Phụ huynh nên làm gì khi con uể oải sau Tết?

Trẻ dễ mất động lực sau kỳ nghỉ dài ngày

Những ngày nghỉ lễ với lịch trình vui chơi, du xuân, tham gia lễ hội, sinh hoạt tự do, thức khuya, dậy muộn… phần nào làm xáo trộn thói quen thường nhật. Vì vậy, trong những buổi học đầu năm, nhiều em tỏ ra mệt mỏi, thiếu tập trung.

Tiết học đầu xuân năm mới của học sinh lớp 5C, Trường Tiểu học Thăng Long (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) khởi đầu với nhiều quyết tâm và hy vọng mới.

Không khí Tết còn đọng lại cũng khiến một số học sinh chưa thực sự sẵn sàng quay về nền nếp học tập nghiêm túc. Việc gián đoạn trong thời gian dài dễ dẫn đến "đứt mạch" kiến thức, quên nhiệm vụ học tập, khiến các em lúng túng và chậm bắt nhịp với bài mới. Trước thực tế này, nhà trường và giáo viên cần có giải pháp phù hợp để giúp học sinh dần ổn định nền nếp, tạo tâm thế tích cực cho giai đoạn tiếp theo.

Chia sẻ với phóng viên Báo Xây dựng, ông Nguyễn Vương Thành – Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học Xuân Thượng (xã Xuân Thượng, tỉnh Lào Cai) cho biết, sau Tết, học sinh thường gặp nhiều khó khăn khi quay lại trường. Thói quen thức khuya, dậy muộn, sử dụng thiết bị điện tử nhiều khiến các em giảm khả năng tập trung. Tâm lý "chưa hết Tết" cũng làm một số em thiếu hứng thú học tập, đặc biệt là học sinh cuối cấp.

Với học sinh vùng sâu, vùng xa, trở ngại càng rõ nét khi điều kiện đi lại sau mưa phùn trơn trượt, quãng đường đến trường xa; nhiều em còn phụ giúp gia đình hoặc tham gia lễ hội địa phương. Kỳ nghỉ kéo dài khiến một số em chậm lấy lại nhịp học, quên kiến thức cũ, ảnh hưởng đến chất lượng học tập.

Khi kỳ nghỉ khép lại, nhiều em nhỏ phải tạm gác những ngày vui chơi thoải mái để quay lại lịch học quen thuộc. Em Trần Thu Thảo, học sinh lớp 3 tại phường Hai Bà Trưng (Hà Nội) chia sẻ: "Em muốn nghỉ thêm vài ngày nữa để được ngủ muộn, đi chơi với anh chị và xem hoạt hình. Phải dậy sớm đi học em hơi buồn".

Trong khi đó, em Nguyễn Anh Tú cho biết, việc thay đổi giờ giấc đột ngột khiến em khó thích nghi: "Trước Tết em được thức khuya hơn, nên mấy hôm nay dậy sớm đi học thấy khá mệt và chưa tập trung lắm".

Những ngày đầu trở lại trường, chị Mai Anh, phụ huynh có con học lớp 5 tại Hà Nội cho hay, con thường xuyên than mệt và làm bài tập chậm hơn. "Tôi nhắc nhở nhiều nhưng càng nhắc con càng chán nản. Sau đó, tôi chọn cách cho con điều chỉnh dần giờ ngủ thay vì ép học ngay", chị nói.

Tương tự, anh Nguyễn Quang, có con học THCS tại phường Cầu Giấy nhận thấy sự thay đổi rõ rệt trong thói quen sinh hoạt của con sau kỳ nghỉ. "Trước Tết cháu ngủ muộn vì đi chơi với người thân, bạn bè. Khi đi học lại, sáng nào cũng phải gọi nhiều lần mới dậy. Gia đình đang cố gắng điều chỉnh giờ giấc nhưng không tạo áp lực quá lớn", anh chia sẻ.

Không chỉ gia đình chị Mai Anh hay anh Quang, nhiều phụ huynh cũng gặp tình trạng tương tự. Sau những ngày sinh hoạt tự do, trẻ dễ chậm thích nghi khi quay lại guồng học tập. Theo các chuyên gia tâm lý giáo dục, đây là phản ứng phổ biến; tuy nhiên, cách ứng xử của cha mẹ sẽ quyết định quá trình "bắt nhịp" diễn ra nhanh hay chậm.

Đồng hành để con trở lại guồng học tập

Kỳ nghỉ Tết thường kéo theo sự thay đổi lớn về giờ giấc và thói quen sinh hoạt. Trẻ ngủ muộn hơn, sử dụng thiết bị điện tử nhiều hơn, ăn uống thiếu điều độ. Đồng hồ sinh học bị xáo trộn khiến cơ thể mệt mỏi khi phải quay lại lịch dậy sớm.

Cô Trang chia sẻ, sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường sẽ giúp học sinh sớm cân bằng tâm lý, lấy lại động lực và tự tin bước vào học kỳ mới.

Cảm giác hụt hẫng sau khi kỳ nghỉ kết thúc cũng có thể xuất hiện. Việc chuyển từ không khí vui chơi sang môi trường học tập kỷ luật một cách đột ngột khiến một số em trì hoãn hoặc né tránh nhiệm vụ học tập.

Thực tế cho thấy, khi được điều chỉnh giờ giấc hợp lý và không chịu áp lực quá lớn, phần lớn học sinh có thể sớm ổn định trở lại. Sự kiên nhẫn và đồng hành của gia đình trong giai đoạn chuyển tiếp đóng vai trò quan trọng, giúp các em dần lấy lại nền nếp và hứng thú học tập.

Các chuyên gia tâm lý nhận định, tình trạng uể oải sau kỳ nghỉ dài chủ yếu bắt nguồn từ sự thay đổi thói quen sinh hoạt. Khi quay lại trường, cả cơ thể lẫn tâm lý chưa kịp thích nghi nên trẻ dễ mệt mỏi, giảm tập trung. Vì vậy, sự phối hợp tích cực giữa gia đình và nhà trường là yếu tố then chốt giúp học sinh cân bằng lại tinh thần.

Cô Nguyễn Thu Trang, giáo viên chủ nhiệm lớp 5C Trường Tiểu học Thăng Long (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho biết: "Các hoạt động đầu xuân được tổ chức trong không khí vui tươi, tích cực nhằm tạo hứng khởi cho học sinh khi trở lại trường. Các em hào hứng tham gia văn nghệ chào xuân, khai bút đầu năm, nhận lời chúc tốt đẹp và phong bao lì xì may mắn; cùng thầy cô chia sẻ niềm vui ngày Tết, đặt mục tiêu học tập mới và học cách sử dụng tiền lì xì hợp lý, ý nghĩa".

Trong lớp học, cô Trang chủ động làm mới không gian bằng những phong bao lì xì nhỏ xinh, lời chúc đầu năm, cùng "phiếu cộng điểm hay phiếu miễn bài tập" như một hình thức khích lệ tinh thần, khơi dậy hứng thú học tập.

Sau những ngày nghỉ Tết Nguyên đán cùng gia đình, học sinh Victoria Thăng Long 3 háo hức đến trường trong những ngày đầu năm mới Bính Ngọ. Trong không khí hân hoan, thầy và trò đã cùng nhau tham gia chuỗi hoạt động khai xuân tưng bừng, đánh dấu sự trở lại nhịp học tập và rèn luyện của toàn trường.

Trường TH&THCS Victoria Thăng Long 3 viết thư pháp trong ngày đầu đến trường.

Cô Trần Thị Thúy – Hiệu trưởng Trường TH&THCS Victoria Thăng Long 3 chia sẻ, niềm vui ngày đầu trở lại trường lớp với các con là các tiết mục văn nghệ đến từ các lớp, mang sắc xuân tươi mới và thể hiện sự tự tin, năng động của học sinh. Những điệu nhảy, những lời ca, những giai điệu ngân vang trong khuôn viên thân thuộc. Các con hào hứng tham gia "Thử tài cùng Vicsers".

Những câu hỏi của chương trình rất bất ngờ, rất ý nghĩa, giúp cho các con có cơ hội để "tắm mình trong không gian văn hóa truyền thống" khi tìm hiểu về Tết Nguyên đán, về những nét đẹp văn hóa của người Việt bao đời nay, đặc biệt liên quan đến biểu tượng Ngựa trong đời sống, lịch sử và phong tục truyền thống dân tộc. Vượt qua những thử thách dù không hề dễ dàng, các Vicser đã thể hiện bản lĩnh, trí tuệ, vốn kiến thức và tình yêu bất tận với văn hóa Việt vẫn đang cuộn chảy trong chính trái tim, khối óc của thế hệ trẻ trong thời kì hội nhập toàn cầu.

Cô và trò cùng tham gia các hoạt động dân gian nhảy sạp.

"Các con được trực tiếp tham gia trải nghiệm các hoạt động văn hóa dân gian, để 'hòa nhịp và lắng lại cùng văn hóa truyền thống của ông cha' như nhảy sạp và viết thư pháp. Khu vực trải nghiệm nhảy sạp được rất nhiều học sinh hứng khởi tham gia, tạo nên bầu không khí sôi động và gắn kết. Những bước nhảy nhịp nhàng cùng âm nhạc rộn ràng và tiếng cổ vũ hào hứng đã làm cả trường càng thêm vui say, náo nức.

Bên cạnh đó, học sinh còn được tham gia trải nghiệm thư pháp đầu xuân. Những nét bút uốn lượn cùng các thông điệp ý nghĩa đã góp phần gìn giữ và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống trong môi trường học đường. Tại từng lớp học, chương trình khai xuân tiếp tục được tổ chức với những hoạt động lì xì đầu năm, chia sẻ mục tiêu năm mới, khai bút đầu xuân và khởi động tinh thần học tập tích cực", cô hiệu trưởng Trần Thị Thúy chia sẻ thêm.

Theo cô Thúy, mục tiêu lớn nhất là tạo môi trường tích cực để mỗi học sinh cảm thấy được chào đón, từ đó tự tin bước vào hành trình mới với tinh thần chủ động và nhiều kỳ vọng tốt đẹp.

Phượng Nguyễn