'Phòng tập' AI có thể giúp con người giao tiếp tốt hơn

Một người trẻ chuẩn bị xin việc có thể mất ngủ chỉ vì nghĩ đến câu hỏi: “Hãy giới thiệu về bản thân”. Một học sinh biết khá nhiều từ vựng tiếng Anh nhưng lại gần như “đóng băng” khi phải nói chuyện với người nước ngoài. Một nhân viên hiểu rất rõ dự án của mình nhưng tim đập nhanh, tay lạnh và quên gần hết những gì định nói khi đứng trước cuộc họp.

Với những người hướng nội, thiếu tự tin trong giao tiếp hoặc gặp khó khăn trong tương tác xã hội, điều họ thiếu đôi khi không phải kiến thức, mà là một môi trường đủ an toàn để luyện tập. AI có thể giúp tạo ra môi trường đó.

AI có thể hỗ trợ con người giao tiếp tốt hơn. Ảnh: Midjourney

Một “đối tác luyện tập” không biết sốt ruột

Các chatbot và trợ lý AI có khả năng hội thoại bằng giọng nói ngày càng tự nhiên. Người dùng có thể yêu cầu AI đóng vai nhà tuyển dụng, khách hàng, đồng nghiệp, giáo viên tiếng Anh hay thậm chí một khán giả khó tính.

Một sinh viên chuẩn bị phỏng vấn có thể nói với AI: “Hãy đóng vai nhà tuyển dụng cho vị trí kỹ sư phần mềm và phỏng vấn tôi trong 15 phút”.

AI đặt câu hỏi. Người dùng trả lời. Sau đó hệ thống có thể nhận xét câu trả lời có dài dòng không, thiếu dẫn chứng ở đâu, cách diễn đạt nào chưa thuyết phục và gợi ý cách trả lời tốt hơn. Điểm đáng chú ý là người học có thể làm lại 5 lần, 10 lần hay 50 lần mà không sợ bị đánh giá. Đây là lợi thế đặc biệt của AI trong việc hỗ trợ người dùng rèn luyện giao tiếp.

Luyện ngoại ngữ bằng cách… thực sự nói

Thay vì chỉ làm bài ngữ pháp hoặc ghi nhớ danh sách từ vựng, người học có thể trò chuyện trực tiếp với AI về những tình huống rất đời thường: gọi món trong nhà hàng, hỏi đường, đặt phòng khách sạn, trao đổi công việc hay giới thiệu bản thân.

Nếu nói sai, AI có thể sửa. Nếu không biết diễn đạt, người học có thể hỏi cách nói tự nhiên hơn. Nếu tốc độ hội thoại quá nhanh, họ có thể yêu cầu AI nói chậm lại.

Quan trọng hơn, người học bắt đầu hình thành một kỹ năng mà sách giáo khoa khó tạo ra: phản xạ giao tiếp.

Một người có thể biết hàng nghìn từ tiếng Anh nhưng vẫn không thể nói chuyện trôi chảy nếu chưa từng luyện việc lựa chọn từ, cấu trúc câu và phản hồi trong thời gian thực.

AI giúp tạo ra hàng trăm giờ thực hành như vậy với chi phí vừa phải.

“Phòng tập” cho những bài thuyết trình

AI - “phòng tập” cho kỹ năng giao tiếp. Ảnh: Midjourney

Ứng dụng tương tự đang xuất hiện trong đào tạo kỹ năng thuyết trình.

Trước một cuộc họp quan trọng, người dùng có thể đọc thử bài trình bày cho AI nghe. Hệ thống có thể góp ý về cấu trúc, tốc độ nói, câu quá dài, ý bị lặp hoặc những phần cần nhấn mạnh.

Thậm chí AI có thể đóng vai khán giả và đặt những câu hỏi phản biện sau bài trình bày.

Nhờ đó, một tình huống vốn đầy áp lực được chuyển thành quá trình luyện tập từng bước.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những người không dễ dàng “ném mình” vào các tình huống xã hội để học bằng trải nghiệm như những người hướng ngoại.

AI có thể giúp những người gặp khó khăn trong tương tác xã hội

Tiềm năng của AI còn được nghiên cứu trong hỗ trợ một số người tự kỷ hoặc gặp khó khăn trong việc nhận biết các tín hiệu xã hội.

Một hệ thống hội thoại có thể giúp người dùng luyện cách bắt đầu cuộc trò chuyện, phản hồi khi người khác đặt câu hỏi, nhận biết một số sắc thái cảm xúc hoặc chuẩn bị trước cho những tình huống xã hội có thể gây căng thẳng.

Tất nhiên, AI không phải bác sĩ, nhà trị liệu hay sự thay thế cho hỗ trợ chuyên môn. Công nghệ cũng chưa thể hiểu đầy đủ những tín hiệu tinh tế của giao tiếp con người.

Nhưng ở vai trò công cụ thực hành, AI có một ưu điểm rất lớn: kiên nhẫn, sẵn sàng lặp lại và có thể điều chỉnh theo tốc độ của từng người.

AI không giao tiếp thay chúng ta

Có một nghịch lý đáng chú ý. Nếu phụ thuộc quá nhiều vào AI, con người có thể ít giao tiếp trực tiếp hơn.

Vì vậy, giá trị của công nghệ này không nằm ở việc để AI nói chuyện thay chúng ta, viết mọi email hay trả lời mọi cuộc hội thoại mà là giúp chúng ta chuẩn bị tốt hơn để tự mình giao tiếp.

AI có thể là nơi một học sinh nói câu tiếng Anh đầu tiên mà không sợ sai; nơi một sinh viên thử trả lời câu hỏi phỏng vấn lần thứ 20; hay nơi một người hướng nội tập bài thuyết trình cho đến khi đủ tự tin bước lên sân khấu.

Trong nhiều năm, chúng ta thường nghĩ AI sẽ giúp con người làm việc nhanh hơn, tính toán tốt hơn và tự động hóa nhiều nhiệm vụ hơn. Nhưng AI còn có thể giúp những người vốn ngại lên tiếng tìm được sự tự tin để cất tiếng nói của chính mình.

(Nguồn: VLAB Innovation)