Phú Thọ: Điểm sáng hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp

Tinh gọn bộ máy, tạo nền tảng cho phát triển

Ngày 1/7/2025 trở thành dấu mốc lịch sử khi ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình chính thức hợp nhất thành tỉnh Phú Thọ mới. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước đi chiến lược mở rộng không gian phát triển, phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, tạo động lực mới cho khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.

Ba vùng đất với những thế mạnh riêng đã hội tụ thành một chỉnh thể thống nhất. Nếu Phú Thọ là miền đất cội nguồn dân tộc với chiều sâu văn hóa đặc sắc thì Vĩnh Phúc là trung tâm công nghiệp năng động của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Trong khi đó, Hòa Bình sở hữu tiềm năng lớn về du lịch sinh thái, nông nghiệp và bản sắc văn hóa các dân tộc. Sự hợp nhất đã tạo nên sức mạnh cộng hưởng, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn cho toàn tỉnh.

Một góc trung tâm hành chính tỉnh Phú Thọ! (Ảnh tư liệu).

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Phú Thọ có diện tích hơn 9.300km², dân số khoảng 4 triệu người, đứng thứ 11 cả nước về quy mô dân số và thứ 3 toàn quốc về số lượng đơn vị hành chính cấp xã với 148 xã, phường. Đảng bộ tỉnh được thành lập trên cơ sở hợp nhất ba đảng bộ tỉnh với 152 đảng bộ trực thuộc, hơn 2.386 tổ chức cơ sở đảng và trên 264 nghìn đảng viên.

Ngay sau hợp nhất, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Phú Thọ đã thể hiện quyết tâm chính trị cao, tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp để nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy và đưa mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động hiệu quả.

100% các cơ quan cấp tỉnh được kiện toàn đầy đủ chức danh lãnh đạo, quản lý; 100% xã, phường hoàn thành kiện toàn các chức danh Bí thư, Phó Bí thư cấp ủy nhiệm kỳ 2025-2030. Hệ thống quy chế làm việc, chương trình công tác, chương trình kiểm tra, giám sát được ban hành đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở, bảo đảm mọi hoạt động diễn ra thông suốt, không để xảy ra khoảng trống trong lãnh đạo, chỉ đạo và phục vụ nhân dân.

Đáng chú ý, việc giảm từ 479 đơn vị hành chính cấp xã xuống còn 148 đơn vị, tương ứng giảm hơn 69% đầu mối, không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn mở rộng quy mô, không gian và tiềm lực phát triển của các địa phương. Các tầng nấc trung gian được cắt giảm, thẩm quyền của cấp xã được tăng cường, tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp.

Để bộ máy mới hoạt động hiệu quả, tỉnh đã thực hiện điều động 695 cán bộ, công chức, viên chức từ cấp tỉnh và các đơn vị về tăng cường cho cấp xã. Việc bố trí nhân sự được thực hiện theo nguyên tắc “đúng người, đúng việc, đúng chuyên môn”, ưu tiên các lĩnh vực còn thiếu như công nghệ thông tin, tài chính, đất đai, xây dựng, tài nguyên môi trường và nông nghiệp. Nhiều cán bộ tình nguyện nhận nhiệm vụ tại cơ sở, góp phần quan trọng giúp bộ máy nhanh chóng ổn định sau hợp nhất.

Song song với công tác cán bộ, Phú Thọ đặc biệt quan tâm đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, tạo nền tảng cho xây dựng chính quyền số. Toàn bộ 148 xã, phường được trang bị hơn 8.200 máy tính, bảo đảm mỗi cán bộ có một máy làm việc; 100% đơn vị được kết nối hệ thống họp trực tuyến từ tỉnh đến cơ sở. Hệ thống văn bản điện tử, chữ ký số, nền tảng quản lý điều hành được triển khai đồng bộ, từng bước hình thành nền hành chính hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Tinh gọn bộ máy chỉ là điều kiện cần. Mục tiêu cuối cùng của mô hình chính quyền địa phương hai cấp là phục vụ người dân tốt hơn.

Một năm qua, Phú Thọ đã chứng minh hiệu quả của mô hình mới bằng những kết quả cụ thể trong cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.

Xã Yên Lạc (tỉnh Phú Thọ) luôn chú trọng nâng cao chất lượng công tác giải quyết thủ tục hành chính tại địa phương cho người dân.

Toàn tỉnh hiện có 2.092 thủ tục hành chính được chuẩn hóa, trong đó 1.086 thủ tục trực tuyến toàn trình và 1.006 thủ tục trực tuyến một phần. Chỉ riêng trong quý I/2026, tỉnh đã cắt giảm, đơn giản hóa thêm 50 thủ tục hành chính, góp phần giảm đáng kể thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp.

Một trong những dấu ấn nổi bật là việc thành lập và đưa vào vận hành đồng bộ 148 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã. Cùng với Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh, hệ thống này tạo thành mạng lưới phục vụ rộng khắp, giúp người dân được giải quyết công việc ngay tại cơ sở.

Cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”, tiếp nhận hồ sơ phi địa giới hành chính từng bước đi vào thực tiễn. Người dân có thể thực hiện nhiều thủ tục hành chính mà không còn bị giới hạn bởi địa giới cư trú như trước. Đây là bước tiến quan trọng trong xây dựng nền hành chính phục vụ.

Hiệu quả của cải cách được phản ánh rõ qua các con số. Tỷ lệ hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến đạt trên 90%; tỷ lệ giải quyết đúng và trước hạn đạt khoảng 99,98%, gần như tuyệt đối. Đặc biệt, không có phản ánh nào về thái độ nhũng nhiễu, gây phiền hà của đội ngũ cán bộ, công chức; không có khiếu nại về chất lượng và tiến độ giải quyết hồ sơ tại các trung tâm hành chính công.

Để phục vụ người dân tốt hơn, tỉnh còn triển khai cơ chế “Luồng xanh hành chính” với hai hình thức: “Luồng xanh 24 giờ” giải quyết và trả kết quả trong vòng 24 giờ; “Luồng xanh 50%” rút ngắn một nửa thời gian xử lý đối với từng khâu thủ tục hành chính. Đây là cách làm sáng tạo, thể hiện quyết tâm chuyển từ nền hành chính quản lý sang nền hành chính phục vụ.

Theo Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, đến hết quý I/2026, Phú Thọ đạt 95,12/100 điểm, được xếp loại xuất sắc. Trong đó, chỉ số công khai, minh bạch đạt 100%; dịch vụ công trực tuyến đạt 100%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt 100%; tiến độ giải quyết hồ sơ đạt 95,5%; số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 92,77%.

Những con số ấy không đơn thuần là các chỉ số kỹ thuật mà phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản trị, lấy người dân làm trung tâm và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền.

Hiệu quả từ thực tiễn và niềm tin của nhân dân

Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, những chuyển biến tích cực không chỉ thể hiện trong bộ máy hành chính mà còn được phản ánh rõ nét qua các kết quả phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Năm 2025, GRDP của Phú Thọ tăng 10,52%, đứng đầu khu vực Trung du và miền núi phía Bắc, đứng thứ 4 trong số 34 tỉnh, thành phố cả nước. Quy mô nền kinh tế đạt khoảng 412,4 nghìn tỷ đồng, tiếp tục mở rộng so với trước hợp nhất.

Tổng thu ngân sách Nhà nước đạt trên 57 nghìn tỷ đồng, vượt kế hoạch đề ra. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt khoảng 95%, thuộc nhóm địa phương có kết quả giải ngân cao của cả nước. Hệ thống kết cấu hạ tầng tiếp tục được đầu tư đồng bộ; môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện; nhiều dự án lớn được khởi công và đưa vào sử dụng, tạo động lực mới cho tăng trưởng.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Phú Thọ luôn nằm trong nhóm 3 địa phương hoàn thành sớm nhất các nhiệm vụ trên Hệ thống giám sát quốc gia thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Tỉnh đứng đầu cả nước về tiến độ chuẩn hóa cơ sở dữ liệu đảng viên 4.0; nằm trong tốp đầu về đổi thẻ đảng viên và đứng thứ 5 toàn quốc trong triển khai ứng dụng “Sổ tay đảng viên điện tử”.

Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục được quan tâm toàn diện. Kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và các cơ quan Nhà nước được tăng cường. Đại hội Đảng bộ tỉnh Phú Thọ lần thứ I được tổ chức thành công; cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 ghi nhận tỷ lệ cử tri tham gia đạt 99,91% - mức cao nhất từ trước tới nay, thể hiện niềm tin và sự đồng thuận của nhân dân đối với chủ trương đổi mới của Đảng và Nhà nước.

Đặc biệt, phương thức lãnh đạo của cấp ủy các cấp tiếp tục được đổi mới theo hướng gần cơ sở, sát thực tiễn. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã thành lập các tổ công tác trực tiếp xuống cơ sở; tổ chức đối thoại với 148/148 bí thư đảng ủy xã, phường để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành mô hình mới. Hàng nghìn cuộc kiểm tra, giám sát được triển khai nhằm bảo đảm bộ máy hoạt động đúng hướng, hiệu quả và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Từ những kết quả bước đầu có thể khẳng định, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại Phú Thọ không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn là cuộc đổi mới toàn diện về tư duy quản trị, phương thức điều hành và chất lượng phục vụ nhân dân. Bộ máy được tinh gọn hơn, hiệu lực hơn; chính quyền gần dân hơn, sát dân hơn; người dân và doanh nghiệp được phục vụ tốt hơn.

Đó chính là nền tảng quan trọng để vùng đất cội nguồn tiếp tục phát huy sức mạnh tổng hợp của ba vùng đất hợp nhất, xây dựng nền hành chính hiện đại, kiến tạo phát triển, hướng tới mục tiêu cao nhất là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và hạnh phúc của nhân dân.