Phòng, chống ma túy, tội phạm phải gắn với đặc thù từng địa bàn

Gắn thực hiện chương trình với đặc thù của Thủ đô

Phát biểu định hướng thảo luận, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà đề nghị các đại biểu đánh giá kỹ sự cần thiết, tính hiệu quả của việc tích hợp hai chương trình; phân tích tính phù hợp, khả thi của hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu đến năm 2030, định hướng đến năm 2035, bảo đảm thống nhất với Nghị quyết số 163/2024/QH15.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà phát biểu định hướng thảo luận tại tổ. Ảnh: Văn Tuyến

Về nguồn lực, cần đánh giá khả năng cân đối, tiến độ bố trí vốn và kinh phí duy trì hoạt động sau đầu tư. Việc phân bổ phải căn cứ yêu cầu thực tế, mức độ phức tạp của tình hình, ưu tiên địa bàn trọng điểm, khó khăn, tránh bình quân, dàn trải. Đồng thời, làm rõ phạm vi, điều kiện, thẩm quyền áp dụng cơ chế đặc thù, nhất là điều chỉnh kinh phí, kế hoạch vốn, bảo đảm sự chủ động nhưng không ảnh hưởng đến kỷ luật ngân sách, đầu tư công và trách nhiệm giải trình.

Đồng chí Phùng Thị Hồng Hà cũng nhấn mạnh yêu cầu xác định cụ thể trách nhiệm từng cấp, từng ngành, nhất là người đứng đầu; tăng cường kiểm tra, giám sát, khắc phục tình trạng đùn đẩy, chậm trễ trong tổ chức thực hiện.

Đối với Hà Nội, việc triển khai chương trình cần gắn với các cơ chế, chính sách đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026, nhất là Điều 14 về bảo đảm trật tự, an toàn Thủ đô. Theo đồng chí Phùng Thị Hồng Hà, cần chú trọng phòng ngừa từ sớm, từ xa, xây dựng biện pháp đấu tranh với tội phạm trên không gian mạng, nâng cao hiệu quả quản lý an ninh, trật tự. Cùng với đó, làm rõ cơ chế phối hợp giữa cơ quan Trung ương và thành phố, trách nhiệm của chính quyền cấp xã, bảo đảm triển khai đồng bộ, phù hợp đặc điểm Thủ đô.

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Phân định rõ thẩm quyền của HĐND, UBND cấp tỉnh trong điều chỉnh vốn

Thảo luận về nội dung trong dự thảo chương trình, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị làm rõ thẩm quyền điều chỉnh chỉ tiêu chương trình sau giai đoạn 2026-2030. Theo đại biểu, việc điều chỉnh mục tiêu tổng quát, quy mô hoặc làm thay đổi bản chất chủ trương đầu tư đã được phê duyệt phải thuộc thẩm quyền Quốc hội; đối với các chỉ tiêu kỹ thuật, chi tiết của dự án thành phần không làm thay đổi mục tiêu tổng quát, có thể giao Chính phủ quyết định và báo cáo Quốc hội.

Theo đại biểu, trường hợp cần bổ sung cơ chế đặc thù mới hoặc mở rộng phạm vi áp dụng vượt thẩm quyền của Chính phủ, nên quy định Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định trong thời gian Quốc hội không họp và báo cáo tại kỳ họp gần nhất.

Về phân cấp quản lý, điều chỉnh vốn, đại biểu đề nghị chỉnh lý khoản 2 Điều 4 theo hướng phân định rõ thẩm quyền của HĐND và UBND cấp tỉnh. HĐND cấp tỉnh quyết định phân bổ chi tiết, điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công và dự toán kinh phí sự nghiệp giữa các dự án, nhiệm vụ trong tổng mức vốn được giao; đồng thời có thể phân cấp cho UBND cùng cấp và HĐND cấp xã quyết định điều chỉnh nhưng không làm thay đổi mục tiêu, đối tượng thụ hưởng.

Quang cảnh thảo luận tại tổ của đại biểu Quốc hội Đoàn Hà Nội chiều 5-11. Ảnh: Văn Tuyến

Cùng quan tâm nội dung này, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt ủng hộ phân cấp nhưng đề nghị xác định rõ thẩm quyền điều chỉnh dự toán chi ngân sách, kế hoạch vốn, danh mục đầu tư công và chủ trương đầu tư do Quốc hội quyết định; quy định cụ thể phạm vi, điều kiện, giới hạn và cơ quan quyết định, không để thủ tục rút gọn trở thành cách vượt thẩm quyền của luật. Khi giao quyền cho xã, phường phải bảo đảm nhân lực, dữ liệu, kinh phí quản lý, trách nhiệm giải trình và sự giám sát của HĐND, thanh tra, kiểm toán.

Quản lý, sử dụng vốn cần thực hiện theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô

Về triển khai tại Hà Nội, đại biểu Nguyễn Ngọc Việt đề nghị khai thác đúng các thẩm quyền đặc thù tại Điều 14 Luật Thủ đô năm 2026 về bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và quản lý hành chính để phòng ngừa từ cơ sở, không mở rộng biện pháp tố tụng hình sự hoặc hạn chế quyền công dân ngoài luật.

Cần quy định rõ cơ chế phối hợp giữa Bộ Công an, các bộ và thành phố trong xác định địa bàn trọng điểm, chia sẻ dữ liệu, tổ chức lực lượng, phân định trách nhiệm và nguồn kinh phí; tránh xây dựng hệ thống địa phương trùng lặp với hạ tầng Trung ương. Việc ứng dụng công nghệ phải gắn với bảo vệ dữ liệu, kiểm soát quyền truy cập.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt cũng đề nghị Hà Nội có kế hoạch triển khai thống nhất, phù hợp đặc thù từng địa bàn nội đô, ngoại thành; hỗ trợ cấp cơ sở phối hợp với nhà trường, tổ dân phố, đoàn thể trong phòng ngừa tội phạm mạng, xây dựng địa bàn không có ma túy, hỗ trợ người bị hại và người sau cai nghiện tái hòa nhập.

Ngân sách chương trình cần được tách rõ với ngân sách thành phố; việc giám sát phải căn cứ kết quả bảo đảm an toàn, chất lượng tiếp nhận tố giác, khả năng tiếp cận dịch vụ và hiệu quả chi tiêu, không chỉ dựa vào số thiết bị mua sắm hay tỷ lệ giải ngân.

Liên quan nội dung này, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị quy định việc điều chỉnh cơ cấu vốn đầu tư công, kinh phí thường xuyên phải nằm trong tổng mức dự toán được Quốc hội quyết nghị. Nếu điều chỉnh làm tăng tổng mức chi ngân sách Trung ương hoặc tăng bội chi ngân sách nhà nước, Chính phủ phải trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Đồng thời, bổ sung quy định chuyển tiếp từ năm ngân sách 2027, bảo đảm quản lý, phân bổ, điều chỉnh nguồn vốn theo Luật Ngân sách nhà nước. Riêng Hà Nội, việc quản lý, sử dụng vốn và huy động nguồn lực xã hội hóa cho công tác phòng, chống ma túy, cai nghiện ma túy cần thực hiện theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô; trường hợp Nghị quyết có cơ chế thuận lợi hơn, HĐND thành phố quyết định áp dụng theo thẩm quyền.

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyến phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Tập trung đấu tranh với tội phạm mới nổi

Đại biểu Nguyễn Thị Tuyến đề nghị nguồn lực chương trình trước hết tập trung cho công tác phòng ngừa tội phạm, nâng cao nhận thức, khả năng phát hiện và sự tham gia của người dân; xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, phòng, chống vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở.

Theo đại biểu, sự tham gia của người dân có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả phòng ngừa tội phạm. Vì vậy, chương trình cần hướng mạnh về cơ sở, phát huy vai trò của lực lượng công an xã chính quy trong bảo đảm an ninh, trật tự tại địa bàn.

Bên cạnh đó, cần ưu tiên nguồn lực đấu tranh với các loại tội phạm mới nổi, có tính chất xuyên quốc gia, ảnh hưởng trực tiếp đến người dân như tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trực tuyến, tội phạm ma túy xuyên quốc gia, mua bán người, tội phạm có tổ chức và các loại tội phạm liên quan đến an ninh quốc gia. Đây là những lĩnh vực cần được quan tâm đúng mức trong bối cảnh phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ngày càng tinh vi, phức tạp.