Phú Thọ đẩy nhanh tu bổ, tôn tạo các di tích lịch sử, văn hóa

Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Phùng Thị Kim Nga cùng đoàn công tác khảo sát thực tế tại một số di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn các phường Tân Hòa và Hòa Bình nhằm đánh giá hiện trạng, định hướng công tác bảo tồn, tu bổ và phát huy giá trị di sản.

Qua kiểm tra thực tế, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thị Kim Nga thống nhất chủ trương nghiên cứu tôn tạo, sửa chữa các di tích nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân.

Tại Đình Cả (phường Tân Hòa), đoàn công tác kiểm tra hiện trạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh được xếp hạng năm 2018, nơi thờ Tản Viên Sơn Tam Vị Tôn Thần. Theo báo cáo của địa phương, đây là ngôi đình có lịch sử lâu đời, từng là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của nhân dân trong vùng.

Tuy nhiên, trải qua chiến tranh và thời gian, đình cổ đã bị phá hủy, hiện chỉ còn một số dấu tích như nghi môn, giếng cổ và ngôi nhà nhỏ một gian được người dân dựng tạm từ năm 2014 để duy trì hoạt động tín ngưỡng.

Do không còn các thiết chế gốc, di tích chưa đáp ứng điều kiện tổ chức lễ hội truyền thống và đang xuống cấp nghiêm trọng. Việc phục hồi các hạng mục gốc được đánh giá là cần thiết nhằm bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa cũng như đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của người dân.

Đoàn công tác cũng khảo sát Di tích lịch sử quốc gia Nhà tù Hòa Bình (phường Hòa Bình). Đây là công trình được xây dựng từ cuối thế kỷ XIX, từng là nơi giam giữ nhiều chiến sĩ cộng sản và những người yêu nước hoạt động cách mạng, gắn với tên tuổi các cán bộ như Lê Hữu Thọ, Nguyễn Cơ Thạch, Nguyễn Đức Tâm... Di tích được xếp hạng cấp quốc gia năm 2000.

Qua kiểm tra, nhiều hạng mục của di tích như tường, nền, sân, hệ thống thoát nước đã xuất hiện tình trạng nứt, bong tróc, phong hóa; cơ sở hạ tầng và các công trình phục vụ khách tham quan đã xuống cấp.

Định hướng tu bổ tập trung vào phục hồi hệ thống nhà giam trên cơ sở bảo tồn tối đa các yếu tố gốc, bổ sung hiện vật phục vụ trưng bày, đồng thời sửa chữa hạ tầng kỹ thuật và nâng cấp các công trình phục vụ tham quan.

Tại cụm Đình, Đền Thịnh Lang, đoàn công tác khảo sát hiện trạng các công trình và nghe báo cáo về giá trị lịch sử, văn hóa của di tích cấp tỉnh. Trong đó, Đình Thịnh Lang thờ Tam vị Tản Viên Sơn Thánh, còn Đền Thịnh Lang thờ Tam vị Quận công họ Đinh - những người theo nghĩa quân Lam Sơn đánh giặc Minh. Hiện các tư liệu gốc như sắc phong, thần phả không còn lưu giữ, thông tin lịch sử chủ yếu được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Di tích lịch sử quốc gia Nhà tù Hòa Bình (phường Hòa Bình) qua thời gian đã xuống cấp nghiêm trọng.

Sau khi khảo sát thực tế, Phó chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thị Kim Nga thống nhất chủ trương nghiên cứu tôn tạo, sửa chữa các di tích nhằm bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân.

Phó chủ tịch Phùng Thị Kim Nga yêu cầu các cơ quan chuyên môn và địa phương tiếp tục rà soát kỹ hiện trạng từng di tích, xác định đầy đủ các yếu tố gốc, giá trị lịch sử, kiến trúc và nhu cầu tu bổ để xây dựng phương án bảo tồn phù hợp.

Đối với Đình Cả, UBND phường Tân Hòa được giao chủ động phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các đơn vị liên quan khẩn trương hoàn thiện thủ tục đất đai, tạo cơ sở triển khai công tác bảo tồn, tôn tạo theo đúng quy định.

Đối với Di tích lịch sử quốc gia Nhà tù Hòa Bình, Phó chủ tịch UBND tỉnh giao phường Hòa Bình nghiên cứu đầu tư tu bổ, tôn tạo; việc phục dựng phải dựa trên cơ sở nghiên cứu kỹ các tư liệu lịch sử, ưu tiên bảo tồn tối đa các yếu tố gốc, tái hiện không gian và kiến trúc của di tích, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng và nâng cao hiệu quả khai thác giá trị di sản. Các hồ sơ, thủ tục cần được hoàn thiện để triển khai thực hiện trong năm 2027.

Phó chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu các địa phương phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn trong quá trình triển khai, bảo đảm công tác tu bổ, tôn tạo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa; đồng thời gắn bảo tồn với phát huy giá trị di tích, giáo dục truyền thống và phát triển du lịch văn hóa trên địa bàn.