Sáp nhập trường học làm tăng quy mô và độ phức tạp trong vận hành. Nếu không thay đổi phương thức quản trị, người đứng đầu nhà trường rất dễ rơi vào tình trạng quá tải.
Trong quá trình tiếp tục sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục, dự kiến khoảng 11.000 hiệu trưởng, hiệu phó sẽ được bố trí trở lại làm giáo viên trực tiếp giảng dạy. Cần nhìn sự chuyển dịch này bằng tư duy quản trị và phát triển đội ngũ, không bằng tâm thế “thắng - thua” hay coi việc trở lại đứng lớp là một bước lùi nghề nghiệp.
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo ngày 6/8, sau khi sắp xếp mạng lưới, tổng số cơ sở giáo dục công lập dự kiến giảm từ 37.138 xuống 19.785, tức giảm 17.353 đầu mối, tương ứng 46,7%. Trong 34 tỉnh, thành, có tới 23 địa phương dự kiến giảm từ 45% đầu mối trở lên.
Tỉnh Hà Tĩnh đang tập trung tổ chức lại mạng lưới trường học nhằm tinh gọn đầu mối, lấy mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục, hiệu quả đầu tư, năng lực quản trị làm định hướng xuyên suốt.
Chính phủ yêu cầu tiếp tục sắp xếp, tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đáng chú ý, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học công lập sẽ được sắp xếp, chuyển giao, sáp nhập, hợp nhất, với mục tiêu giảm lần lượt tối thiểu 30% và 20% số đầu mối.
Khi nhiều cơ sở giáo dục được đặt dưới một bộ máy quản lý chung, thay đổi lớn nhất không nhất thiết diễn ra trong từng lớp học mà nằm ở cách điều hành nhà trường. Quy mô lớn hơn đòi hỏi phải phân quyền rõ, bố trí đội ngũ hợp lý và quản trị bằng dữ liệu, thay vì tiếp tục áp dụng cách quản lý của một trường độc lập.
Hằng ngày di chuyển giữa nhiều điểm trường, xử lý hàng chục đầu việc và chỉ đạo, điều hành đội ngũ hàng trăm giáo viên… chỉ là phần nổi của những thay đổi sau sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập đối với hiệu trưởng. Thách thức lớn nhất của người đứng đầu cơ sở giáo dục nằm ở việc xây dựng một bộ máy vận hành thống nhất, tầm nhìn cho phát triển, nơi mọi quyết định được triển khai đồng bộ, mọi nguồn lực được phân bổ hiệu quả và mọi học sinh đều được thụ hưởng chất lượng giáo dục như nhau.
Việc tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội mở ra một giai đoạn phát triển mới của hệ thống trường học. Những thay đổi về mô hình, tổ chức bộ máy, nhân sự, có thể được hoàn tất, khắc phục trong vài tháng hoặc lâu hơn, nhưng để một mô hình trường học mới vận hành hiệu quả, bền vững phụ thuộc rất lớn vào năng lực của người đứng đầu - hiệu trưởng.
LTS: Không chỉ dừng lại ở việc giảm đầu mối hay tinh gọn hệ thống, việc sắp xếp lại mạng lưới trường học công lập tại Hà Nội đang mở ra một cuộc chuyển đổi về tư duy quản trị giáo dục.
Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy, sáng 3-8, xã Ứng Thiên công bố các quyết định sắp xếp hệ thống trường học và bổ nhiệm 24 cán bộ quản lý tại 6 cơ sở giáo dục. Việc kiện toàn tổ chức được kỳ vọng nâng cao hiệu lực quản lý, tạo nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục trong giai đoạn mới.
Sắp xếp trường học giúp tối ưu nguồn lực, đổi mới quản trị. Để đạt mục tiêu đó, cần giải pháp phù hợp biến thách thức thành động lực phát triển.
'Nếu chỉ quản lý một cơ sở, hiệu trưởng có thể nắm bắt mọi hoạt động trong ngày. Nhưng khi một trường có tới 5-6 điểm trường, bài toán không còn là quản lý hành chính mà là quản trị cả một hệ thống.'
Nhiều chuyên gia cho rằng, để tìm được hiệu trưởng thực sự có năng lực, cần nghiên cứu cơ chế thi tuyển chức danh này.
Sắp xếp trường học không chỉ là bài toán tổ chức bộ máy mà còn đòi hỏi chính sách hợp lý để bảo đảm quyền lợi, ổn định tâm lý đội ngũ và nâng cao chất lượng giáo dục.
Hưởng ứng chủ trương sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, việc đổi mới phương thức quản trị, ứng dụng công nghệ và dữ liệu đóng vai trò quyết định để các cơ sở giáo dục không chỉ tinh gọn về bộ máy mà còn vận hành thực chất và hiệu quả hơn sau sáp nhập.
Tiến trình sắp xếp trường học đang đặt ra thách thức về bố trí nhân sự và cơ chế quản lý. Để không rơi vào tình trạng tinh gọn cơ học, cần lời giải căn cơ cho chất lượng giáo dục.
Tỉnh Cao Bằng đang tiếp tục sắp xếp mạng lưới trường học phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tinh gọn đầu mối quản lý, tập trung nguồn lực nâng cao chất lượng giáo dục.
Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn cơ cấu lại đội ngũ nhân sự và nâng cao năng lực quản trị giáo dục khi sắp xếp hệ thống trường lớp; giải quyết chính sách cho đội ngũ cán bộ quản lý, nhân sự hỗ trợ dôi dư sau sắp xếp.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ngành giáo dục Lâm Đồng từng bước đổi mới phương thức quản trị theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Những chuyển biến về tổ chức, điều hành đang tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục trên quy mô toàn tỉnh.
Chi tiết mục tiêu, lộ trình sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục nêu trong văn bản số 4054/BGDĐT-GDPT của Bộ GDĐT về đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên công lập phù hợp với chính quyền địa phương hai cấp