Phú Thọ chạy đua tiến độ các Chương trình Mục tiêu quốc gia: Toàn diện 'thế trận 1719' cán đích cuối năm
Gỡ nghẽn, tăng tốc giải ngân và lấy hiệu quả thực chất làm thước đo, cả hệ thống chính trị tỉnh Phú Thọ đang quyết tâm đưa Chương trình MTQG 1719 đạt mục tiêu cơ bản những ngày cuối năm 2026.

Chương trình MTQG 1719 đã từng bước thay đổi diện mạo địa bàn đặc biệt khó khăn ở tỉnh Phú Thọ.
Những tháng Quý IV năm 2026, có thể nói Tỉnh ủy và UBND tỉnh Phú Thọ đã tạo áp lực cần thiết đối với cả hệ thống chính trị khi quyết liệt chỉ đạo, đôn đốc tất cả cấp, sở, ban, ngành, và đơn vị cấp xã vào cuộc thực hiện Chương trình MTQG, nhất là Chương trình 1719 dành cho khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn. Nguồn vốn chuyển tiếp từ giai đoạn trước còn lớn nhưng mục tiêu không chỉ giải ngân mà phải đảm bảo Chương trình hiệu quả, tạo chuyển biến tích cực đời sống đồng bào.
Áp lực tiến độ
Nỗ lực tháo nghẽn được xem là cuộc “vượt chướng ngại vật” như một phép thử khi chuyển hóa hiệu quả chính sách từ lượng vốn còn lại của ba Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025 được phép kéo dài sang năm 2026. Chuyển giao nhiều nhiệm vụ quản lý đầu tư, tài chính, thủ tục hồ sơ về cấp xã, không chỉ Phú Thọ mà nhiều tỉnh, thành toàn quốc gặp vướng nhất định. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ, tổng nguồn kéo sang năm 2026 tới gần 827 tỷ đồng, trong đó Chương trình 1719 chiếm tới 604 tỷ đồng. Tới đầu tháng 10/2026, con số giải ngân trong “thế trận 1719” đạt khoảng 30%, và cũng là áp lực lớn nhất, nhiệm vụ nặng nề nhất. Nhưng tín hiệu đáng mừng theo ghi nhận của phóng viên Báo Đại đoàn kết, hầu hết các xã miền núi có nhiều thôn bản đặc biệt khó khăn đã sắp cán đích giải ngân với những tiểu dự án, dự án thực hiện đúng địa bàn, đúng đối tượng yếu thế.
Giai đoạn 2026-2030, tổng kế hoạch vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ Phú Thọ là hơn 4.650 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư công trên 3.332 tỷ đồng, kinh phí thường xuyên gần 1.320 tỷ đồng. Riêng năm 2026, tỉnh được hỗ trợ hơn 486 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến thời điểm báo cáo, vốn đầu tư công mới giải ngân gần 13 tỷ đồng, đạt 3,6%.
Tỉnh Phú Thọ cũ có 196 đơn vị cấp xã thì có tới 141 xã đạt chuẩn Nông thôn mới. Sức mạnh kinh tế và tăng trưởng tăng lên đột biến sau sáp nhập khi có thêm Hòa Bình và Vĩnh Phúc (một trong những “tỉnh Nông thôn mới” đầu tiên của cả nước), nhưng lại có thêm nhiều xã núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số khó khăn. Việc thu hẹp khoảng cách phát triển, nâng cao chất lượng sống của người dân rất cần cú huých mạnh hơn nữa từ Chương trình MTQG. Và đẩy nhanh tiến độ “thế trận 1719” nhằm cán đích chỉ tiêu cơ bản chính là giải quyết cụ thể từng dự án ở địa bàn xã núi.
Thể hiện quyết liệt nhất, lo toan nhất khi phải chịu trách nhiệm trực tiếp là ông Trần Duy Đông – Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, và lãnh đạo các sở Dân tộc và Tôn giáo, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Công thương, Tài chính cùng lãnh đạo đứng đầu cấp xã. Tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương rà soát toàn bộ danh mục dự án, nhiệm vụ được chuyển nguồn; xác định rõ khả năng hoàn thành, tiến độ thực hiện và giải ngân của từng dự án. Công tác kiểm tra được tăng cường, tập trung tháo gỡ khó khăn về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, đấu thầu, thanh quyết toán. Dự án nào không có khả năng giải ngân, tỉnh yêu cầu rà soát, xem xét điều chuyển vốn, tránh việc cho vốn nhưng không phát huy hiệu quả.
Một hội nghị trực tuyến toàn tỉnh nối kết 148 xã, phường do Chủ tịch Trần Duy Đông chủ trì tháng 10/2026 nhằm quán triệt, triển khai mạnh mẽ Chương trình MTQG. Và thể hiện một quyết tâm ấn tượng của Đất Tổ khi chốt con số tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 2% cuối năm nay. Trách nhiệm được phân công cụ thể, nguồn lực tập trung ưu tiên địa bàn khó khăn và đối tượng yếu thế, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ nêu rõ kết quả thụ hưởng của người dân là thước đo cuối cùng.
Áp lực thời gian còn ngắn của năm 2026, vừa nỗ lực thực hiện các tiểu dự án, dự án tại địa bàn khó khăn, tỉnh Phú Thọ vừa kiện toàn Ban Chỉ đạo Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2035 do Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban. Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết ngày 19/11, Văn phòng UBND tỉnh Phú Thọ cho biết, một kế hoạch hoạt động quyết liệt cho cả giai đoạn tới, khi nguồn vốn Trung ương dành cho Chương trình MTQG tại Đất Tổ lên tới hơn 4.650 tỷ đồng, đã được cơ bản xây dựng để chuẩn bị ban hành với những quy chế cụ thể và nhiệm vụ rõ nét cho từng thành viên. Riêng Văn phòng Điều phối Chương trình MTQG tỉnh Phú Thọ sẽ được tinh gọn, chuyên trách, có năng lực điều phối liên ngành. Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đã xây dựng dự thảo Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định mức hỗ trợ một dự án và định mức hỗ trợ đối với các đối tượng tham gia dự án phát triển sản xuất - nội dung quan trọng tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, phát huy tác dụng lâu dài của chính sách MTQG.
Tăng tốc cuối năm
Theo kế hoạch năm 2026, tỉnh Phú Thọ phấn đấu có 5 xã đạt chuẩn Nông thôn mới gồm Liên Châu, Nguyệt Đức, Hội Thịnh, Phùng Nguyên và Tu Vũ. Đây là con số truyền cảm hứng lan tỏa. Những xã này có nhiều tiêu chí đạt sẵn có, và đã xây dựng kế hoạch chi tiết, huy động nguồn lực, hoàn thiện hồ sơ trình thẩm định. Vấn đề là còn nhiều xã địa bàn khó khăn hiện đang tập trung cán đích Chương trình MTQG khi ngày cuối năm cận kề, và tính đến cuối tháng 10/2026 mới có một nửa số xã (trong tổng 148 xã toàn tỉnh) ban hành kế hoạch triển khai Chương trình giai đoạn 2026-2030. Cấp cơ sở có khối lượng việc rất lớn, đòi hỏi phải tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ và đôn đốc mạnh. Và UBND tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo rõ, cấp nào gặp vướng mắc phải được giải quyết ngay ở cấp đó; cái gì vượt thẩm quyền phải tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh để chỉ đạo, và tuyệt đối không chờ đợi kéo dài, hạn chế xảy ra chuyển văn bản qua lại.
Chương trình 1719 tại Phú Thọ có những dự án thực hiện số vốn lớn, liên quan trực tiếp hạ tầng thiết yếu và sinh kế của đồng bào dân tộc thiểu số. Điều chuyển vốn tại 52 xã khu vực III (có tới hơn 700 thôn bản đặc biệt khó khăn) hiện đã kịp thời, đúng quy định, nhưng áp lực không nhỏ về hiệu quả để đồng bào được thụ hưởng thực sự.
Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Phú Thọ cho biết hiện đang tăng cường kiểm tra, giám sát và cập nhật dữ liệu tiến độ. Sở duy trì báo cáo thường xuyên và đánh giá thực chất kết quả, kịp thời phát hiện dự án nguy cơ chậm tiến độ, và cùng các cấp chấn chỉnh ngay nơi thiếu quyết liệt. Chặt chẽ đến mức từng ngày nhận diện diễn biến các dự án, và nhất là những mô hình sinh kế cho đồng bào mà không mang lại thu nhập ổn định cho người dân chính là không đạt mục tiêu.
Chương trình 1719 đã giúp Phú Thọ cải thiện vượt bậc về hạ tầng dân sinh, nhất là giáo dục, y tế, nhà ở, thu nhập cho đồng bào thiểu số. Với 10 nhóm chỉ tiêu đã hoàn thành, còn 8 nội dung đang tiếp tục, cuộc chạy đua hoàn thành cơ bản mục tiêu Chương trình MTQG năm 2026, đặc biệt là phải cán đích với “thế trận 1719”, đặt nền tảng và giải pháp mạnh cho giai đoạn đến năm 2030, tỉnh Phú Thọ đang thể hiện quyết tâm cao độ với từng ngày chỉ đạo, đôn đốc và quy trách nhiệm cụ thể - không chờ đợi, không né tránh, không để đồng vốn chậm đến với người dân.
Giữa năm 2026, tại cuộc làm việc kiểm tra của Đoàn công tác Trung ương do Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung dẫn đầu, đã ghi nhận nỗ lực lớn của Đất Tổ, song cũng đưa ra nhiều việc cấp bách phải làm, trong đó Phú Thọ phải phấn đấu giải ngân 100% trước ngày 31/12/2026 – nhằm vào phát triển sản xuất, sinh kế, việc làm, tiêu thụ nông lâm sản miền núi và tạo kinh tế cộng đồng thực chất.

