Phòng bệnh truyền nhiễm trong và sau mùa mưa lũ

Mưa lớn, bão lũ không chỉ gây thiệt hại về người và tài sản mà còn làm gia tăng nguy cơ phát sinh, lây lan nhiều bệnh truyền nhiễm.

Nguồn nước và môi trường bị ô nhiễm, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn, người dân phải tiếp xúc với nước bẩn trong thời gian dài là những yếu tố thuận lợi cho vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng phát triển.

Trong và sau mưa bão, lũ lụt, nước từ sông, suối, cống rãnh có thể tràn vào khu dân cư, cuốn theo rác thải, chất thải sinh hoạt, xác động vật, thực vật phân hủy và nhiều tác nhân gây bệnh. Nguồn nước sinh hoạt và thực phẩm cũng có nguy cơ bị ô nhiễm.

Thực tế, sau mưa bão và lũ lụt, một số bệnh truyền nhiễm có thể gia tăng, đặc biệt là các bệnh lây qua đường tiêu hóa, bệnh ngoài da, bệnh về mắt và một số bệnh lây truyền qua nước hoặc do vật trung gian truyền bệnh.

Các bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa

Nhóm bệnh thường gặp gồm tiêu chảy cấp, tả, lỵ trực khuẩn, lỵ amip, thương hàn, nhiễm khuẩn do E. coli và viêm gan virus A.

Nguyên nhân chủ yếu là do nguồn nước ăn uống, nước sinh hoạt hoặc thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng và các tác nhân gây bệnh khác. Sau lũ lụt, việc sử dụng nguồn nước chưa được xử lý hoặc ăn thực phẩm đã tiếp xúc với nước bẩn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

Người bệnh có thể bị tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn, nôn và sốt. Một số trường hợp có thể mất nước và rối loạn điện giải nhanh chóng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi, dẫn đến những biến chứng nguy hiểm.

Để phòng bệnh, người dân cần sử dụng nước sạch trong ăn uống và chế biến thực phẩm. Nếu nguồn nước có nguy cơ ô nhiễm, cần xử lý theo hướng dẫn của cơ quan y tế trước khi sử dụng. Thực phẩm cần được nấu chín, bảo quản đúng cách; không sử dụng thực phẩm đã tiếp xúc với nước lũ hoặc có dấu hiệu ôi thiu, hư hỏng.

Bên cạnh đó, cần rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn và sau khi đi vệ sinh. Thực hiện ăn chín, uống sôi, sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh và thu gom, xử lý rác thải đúng quy định.

 Bệnh đường tiêu hóa dễ phát sinh trong và sau mùa mưa lũ. Ảnh AI

Bệnh ngoài da dễ phát sinh sau mưa lũ

Môi trường ẩm ướt cùng việc thường xuyên phải ngâm chân tay trong nước bẩn khiến các bệnh ngoài da dễ xuất hiện. Một số bệnh thường gặp gồm nấm da, nấm chân, viêm nang lông, hắc lào, lang ben, ghẻ và các bệnh nhiễm trùng da.

Bên cạnh đó, người dân ở vùng ngập lụt còn có nguy cơ mắc một số bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khi da hoặc niêm mạc tiếp xúc với nguồn nước, bùn đất bị ô nhiễm, trong đó có bệnh Whitmore và bệnh do xoắn khuẩn Leptospira.

Những người có vết thương hoặc trầy xước trên da nên thận trọng vì vi sinh vật trong nước bẩn có thể xâm nhập vào cơ thể qua các tổn thương này.

Để phòng bệnh, người dân nên hạn chế tối đa việc tiếp xúc trực tiếp với nước lũ, bùn đất và nguồn nước ô nhiễm. Khi bắt buộc phải làm việc trong môi trường ngập nước, cần sử dụng ủng, găng tay và các phương tiện bảo hộ phù hợp.

Sau khi tiếp xúc với nước bẩn, cần rửa sạch tay chân bằng nước sạch và xà phòng, lau khô cơ thể và thay quần áo. Các vết trầy xước, vết thương trên da cần được làm sạch, sát khuẩn và theo dõi. Nếu xuất hiện sưng đỏ, đau, chảy dịch hoặc sốt, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Các bệnh về mắt

Sau mưa lũ, đau mắt đỏ, viêm bờ mi và một số bệnh viêm nhiễm ở mắt cũng có thể gia tăng do nguồn nước và môi trường bị ô nhiễm.

Người bệnh thường có biểu hiện mắt đỏ, cộm, ngứa, chảy nước mắt và tiết nhiều ghèn; mí mắt có thể sưng và gây khó chịu. Một số bệnh có thể lây cho người xung quanh thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung khăn mặt, vật dụng cá nhân.

Để phòng bệnh, cần giữ vệ sinh mắt và tay, không dùng tay bẩn dụi mắt. Không dùng chung khăn mặt, chậu rửa, thuốc nhỏ mắt hoặc vật dụng cá nhân với người đang có biểu hiện đau mắt đỏ.

Khi mắt tiếp xúc với nước bẩn, cần rửa bằng nước sạch hoặc dung dịch phù hợp theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Người có biểu hiện đỏ mắt, đau mắt, nhìn mờ hoặc tiết nhiều dịch bất thường không nên tự ý mua thuốc nhỏ mắt, đặc biệt là thuốc có chứa corticoid, mà cần đi khám để xác định nguyên nhân.

Chủ động phòng bệnh trong và sau mưa lũ

Ngoài những bệnh trên, mùa mưa lũ còn có thể làm gia tăng nguy cơ mắc một số bệnh truyền nhiễm khác do muỗi, côn trùng hoặc động vật truyền bệnh. Vì vậy, người dân cần chủ động vệ sinh môi trường ngay khi nước rút, thu gom rác thải, xử lý xác động vật và khơi thông cống rãnh.

Đồng thời, cần bảo đảm nguồn nước sạch, thực hiện tốt vệ sinh cá nhân, ăn chín uống sôi và sử dụng phương tiện bảo hộ khi phải tiếp xúc với bùn đất hoặc nước ngập.

Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, tiêu chảy nhiều lần, nôn liên tục, đau bụng, tổn thương da bất thường, mắt đỏ kéo dài hoặc mệt mỏi bất thường sau khi tiếp xúc với nước lũ, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Chủ động vệ sinh môi trường, bảo đảm nguồn nước sạch và thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân là những giải pháp quan trọng giúp hạn chế nguy cơ phát sinh, bùng phát và lây lan các bệnh truyền nhiễm trong và sau mùa mưa bão, lũ lụt.