần tương xứng với tiềm năng và quy mô thị trường; khả năng cung cấp dịch vụ tích hợp, tham gia mạng lưới quốc tế và các khâu có giá trị gia tăng cao còn yếu...

Gợi mở một số nguyên nhân để Diễn đàn tập trung thảo luận, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng công tác điều phối phát triển logistics còn phân tán. Quy hoạch, đầu tư và phát triển dịch vụ chưa được phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương. Trách nhiệm theo dõi và xử lý điểm nghẽn trên toàn hành trình chưa rõ, chưa giúp giảm tương ứng thời gian và chi phí của cả chuỗi.

Kết nối hạ tầng cũng chưa đồng bộ với tổ chức luồng hàng. Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý, lâu nay nhiều báo cáo sử dụng chỉ tiêu khối lượng vận tải để đánh giá, chưa phản ánh đúng bản chất ngành vận tải và có thể đưa ra nhận định chưa chính xác, mà cần sử dụng chỉ tiêu luân chuyển hàng hóa (tấn.km).

Năm 2025, xét về khối lượng hàng hóa luân chuyển, vận tải đường bộ chiếm 41,01%, đường biển và đường thủy nội địa chiếm 54,82% (trong đó đường biển 40,97%, đường thủy nội địa 13,85%), đường hàng không chiếm 2,93% và đường sắt 1,23%.

Phó Thủ tướng Thường trực đặt câu hỏi: Trong các phương thức vận tải, điểm nghẽn nằm ở đâu? Có phải ở khâu gom hàng, chuyển tải, giao nhận hai đầu và phối hợp lịch trình còn bất cập, làm giảm lợi thế của phương thức vận tải chính; hay nguyên nhân ở khả năng tập hợp nguồn hàng đủ lớn, ổn định còn hạn chế, gây khó khăn cho việc duy trì các tuyến quốc tế trực tiếp, khiến hàng hóa phải qua thêm các điểm trung chuyển?

Thủ tục và dữ liệu chưa liên thông cũng là vấn đề cần tập trung giải quyết. Thủ tục hành chính, kiểm tra chuyên ngành còn nhiều đầu mối, có khâu chồng chéo, kéo dài thời gian giao nhận, nhất là ở các cửa khẩu. Chứng từ và dữ liệu chưa được chia sẻ, tái sử dụng đầy đủ giữa cơ quan quản lý, cảng, kho bãi và doanh nghiệp.

Doanh nghiệp logistics Việt Nam còn hạn chế về quy mô, vốn, công nghệ và năng lực quản lý. Sự liên kết, hợp tác giữa các doanh nghiệp logistics với nhau và với doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu chưa chặt chẽ, dẫn đến khó cạnh tranh với các tập đoàn logistics quốc tế ngay trên thị trường trong nước.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Diễn đàn thảo luận sâu hơn về năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam, nhất là vốn, công nghệ, nhân lực, mạng lưới đối tác và sự liên kết với doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu, phân phối. "Đây có phải là những hạn chế khiến nhiều doanh nghiệp logistics chủ yếu chỉ đảm nhận được từng công đoạn, trong khi đơn hàng tăng nhưng thị phần và giá trị doanh nghiệp Việt Nam nắm giữ chưa tăng tương xứng?", Phó Thủ tướng Thường trực đặt vấn đề.

Phó Thủ tướng Thường trực: Cùng với sự phát triển đột phá của hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, dư địa phát triển ngành logistics Việt Nam ngày càng mở rộng.

06 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhấn mạnh, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Kết luận số 18-KL/TW của Trung ương xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân “2 con số” trong giai đoạn 2026-2030 gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới lấy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Đặc biệt, đặt ra chỉ tiêu chi phí logistics so với GDP đến năm 2030 giảm xuống còn 12-15% GDP, đây là thách thức rất lớn.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt quan tâm đến phát triển ngành logistics và đã trực tiếp chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan ngày 02/11/2026 về định hướng phát triển logistics quốc gia và hạ tầng logistics, với nhiều chỉ đạo quan trọng, cụ thể. Trong đó, nhấn mạnh logistics phải được xác định là hạ tầng mềm chiến lược, cấu phần quan trọng của kết cấu hạ tầng kinh tế, động lực nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế. Phát triển logistics phải đặt trong tổng thể quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch các ngành hạ tầng; lấy dòng lưu chuyển hàng hóa, hiệu quả kinh tế - xã hội và lợi ích tổng thể quốc gia làm căn cứ, không bị giới hạn bởi địa giới hành chính.

Đặc biệt, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải có khát vọng và quyết tâm đưa Việt Nam trở thành trung tâm logistics, trung chuyển và phân phối hàng hóa quan trọng của khu vực và thế giới ; đồng thời gợi mở một số định hướng, nhiệm vụ trọng tâm về: (i) Hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả điều phối; (ii) Phát triển hạ tầng, kết nối hành lang kinh tế; (iii) Phát triển doanh nghiệp và thị trường logistics; (iv) Đẩy mạnh chuyển đổi số, hình thành hệ thống dữ liệu logistics dùng chung; (v) Phát triển logistics xanh, nâng cao sức chống chịu; (iv) Bảo đảm nguồn lực và giám sát thực hiện. Đây có thể nói là “kim chỉ nam” cho ngành logistics.

Phó Thủ tướng đề nghị cần tập trung một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới.

Một là, hoàn thiện thể chế và xác lập ngay cơ chế điều phối logistics quốc gia. Bộ Công Thương tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách về phát triển ngành logistics, trọng tâm là Nghị định số 163/2017/NĐ-CP; chủ trì trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 12/2026 phương án thành lập Ủy ban Chỉ đạo Quốc gia về phát triển logistics, do một đồng chí lãnh đạo Chính phủ trực tiếp phụ trách; Bộ Công Thương là cơ quan thường trực, có bộ phận giúp việc chuyên trách đủ mạnh, quy chế và thẩm quyền liên ngành, liên vùng rõ ràng. Phát huy vai trò của các hiệp hội logistics Việt Nam, sớm phát triển thêm các hiệp hội logistics tại địa phương, gắn với các hiệp hội ngành hàng và hiệp hội quốc tế.

Hai là, Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Công Thương, địa phương rà soát kết nối cảng, cửa khẩu với trung tâm logistics, khu công nghiệp, vùng sản xuất để tổ chức mạng lưới hạ tầng theo luồng hàng; quý I/2027 lập danh mục điểm nghẽn, nguồn lực, tiến độ. Lựa chọn trung tâm theo nguồn hàng, kết nối đa phương thức và hiệu quả; giảm phụ thuộc đường bộ, tăng đường sắt, đường thủy, ven biển.

Đối với Gia Lai, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, đây là địa phương có vị trí quan trọng ở khu vực Tây Nguyên, cần kết nối vùng nguyên liệu phía tây với cửa ngõ biển Quy Nhơn, hình thành chuỗi chế biến, bảo quản và xuất khẩu ổn định. Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang chỉ đạo phát triển các tuyến đường chiến lược ở Tây Nguyên, kết nối với biên giới và các khu vực trong cả nước.

Ba là, Bộ Tài chính cùng các Bộ quản lý chuyên ngành tổ chức kiểm tra tại cửa khẩu theo hướng một đầu mối, một hồ sơ, một hệ thống dữ liệu, một bộ tiêu chí rủi ro, một cơ chế phân luồng để tạo thuận lợi thương mại và nâng sức chống chịu; tăng hậu kiểm, giảm trùng lặp. Mở rộng chứng từ điện tử và Hệ thống Quá cảnh Hải quan ASEAN. Bộ Công Thương gắn tận dụng FTA với logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới; xử lý vướng mắc vận tải, container rỗng, hàng quá cảnh Việt Nam - Lào trong quý I/2027.

Bốn là, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chủ động ứng phó gián đoạn chuỗi cung ứng. Bộ Công Thương thí điểm kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu logistics quốc gia trong năm 2027, chuẩn hóa chứng từ và giảm khai báo lặp lại. Ứng dụng công nghệ để tối ưu tuyến, giảm xe chạy rỗng và tồn kho. Các bộ hướng dẫn đo lường mức tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và chuẩn bị phương án tuyến thay thế, kho dự phòng để bảo đảm lưu thông hàng thiết yếu.

Năm là, nâng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics Việt Nam, nhất là về nhân lực và nguồn lực. Bộ Công Thương kết nối doanh nghiệp logistics với chủ hàng, nhà sản xuất và nhà phân phối để tập hợp nguồn hàng ổn định, phát triển dịch vụ trọn gói, chuỗi lạnh và mở rộng mạng lưới quốc tế. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ phối hợp với doanh nghiệp đào tạo nhân lực theo nhu cầu thực tế. Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ dự án khả thi tiếp cận vốn theo nguyên tắc thị trường.

Sáu là, nâng tầm Chiến lược phát triển logistics và đo lường kết quả thực hiện. Bộ Công Thương đánh giá một năm triển khai Chiến lược, làm rõ kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, các điểm nghẽn về kết nối hạ tầng, kiểm tra chuyên ngành, trung tâm logistics, chia sẻ dữ liệu; đề xuất nâng tầm Chiến lược trong tổng thể các yêu cầu phát triển mới của đất nước, nhất là mục tiêu tăng trưởng hai con số, xây dựng năng lực hậu cần quốc gia gắn với hội nhập quốc tế.

Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định, Chính phủ cam kết tiếp tục xử lý kịp thời, thực chất kiến nghị của doanh nghiệp, xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi, công khai, minh bạch, cạnh tranh bình đẳng để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp logistics nói riêng.

"Với quyết tâm chung và hành động cụ thể của tất cả chúng ta, ngành logistics Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đóng góp xứng đáng vào mục tiêu tăng trưởng hai con số và sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước", Phó Thủ tướng tin tưởng.