'Phong vớt xác' và hơn 25 năm lo chuyện người ta ở TP.HCM
Số điện thoại của anh Phan Quốc Phong (45 tuổi) từ lâu đã trở thành “đường dây nóng” của người dân xứ cù lao Long Phước, TP.HCM mỗi khi gặp hoạn nạn.

Anh Quốc Phong được nhiều người biết đến vì tính hay "lo chuyện bao đồng". Ảnh: Trang Thư.
Hơn 1h sáng, anh Phong mới được ngả lưng lên giường sau mấy tiếng đồng hồ đi tuần tra. Chưa kịp chìm vào giấc ngủ, điện thoại anh reo lên. Biết có chuyện chẳng lành, anh vội bắt máy thì nghe đầu dây bên kia báo có đôi vợ chồng đang cãi nhau dữ dội.
Tức tốc, anh bật dậy khỏi giường, khoác thêm áo rồi nổ máy xe đến nơi. Chỉ mấy mươi phút sau khi trò chuyện cùng anh, cuộc cãi vã của hai vợ chồng cũng chấm dứt.
Những cuộc gọi đêm như thế không còn xa lạ với anh Phong. Bởi ở xứ cù lao này, hễ ai gặp sự cố thì đều nghĩ đến anh đầu tiên.
“Người hùng” trên sông Đồng Nai
Về nhà đã quá nửa đêm, anh Phong chỉ chợp mắt vài tiếng rồi thức dậy. Là lực lượng an ninh cơ sở, anh luôn có mặt trong các hoạt động của phường. Những lúc không có việc, anh quẩn quanh ở nhà để “lo chuyện người ta”.
Trong nhà, góc mà anh Phong quý nhất được đặt cạnh mé sông, không phải vàng bạc mà là cờ lê, mỏ lết, máy khoan… Những công cụ ấy đã bao lần giúp người dân xứ cù lao kịp về bờ mỗi khi ghe, xuồng tắt máy giữa mênh mông sông nước.
“Ở đây, bà con làm nghề đánh bắt nhiều, có gia đình sống luôn trên ghe. Mà cái nghề này rất dễ gặp sự cố như hư máy, gãy chân vịt… Chơi vơi giữa sông, người ta không biết gọi ai thì gọi mình ra giúp”, anh Phong nói với Tri Thức - Znews.

Góc nhà với đầy đủ vật dụng sửa chữa máy móc, ghe xuồng của anh Phong. Ảnh: Trang Thư.
Sinh ra và lớn lên cạnh bờ sông Đồng Nai, anh Phong thuộc lòng dấu hiệu nhận biết của từng đoạn sông, con rạch, cây cầu, bến nước… Người gặp sự cố chỉ cần nói đang mắc ở đâu, anh hình dung được ngay đường đi.
Ban ngày, chiếc vỏ lãi của anh cứ bon bon đến chỗ. Ban đêm, anh phải chạy trong bóng tối vì mặt nước làm ánh đèn bị lóa, không thấy vật cản. Đến gần khu vực được báo thì anh mới nhá đèn. Nếu đúng, người trên ghe sẽ nhá đèn đáp lại.
“Tôi nghĩ nếu người ta tắt máy giữa sông, không di chuyển được mà lỡ có xà lan lao tới thì nguy hiểm biết bao. Vậy nên người ta gọi mình phải đi ngay, ít nhất phải kéo ghe họ vào được đến bờ để xử lý các bước tiếp theo”.

Chuyện nhảy xuống sông để giúp người không còn lạ với anh Phong. Ảnh: Trang Thư.
Khi ghe vào được bờ, anh bắt đầu kiểm tra từng chút. Bị hư máy thì sửa máy, chỗ nào không sửa được thì đi mua đồ về thay. Đến khi chiếc ghe hoạt động lại, anh mới thấy yên tâm.
Dù có thể bắt được hầu hết loại “bệnh” của máy móc, anh Phong cho biết mình chưa từng học qua trường lớp nào. Những kỹ năng này đều do anh tự mày mò, quan sát mà hình thành.
“Ghe hư thì lần đầu tôi bỏ tiền thuê thợ, người ta sửa tới đâu mình làm theo tới đó. Lần sau lại hư thì mình tự làm, sai thì làm lại, cứ vậy mà quen hết”.

"Người hùng" lênh đênh trên sông Đồng Nai cùng người bạn nhỏ của mình. Ảnh: Trang Thư.
Ngoài biệt tài sửa ghe, anh Phong còn một biệt danh mà khi nhắc đến, ai cũng phải rùng mình: “Phong vớt xác”. Theo anh, công việc này đã bắt đầu từ thuở anh còn thanh niên. Hồi ấy, khi lang thang trên sông bắt cá, thăm ruộng, anh vô tình phát hiện thi thể.
“Ban đầu tôi cũng sợ lắm, không biết phải làm gì. Nhưng tôi nghĩ nếu mình rời đi, có khả năng thi thể trôi càng xa. Vậy nên tôi bấm bụng, lấy dây vòng qua thi thể rồi kéo vào bờ, sau đó báo cho cơ quan chức năng xử lý”.
Vài lần như thế, bà con quanh vùng đều biết danh của anh. Mỗi khi có cơ sự không may, người ta gọi anh nhờ tìm giúp. Hoặc ai đó đi đánh bắt vô tình phát hiện cũng sẽ gọi báo cho anh.
Lâu dần, anh không còn sợ hãi mà chỉ thấy xót xa. Anh biết rằng mỗi giây phút mình chần chừ thì ở nơi đâu đó, người nhà lại càng thêm nóng ruột, người nằm đó lại càng thêm lạnh lẽo.
Hơn 25 năm “tìm người trên sông”, anh Phong chưa từng nhận chi phí từ gia đình hay bất cứ ai. Có người nằng nặc đòi gửi tiền vì sợ con họ mang nợ, buộc lòng anh phải nhận. Nhưng rồi trong ngày đám tang, anh cũng dùng toàn bộ số tiền ấy phúng điếu lại.
“Nó vô máu rồi thành thói quen. Nhiều khi không đi không được”, anh nói về lý do bắt đầu và ở lại với cái nghề trên sông của mình.
Trả ơn xứ sở cù lao
Đến với cù lao Long Phước, không ai là không biết đến câu chuyện của anh Phong. Nhưng ít ai tin rằng anh từng có thời gian trượt dài trong sai lầm.
Anh kể, năm lên 7 tuổi, cha anh đột ngột qua đời. Mẹ anh một mình nuôi 6 người con bằng nghề làm ruộng, bắt cá. Những ngày khốn khó, anh em phải chia nhau qua nhà người thân để xin từng bữa ăn.
Lên 11 tuổi, anh theo mẹ đi ghe, chở từng cây nước đá về bán. Có khi, anh theo các cô chú đi gặt lúa mướn, dù ngọn lúa còn cao quá đầu anh. Đến giờ cơm, bà con quanh xóm cùng nhau chia phần ăn cho anh.
“Những cảnh đó tôi vẫn luôn nhớ cho đến bây giờ. Vậy nên tôi luôn cố gắng vươn lên, dư dả để có thể quay lại giúp đỡ mọi người”.

Thấy một học sinh phải đi bộ về nhà, anh Phong liền gọi lại để chở em. Ảnh: Trang Thư.
Nhưng rồi, cuộc đời cũng không êm đềm mãi. Thiếu vắng bóng dáng người cha và việc phải mưu sinh sớm đã khiến anh Phong lầm đường lạc lối. Khoảng 16-17 tuổi, anh theo bạn bè quậy phá, đánh nhau, dính vào chất cấm.
Gia đình chạy vạy khắp nơi, nuốt nước mắt gửi anh lên phường để các chú, các bác quản lý. Những ngày đầu, anh chống đối, chỉ nằm một chỗ. Nhưng được các chú khuyên lơn, anh bắt đầu làm những việc lặt vặt, tham gia hoạt động cộng đồng. Khi cơ thể khỏe mạnh hơn, anh được phường đưa đi thi bơi và nhiều môn thể thao khác.
“Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng. Tôi sống với các chú công an, rồi cũng thấy được nhiều vụ vi phạm mà hậu quả nặng nề. Tôi suy nghĩ, thấy thương mẹ và cũng sợ mà bỏ luôn thói hư”.
Sau 2 năm, anh xin được trở về nhà. Nhiều lần bị bạn bè cũ rủ rê quay lại con đường trước đây nhưng anh đều nhất quyết từ chối. Kể từ ấy cho đến nay, anh Phong trở thành người chú dễ thương của những đứa trẻ nghèo và người con của những cụ già khốn khó.
Nếu ở dưới sông anh giải quyết chuyện xuồng ghe, thì ở trên cạn anh càng giải quyết thêm nhiều việc. Từ nhà dột, kèo gãy đến điện hư…, bà con đều “ới” anh Phong. Sau mỗi vụ mùa, anh thường chừa lại vài bao lúa trong kho. Lâu lâu, anh lại xay thành gạo rồi mang cho những em bé bán vé số, những gia đình khó khăn.
Là người chứng kiến hành trình sai lầm rồi sửa chữa của anh Phong, bà Lý Ngọc Dung (80 tuổi) kể: “Với bà con, làng xóm nó hiền lành, nghe lời nên ai cũng thương hết”.
Con cái bỏ đi biệt tăm, bà Dung hiện sống cùng 3 đứa cháu bằng tiệm tạp hóa nhỏ. Vậy nên mỗi khi có cơ sự gì, bà chỉ biết gọi anh Phong. “Mới mấy hôm trước, điện nhà tôi hư cũng là nó sửa. Lâu lâu nó còn mang cá, mang gạo qua cho tôi với mấy đứa nhỏ. Không có nó là tôi khổ dữ lắm”.

Không chỉ giỏi việc người, anh Phong cũng thành thạo việc nhà. Ảnh: Trang Thư.
Để trang trải cho các hoạt động của mình, anh Phong nuôi thêm bò, heo, gà, vịt, cá… Khi không đi làm, anh tìm thấy niềm vui từ việc chăm sóc chúng. Còn vào những lúc phải chạy vạy nhiều, anh cả tháng không thăm được đàn bò.
“Bò tôi cứ thả đó, nó mà đi ra đường là bà con dắt vô giùm, rồi điện cho mình hay. Giống như mình giúp mọi người rồi mọi người cũng giúp lại mình đó. Tôi không bao giờ phải lo lắng đâu”.
Chiều mưa lả tả, anh Phong thay bộ quân phục để lên phường làm việc. Trên đường đi, thấy một đoạn ngã tư kẹt xe kéo dài, anh liền dừng lại để điều tiết. Bộ quần áo ướt dần, nhưng gương mặt anh vẫn luôn rạng rỡ.
Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn (72 tuổi, trưởng khu phố 11, phường Long Phước) cho biết sau lần vấp ngã, Phong không chỉ đứng lên vững vàng mà còn trở thành tấm gương tích cực, sống có trách nhiệm.
Trong quá trình làm việc, thấy ai có điều kiện kinh tế, anh sẽ chủ động vận động gạo lúa để hỗ trợ cho những người bệnh tật, khó khăn. Hay trong đợt khám sức khỏe cộng đồng miễn phí vừa qua, anh kiên trì gõ cửa từng nhà để không người dân nào bỏ sót cơ hội.
“Nếu nói về công tác xã hội thì khó ai qua được Phong. Từ trước đến nay, tôi chưa từng nghe ai phàn nàn gì về em, chỉ nghe mọi người khen em gan dạ và tốt bụng”, bà Nhàn nói.

