Phối hợp đa ngành giải quyết dứt điểm các cơ sở nuôi nhốt gấu

Ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân cho biết phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: Hằng Trần

Sáng 23/9, Báo Nhân Dân phối hợp với Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) tổ chức tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”. Sự kiện nhằm trao đổi về những điểm nghẽn và giải pháp cho các trường hợp còn lại trong chặng cuối của quá trình chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu lấy mật.

Phát biểu tại tọa đàm, ông Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng Ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân cho biết, sau hơn 20 năm nỗ lực giảm tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật, Việt Nam đã đạt được những chuyển biến tích cực. Tuy nhiên, khi số lượng gấu nuôi nhốt còn lại ở mức thấp, việc giải quyết dứt điểm những trường hợp cuối cùng trở thành thách thức lớn hơn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, trách nhiệm rõ ràng và những cách làm phù hợp giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và các tổ chức bảo tồn.

Đồng quan điểm trên, bà Bùi Thị Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) chia sẻ: sau hơn 20 năm, chặng đường còn lại tuy ngắn hơn về số lượng gấu nhưng đòi hỏi quyết tâm cao hơn. Khi chính quyền, lực lượng thực thi pháp luật, các tổ chức bảo tồn, báo chí và cộng đồng cùng hành động theo một lộ trình rõ ràng, mục tiêu đưa Hà Nội trở thành địa phương không còn gấu nuôi nhốt có thể từng bước trở thành hiện thực.

Theo số liệu tại tọa đàm, năm 2005, Việt Nam có hơn 4.300 cá thể gấu bị nuôi nhốt. Đến năm 2026, con số này giảm xuống còn 129 cá thể, tương đương mức giảm 97%. Hiện nay, 23 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố trên cả nước đã không còn gấu nuôi nhốt.

Toàn cảnh buổi tọa đàm “Chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội”. Ảnh: Hằng Trần

Tuy nhiên, số gấu nuôi nhốt còn lại đang tập trung lớn tại Hà Nội. Thành phố hiện có 64 cá thể gấu bị nuôi nhốt, chiếm khoảng 50% tổng số gấu nuôi nhốt trên toàn quốc. Trong đó, riêng xã Phúc Thọ tập trung 62 cá thể. Số cơ sở nuôi gấu tại Hà Nội vẫn duy trì ở mức 17 cơ sở từ năm 2024 đến nay.

Nhìn lại tiến trình hơn 20 năm qua, công tác quản lý gấu nuôi nhốt tại Việt Nam bắt đầu được đẩy mạnh từ năm 2005 khi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Quyết định số 02/2005/QĐ-BNN về quản lý gấu nuôi nhốt, yêu cầu đăng ký và gắn chip điện tử cho hơn 4.300 cá thể.

Trong giai đoạn 2005-2006, Cục Kiểm lâm cùng Tổ chức Bảo vệ Động vật Thế giới đã hoàn thành việc đăng ký và gắn chip cho các cá thể gấu nuôi nhốt trên cả nước. Năm 2006, Quyết định 47/2006/QĐ-BNN ban hành quy định Nhà nước không công nhận quyền sở hữu của chủ nuôi đối với các cá thể gấu.

Đến năm 2010, cả nước còn 3.843 cá thể gấu nuôi nhốt tại các trang trại tư nhân, trong đó Hà Nội có 685 cá thể, chiếm khoảng 17,8%. Năm 2015, các con số này lần lượt giảm xuống còn 1.690 cá thể trên cả nước và 311 cá thể tại Hà Nội (chiếm 18,4%). Đến năm 2020, toàn quốc còn 376 cá thể gấu bị nuôi nhốt, riêng Hà Nội có 175 cá thể, chiếm khoảng 46,5%.

Bên cạnh đó, các cơ sở cứu hộ gấu cũng lần lượt ra đời như Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam do Tổ chức Động vật châu Á vận hành năm 2008, Trung tâm Cứu hộ Gấu Cát Tiên của Tổ chức Free The Bears năm 2008 và Cơ sở Bảo tồn Gấu Ninh Bình do FOUR PAWS Việt vận hành năm 2017. Năm 2018, Bộ Y tế ban hành chỉ đạo nghiêm cấm các cơ sở kinh doanh thuốc y dược cổ truyền buôn bán mật gấu.

Tọa đàm hướng tới việc làm rõ nguyên nhân những trường hợp còn lại chưa được giải quyết, xác định trách nhiệm của các bên liên quan và xây dựng lộ trình cụ thể để chấm dứt hoàn toàn hoạt động nuôi nhốt gấu tại địa bàn Phúc Thọ nói riêng và thành phố Hà Nội nói chung, góp phần thúc đẩy mục tiêu chấm dứt hoàn toàn hoạt động nuôi nhốt gấu tại Hà Nội.