Phố Wall chạm đáy 3 tháng vì căng thẳng thuế quan

Kết thúc phiên 20/1, chỉ số Dow Jones Industrial Average giảm 870,74 điểm (-1,76%) còn 48.488,59 điểm, S&P 500 mất 143,15 điểm (-2,06%) thành 6.796,86 điểm và Nasdaq Composite trượt 561,07 điểm (-2,39%) xuống 22.954,32 điểm.

Cả ba chỉ số chứng khoán Mỹ đều ghi nhận phiên giảm mạnh nhất kể từ ngày 10/10, trong đó S&P 500 và Nasdaq Composite đồng loạt rơi xuống dưới đường trung bình động 50 ngày.

Phiên giao dịch ngày thứ Ba cũng là thời điểm đầu tiên các nhà đầu tư Mỹ phản ứng trước những phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào cuối tuần qua, bởi thị trường nghỉ lễ Martin Luther King Jr. Day vào thứ Hai.

Theo đó, ông Trump cho biết Mỹ sẽ áp thêm mức thuế nhập khẩu 10%, có hiệu lực từ ngày 1/2, đối với hàng hóa đến từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan và Vương quốc Anh. Mức thuế này sẽ tăng lên 25% từ ngày 1/6 và tiếp tục được duy trì cho đến khi Mỹ đạt được thỏa thuận mua lại Greenland, theo bài đăng của ông Trump trên mạng xã hội Truth Social. Trong khi đó, giới lãnh đạo Greenland, một vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, cùng chính phủ Đan Mạch đều khẳng định hòn đảo này không phải để bán.

Việc các mối đe dọa thuế quan quay trở lại thị trường toàn cầu khiến giới đầu tư nhớ lại “Ngày Giải phóng” vào tháng 4/2025, thời điểm các biện pháp thuế quan của ông Trump đã đẩy chỉ số S&P 500 tiến sát vùng thị trường giá xuống.

Chỉ số biến động CBOE (VIX), thường được gọi là “thước đo nỗi sợ” của Phố Wall, đã tăng vọt lên 20,09 điểm. Đây là mức đóng cửa cao nhất kể từ ngày 24/11/2025.

Dù tâm lý nhà đầu tư bị xáo trộn mạnh trong phiên, câu hỏi đặt ra là liệu câu chuyện Greenland chỉ gây ra một đợt bán tháo mang tính phản xạ tức thời, hay sẽ để lại những tác động dài hạn.

Ông Jamie Cox, đối tác điều hành tại Harris Financial Group, cho biết ông chưa thấy dấu hiệu cho thấy nhà đầu tư đang tháo chạy khỏi thị trường. “Chưa đến mức kết luận rằng những diễn biến liên quan đến Greenland, cùng với sự quay trở lại của các đe dọa thuế quan, sẽ kích hoạt một đợt điều chỉnh mạnh trên thị trường chứng khoán,” ông Cox nói, đồng thời cho biết ông sẽ rất bất ngờ nếu thị trường giảm từ 3% đến 5% ngay trong tuần này. Nhưng theo ông, yếu tố có thể gây tác động lớn hơn là khả năng chính quyền Nhật Bản can thiệp vào thị trường tài chính.

Cũng trong ngày 20/1, trái phiếu chính phủ Nhật Bản lao dốc, đẩy lợi suất lên mức cao kỷ lục, trong khi chứng khoán Tokyo và đồng yên cũng suy yếu sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi kêu gọi tổ chức một cuộc bầu cử sớm, làm dấy lên lo ngại về tình hình của quốc gia này.

Tâm lý né tránh rủi ro lan rộng trên hầu hết các thị trường, đẩy giá vàng lên những đỉnh kỷ lục mới, đồng thời làm chi phí vay nợ tăng khi trái phiếu Kho bạc Mỹ chịu áp lực bán. Bitcoin, tài sản đôi khi được ưa chuộng khi các thị trường truyền thống biến động, cũng giảm hơn 3%.

Trong tuần này, nhà đầu tư sẽ đón nhận hàng loạt dữ liệu kinh tế mới của Mỹ, bao gồm bản cập nhật GDP quý 3/2025, chỉ số PMI tháng 1/2026 và báo cáo Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE), thước đo lạm phát ưa thích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Mùa công bố kết quả kinh doanh cũng bước vào giai đoạn cao điểm, với nhiều doanh nghiệp đầu ngành dự kiến công bố báo cáo tài chính trong tuần.

Khối lượng giao dịch trên các sàn chứng khoán Mỹ là 20,6 tỷ cổ phiếu, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 17,01 tỷ cổ phiếu của 20 phiên giao dịch gần nhất.

GIÁ DẦU NHÍCH NHẸ

Trên thị trường năng lượng, giá dầu tăng nhẹ trong phiên, được hỗ trợ bởi số liệu tăng trưởng kinh tế Trung Quốc tốt hơn kỳ vọng. Tuy nhiên, đà tăng bị hạn chế do tâm lý thận trọng trước các đe dọa áp thuế thương mại của chính quyền Tổng thống Trump nhằm vào một số quốc gia châu Âu liên quan đến vấn đề Greenland.

Hợp đồng tương lai dầu Brent tăng 0,8%, lên 64,41 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng 0,8%, lên 59,83 USD/thùng.

Trước đó vào đầu tuần, giá dầu đã biến động mạnh vì tuyên bố của ông Donald Trump về vấn đề Greenland. Ngoài các cảnh báo về thuế quan, phía Mỹ còn cho biết họ không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự.

Tổng thống Donald Trump từng nhiều lần yêu cầu Greenland phải được chuyển giao cho Mỹ, cho rằng động thái này là thiết yếu đối với an ninh quốc gia Mỹ. Những động thái gần đây của ông tại Venezuela cũng khiến thị trường trở nên thận trọng hơn trước nguy cơ Mỹ tiếp tục sử dụng các biện pháp quân sự.

Bên cạnh các yếu tố địa chính trị, tâm điểm chú ý của thị trường trong tuần này là báo cáo hàng tháng của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), dự kiến công bố vào 21/1. Báo cáo được kỳ vọng sẽ mang đến thêm manh mối về nguồn cung dầu, trong bối cảnh IEA nhiều lần cảnh báo nguy cơ dư cung đang hình thành trong năm 2026. Cơ quan này cũng được kỳ vọng sẽ đưa ra các dự báo cho năm 2027.

Báo cáo của IEA được công bố chỉ một tuần sau khi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) đưa ra cái nhìn tích cực hơn về triển vọng nhu cầu dầu trong các năm 2026 và 2027.

Kim Nguyễn