Phụ nữ phường Tây Hoa Lư - những "đại sứ" lan tỏa vẻ đẹp di sản Tràng An
Trên vùng đất Cố đô giàu truyền thống lịch sử, văn hóa, phụ nữ phường Tây Hoa Lư đang từng ngày khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế du lịch, gìn giữ bản sắc quê hương và xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện. Với những việc làm thiết thực của chị em đã góp phần lan tỏa vẻ đẹp của miền di sản Tràng An đến du khách trong và ngoài nước.

Phụ nữ phường Tây Hoa Lư giao lưu, giới thiệu văn hóa với du khách tại Khu du lịch Thung Ui.
Sở hữu nhiều giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa và cảnh quan thiên nhiên, phường Tây Hoa Lư có lợi thế lớn để phát triển du lịch. Những địa danh nổi tiếng như Cố đô Hoa Lư, Quần thể Danh thắng Tràng An, Chùa Bái Đính, Thung Ui, Động Thiên Hà… không chỉ tạo nên sức hấp dẫn riêng có của vùng đất di sản mà còn mở ra nhiều cơ hội phát triển kinh tế cho người dân địa phương.
Nắm bắt những lợi thế ấy, nhiều phụ nữ trên địa bàn phường đã mạnh dạn chuyển đổi tư duy, chủ động đầu tư phát triển các loại hình dịch vụ phục vụ du khách. Từ kinh doanh nhà hàng, cơ sở lưu trú, sản xuất đặc sản, hàng lưu niệm đến làm hướng dẫn viên, chèo đò, bán hàng…, chị em ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch, từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống gia đình.
Theo thống kê, toàn phường hiện có gần 2.000 hội viên phụ nữ đang trực tiếp tham gia lao động, kinh doanh và phát triển kinh tế trong các lĩnh vực dịch vụ du lịch. Đây không chỉ là lực lượng lao động quan trọng mà còn là những “đại sứ du lịch” góp phần xây dựng hình ảnh con người Ninh Bình thân thiện, hiếu khách.
Một trong những điển hình tiêu biểu là bà Nguyễn Thị Lệ, chủ nhà hàng Ba Cửa, tổ dân phố Tràng An. Nhận thấy nhu cầu thưởng thức ẩm thực địa phương của du khách ngày càng tăng, từ năm 2006, bà Lệ đã mạnh dạn đầu tư xây dựng cơ sở kinh doanh nhà hàng, lựa chọn các món ăn đặc sản quê hương làm điểm nhấn để thu hút thực khách.
Gần 20 năm gắn bó với nghề, bà luôn xác định chất lượng món ăn, vệ sinh an toàn thực phẩm và thái độ phục vụ là những yếu tố quyết định uy tín của cơ sở. Đặc biệt, trong kinh doanh dịch vụ du lịch, việc niêm yết giá công khai, phục vụ tận tình, không nâng giá hay kinh doanh theo kiểu “chộp giật” luôn được bà chú trọng thực hiện.
Chia sẻ về kinh nghiệm làm du lịch, bà Nguyễn Thị Lệ cho biết: “Muốn giữ chân du khách thì trước hết phải tạo được niềm tin. Bên cạnh việc bảo đảm chất lượng món ăn, cơ sở chúng tôi luôn chú trọng vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện nghiêm các quy định về giá và đón tiếp khách bằng thái độ niềm nở, chân thành”.

Bà Nguyễn Thị Lệ (giữa) giới thiệu với lãnh đạo Hội LHPN phường về quy trình chế biến các món ăn, bảo đảm chất lượng.
Không chỉ phát triển kinh tế gia đình, nhà hàng của bà Lệ còn tạo việc làm ổn định cho khoảng 30 lao động địa phương. Trong đó, nhiều lao động nữ có cơ hội làm việc ngay tại quê hương, với mức thu nhập tương đối khá.
Chị Đỗ Thị Nhiên, xã Gia Viễn, một lao động đang làm việc tại nhà hàng chia sẻ: “Công việc ở đây ổn định, thu nhập của tôi đạt trên 10 triệu đồng mỗi tháng. Có việc làm và nguồn thu nhập thường xuyên giúp tôi yên tâm gắn bó với công việc, chăm lo tốt hơn cho gia đình”.
Cùng với phát triển các loại hình dịch vụ, nhiều phụ nữ phường Tây Hoa Lư còn tích cực khai thác giá trị văn hóa, ẩm thực truyền thống để tạo ra những sản phẩm đặc trưng phục vụ du khách. Qua đó, các giá trị bản địa không chỉ được gìn giữ mà còn từng bước trở thành nguồn lực phát triển kinh tế.
Từ lâu, cá rô Tổng Trường đã gắn liền với đời sống và văn hóa ẩm thực vùng đất Cố đô, là món ăn tiến Vua, thường được người dân nhắc nhớ qua câu ca: “Khi đi nhớ cậu cùng cô/ Khi về lại nhớ cá rô Tổng Trường”.
Trăn trở trước nguy cơ mai một của món ăn truyền thống, bà Nguyễn Thị Liên, nhân viên marketing Công ty TNHH Thương mại chế biến thực phẩm Dòng Sông Xanh đã cùng các thành viên trong gia đình nghiên cứu, phát triển sản phẩm ruốc cá rô Tổng Trường với mong muốn lưu giữ hương vị đặc sản quê hương và tạo ra sản phẩm thuận tiện để du khách lựa chọn làm quà.
Từ những mẻ sản xuất ban đầu với sản lượng còn khiêm tốn, cơ sở từng bước hoàn thiện quy trình chế biến, nâng cao chất lượng và mở rộng thêm các dòng sản phẩm như ruốc cá trắm. Trung bình mỗi tháng đơn vị chế biến khoảng 3 tấn cá nguyên liệu, doanh thu khoảng 200 triệu đồng/tháng.
Hoạt động sản xuất, kinh doanh vừa góp phần lan tỏa ẩm thực đặc sản địa phương, vừa tạo sinh kế cho nhiều lao động tham gia các khâu nuôi trồng, cung ứng nguyên liệu, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Công ty hiện có 3 sản phẩm được công nhận OCOP, trong đó có 2 sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4 sao.
Bà Nguyễn Thị Liên (ngoài cùng bên trái) chia sẻ về sản phẩm ruốc cá rô Tổng Trường.
Không chỉ có các sản phẩm ẩm thực, phụ nữ Tây Hoa Lư còn thể hiện sự sáng tạo qua những sản phẩm thủ công mang đậm dấu ấn văn hóa vùng miền. Tiêu biểu là các sản phẩm nón lá, túi xách trang trí họa tiết phong cảnh quê hương của chị Lã Phương Hằng, tổ dân phố Trung Trữ. Bằng đôi bàn tay khéo léo và óc sáng tạo, chị cùng các hội viên đã đưa hình ảnh danh lam thắng cảnh, nét đẹp văn hóa địa phương lên từng chiếc nón, chiếc túi, tạo nên những món quà lưu niệm độc đáo.
Việc phát triển những sản phẩm đặc trưng như ruốc cá rô Tổng Trường, nón lá vẽ tay hay túi xách lưu niệm cho thấy hướng đi giàu tiềm năng của phụ nữ địa phương, không chỉ tham gia cung cấp dịch vụ du lịch mà còn trực tiếp sáng tạo những sản phẩm mang giá trị văn hóa, góp phần gia tăng sức hấp dẫn và giá trị kinh tế của điểm đến.
Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Tây Hoa Lư đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm nâng cao nhận thức, kỹ năng làm du lịch cho hội viên góp phần nâng cao sức hút của di sản, lan tỏa vẻ đẹp văn hóa, cảnh quan, con người Ninh Bình đến bạn bè trong nước và quốc tế.
Theo bà Phạm Thị Kim Oanh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Tây Hoa Lư, Hội luôn chú trọng định hướng chị em thay đổi tư duy kinh doanh, nâng cao chất lượng phục vụ, ứng xử văn minh, trung thực với du khách; đồng thời tích cực giữ gìn cảnh quan, bảo vệ môi trường tại các khu, điểm du lịch.
Mới đây, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường đã tổ chức ra mắt mô hình dân vận khéo “Phụ nữ với văn minh du lịch” tại tổ dân phố Gia Sinh. Mô hình hướng tới xây dựng hình ảnh người phụ nữ làm du lịch thân thiện, trách nhiệm, có ý thức gìn giữ uy tín và thương hiệu điểm đến. Trong đó, đặc biệt chú trọng việc niêm yết giá công khai, minh bạch, giao tiếp lịch thiệp, không chèo kéo, đeo bám, ép khách mua hàng hoặc nâng giá bất hợp lý.
Bên cạnh mô hình “Phụ nữ với văn minh du lịch”, Hội còn thành lập Câu lạc bộ “Phụ nữ làm dịch vụ du lịch” tại tổ dân phố Tràng An. Đây là mô hình tập hợp phụ nữ theo ngành nghề đầu tiên của Hội, tạo không gian để các hội viên giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong hoạt động kinh doanh và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Chị Vũ Thị Hiền, hướng dẫn viên tại Khu du lịch tâm linh chùa Bái Đính chia sẻ: “Du lịch phát triển đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nguồn thu nhập ổn định cho chị em phụ nữ. Với công việc hướng dẫn viên, tôi luôn cố gắng đón tiếp du khách niềm nở, hướng dẫn tận tình và giới thiệu những nét đặc sắc về lịch sử, văn hóa, cảnh quan của quê hương, để mỗi người sau chuyến tham quan đều có thêm những ấn tượng tốt đẹp về vùng đất Cố đô”.

Nhờ nghề chèo đò, đời sống của chị em phụ nữ phường Tây Hoa Lư ngày càng được cải thiện.
Bên cạnh nâng cao ý thức, văn hóa ứng xử, công tác bảo vệ môi trường cũng được Hội Phụ nữ phường duy trì thường xuyên. Tại các tổ dân phố, hội viên tích cực tham gia dọn vệ sinh đường làng, ngõ phố, khu dân cư và các điểm du lịch vào thứ Bảy hằng tuần; vận động người dân, du khách không xả rác bừa bãi, giữ gìn vệ sinh nơi công cộng. Các mô hình như “Đoạn đường phụ nữ tự quản” tiếp tục được duy trì, góp phần xây dựng cảnh quan “sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn”.
Bà Phạm Thị Kim Oanh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Tây Hoa Lư cho biết: “Thời gian tới, Hội tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động hội viên xây dựng văn hóa ứng xử văn minh, nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển các sản phẩm mang bản sắc địa phương; đồng thời tăng cường kết nối, hỗ trợ chị em ứng dụng chuyển đổi số và nhân rộng những mô hình hiệu quả”.
Trong bối cảnh Ninh Bình hướng tới phát triển du lịch xanh, chất lượng cao và bền vững, sự tham gia chủ động, sáng tạo của phụ nữ phường Tây Hoa Lư có ý nghĩa quan trọng. Bằng những việc làm bình dị nhưng giàu ý nghĩa, các chị đang khẳng định vai trò là những “đại sứ du lịch” của quê hương, góp phần đưa vẻ đẹp di sản Tràng An và hình ảnh con người Ninh Bình đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế.

