Kỷ niệm 35 năm Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1/10/1991 - 1/10/2026): Xây dựng 'lá chắn miễn dịch' chủ động để nâng cao chất lượng sống

Thách thức trong xu thế già hóa dân số

Năm 2026 đánh dấu mốc tròn 35 năm Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1/10/1991 - 1/10/2026). Cùng với chủ đề toàn cầu “Quá trình lão hóa lành mạnh và toàn diện”, Việt Nam bước vào Tháng hành động vì người cao tuổi theo Quyết định số 544/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ với thông điệp: “Cộng đồng chung tay chăm sóc tích hợp người cao tuổi trong xu thế già hóa dân số”.

Niềm vui của người cao tuổi khi được quan tâm chăm sóc sức khỏe ngay từ cơ sở. Ảnh: Thắng Đạt

Theo các số liệu thống kê, Việt Nam đang là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh hàng đầu khu vực. Dự báo đến năm 2030, số người từ 60 tuổi trở lên tại nước ta sẽ chạm mốc xấp xỉ 18 triệu người (tăng gần 4 triệu người so với năm 2024).

Đáng chú ý, tuổi thọ bình quân gia tăng nhưng số năm sống khỏe mạnh của người cao tuổi lại chưa tương xứng: Khoảng 2/3 người từ 60 tuổi trở lên đang phải sống chung với bệnh nền và trên 50% trong số đó mắc đồng thời từ hai bệnh mạn tính trở lên. Gánh nặng kép này đặt hệ thống y tế và từng gia đình trước những thách thức không nhỏ.

Tại Hội nghị khoa học toàn quốc lần thứ 20 của Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam (VUNA) mới đây, các chuyên gia y tế đầu ngành đã phân tích về mối liên hệ nguy hiểm giữa bệnh mạn tính và các bệnh truyền nhiễm. Thực tế lâm sàng cho thấy, bệnh đái tháo đường và bệnh thận mạn tính khiến hệ miễn dịch của cơ thể suy giảm rõ rệt.

Các đợt nhiễm trùng cấp tính không chỉ gây suy sụp thể trạng mà còn làm trầm trọng thêm các tổn thương ở cơ quan đích, khiến quá trình điều trị bệnh nền bị gián đoạn, chi phí y tế tăng vọt và làm suy giảm nghiêm trọng chất lượng sống của người bệnh, đặc biệt là đối với người cao tuổi.

Hành động vì tuổi già an vui, khỏe mạnh

Trước thực trạng đó, các hiệp hội chuyên môn trong nước và quốc tế đều nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết: Phải chuyển từ thế “chờ bệnh mới chữa” sang chủ động tạo lập dự phòng từ sớm, góp phần phòng bệnh từ sớm, từ xa trong công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Võ Tam, Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam khẳng định: Việc đánh giá các yếu tố nguy cơ và tư vấn dự phòng nhiễm trùng cần được lồng ghép chặt chẽ vào quy trình theo dõi, quản lý điều trị lâu dài. Bác sĩ điều trị không chỉ kê đơn kiểm soát chỉ số sinh hóa mà cần rà soát tiền sử tiêm chủng, từ đó tư vấn các giải pháp bảo vệ chuyên biệt dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể của từng bệnh nhân.

Quan điểm này hoàn toàn tương thích với các phác đồ quốc tế như Hướng dẫn năm 2024 của tổ chức KDIGO hay khuyến nghị của Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA). Đặc biệt, tại nước ta, việc Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam ban hành “Khuyến cáo thực hành tiêm chủng cho người mắc bệnh thận mạn” vào tháng 8-2026 đã đánh dấu bước đi quan trọng trong việc chuẩn hóa thực hành lâm sàng.

Chủ trương này cũng gắn liền với định hướng chiến lược của ngành Y tế theo Quyết định 1983/QĐ-BYT ngày 1-7-2026 của Bộ Y tế về hướng dẫn kiểm soát yếu tố nguy cơ và quản lý bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng thông qua các biện pháp phòng ngừa chủ động (bao gồm tiêm chủng dự phòng các bệnh lý nguy hiểm như cúm, phế cầu, zona thần kinh, viêm gan B, RSV…).

Chủ động chăm sóc, thăm khám sức khỏe đối với người cao tuổi, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống. Ảnh: Thắng Đạt

Sức khỏe của người cao tuổi không đơn thuần là câu chuyện chỉ số đo lường huyết áp hay đường huyết, mà là tổng hòa của một thể chất vững vàng và một tinh thần thanh thản. Người cao tuổi chính là kho tàng kinh nghiệm sống quý báu, là tấm gương sáng kết nối các giá trị truyền thống gia đình và xã hội.

Hưởng ứng Ngày Quốc tế Người cao tuổi và Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam, mỗi cá nhân và gia đình hãy bắt đầu bằng những việc làm cụ thể: Chủ động đưa cha mẹ, ông bà đi khám sức khỏe định kỳ; quan tâm chia sẻ đời sống tinh thần; đặc biệt là chủ động tham vấn bác sĩ điều trị để xây dựng kế hoạch dự phòng các bệnh truyền nhiễm một cách khoa học.

Chăm sóc sức khỏe tích hợp từ sớm không chỉ củng cố “lá chắn” an toàn cho người cao tuổi trước biến đổi của tuổi tác và bệnh tật, mà còn là hành động thiết thực nhất để mỗi người già đều được thụ hưởng trọn vẹn niềm vui sống khỏe, sống có ích và hạnh phúc bên con cháu.