Phú Thọ: Gỡ điểm nghẽn giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng qua khu vực Phú Thọ cũ dài 59,55km, đi qua 12 xã, phường. Công tác giải phóng mặt bằng đang được triển khai...
Đo đạc, kiểm đếm trên toàn tuyến
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đoạn qua địa bàn tỉnh (khu vực Phú Thọ cũ) dài 59,55km, đi qua 12 xã, phường, gồm: Đan Thượng, Hạ Hòa, Yên Kỳ, Thanh Ba, Quảng Yên, Đông Thành, Xuân Lũng, Phù Ninh, Bình Phú, Phú Thọ, Phong Châu và Vân Phú. Trên tuyến bố trí 4 nhà ga, gồm Hạ Hòa, Thanh Ba, Phú Thọ và Bắc Việt Trì.

Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ chỉ đạo chi nhánh Tân Sơn phối hợp với chi nhánh Hạ Hoà trong bồi thường giải phóng mặt bằng dự án.
Đây là dự án hạ tầng giao thông trọng điểm quốc gia, có phạm vi thu hồi đất lớn, liên quan đến nhiều loại đất và quyền lợi của nhiều người dân. Vì vậy, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được tỉnh Phú Thọ xác định là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn, đơn vị thực hiện dự án và chính quyền địa phương.
Theo báo cáo tiến độ tháng 10/2026 của Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ, các đơn vị đã tiếp nhận 1.423 mốc giới phục vụ triển khai dự án. Trong đó, 285 mốc tại xã Đan Thượng tạm dừng thực hiện theo yêu cầu của Ban Quản lý dự án đường sắt do điều chỉnh hướng tuyến.
Tại các địa phương còn lại, công tác tiếp nhận mốc giới cơ bản hoàn thành, tạo cơ sở để đo đạc, kiểm đếm và xác định phạm vi thu hồi đất.
Các chi nhánh trung tâm phát triển quỹ đất khu vực đang phối hợp với chính quyền địa phương ghi hình hiện trạng sử dụng đất, đối soát chủ sử dụng, xác định nguồn gốc đất và thời điểm tạo lập công trình, vật kiến trúc phục vụ lập phương án bồi thường.
Đối với dự án thành phần 1 - ga Phú Thọ, tổng diện tích dự kiến thu hồi khoảng 18,8ha, ảnh hưởng đến 320 hộ dân; trong đó có 105 hộ phải bố trí tái định cư và 32 ngôi mộ cần di chuyển.
Đến nay, đơn vị đã hoàn thành khảo sát, đo đạc, lập bản vẽ trích đo toàn bộ diện tích; kiểm kê 18,6ha đất và kiểm kê kiến trúc 45/65 hộ có công trình, vật kiến trúc.
Đáng chú ý, đã có 6 quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 111 hộ, với tổng diện tích 5,9ha và kinh phí 33,95 tỷ đồng. Trong đó, 108 hộ đã được chi trả với số tiền 32,37 tỷ đồng. Diện tích mặt bằng bàn giao cho Ban Quản lý dự án đường sắt đạt 5,8/18,8ha.

Chi nhánh phát triển quỹ đất khu vực Hạ Hoà họp rà soát hồ sơ pháp lý phục vụ công tác bồi thường giải phóng mặt bằng.
Tại các địa phương, tiến độ triển khai có sự khác nhau. Xã Thanh Ba đã đối soát, quy chủ 469 thửa đất; xã Quảng Yên hoàn thành đối soát 778 thửa và lập phương án bồi thường cho 17 hộ với kinh phí dự kiến 5,8 tỷ đồng.
Xã Đông Thành rà soát 856 thửa đất, xác định 55 ngôi mộ nằm trong phạm vi thu hồi. Trong khi đó, xã Yên Kỳ và Hạ Hòa đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ địa chính, kiểm tra nguồn gốc đất và xác định các trường hợp phải bố trí tái định cư.
Tại xã Phù Ninh, tuyến đường sắt đi qua dài 9,45km, dự kiến thu hồi khoảng 40ha, ảnh hưởng đến 700 hộ dân, trong đó có khoảng 250 hộ dự kiến tái định cư và 100 ngôi mộ cần di chuyển.
Các địa phương Xuân Lũng, Bình Phú, Vân Phú cũng đang tập trung hoàn thiện hồ sơ đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính và đối soát chủ sử dụng đất. Riêng phường Phong Châu và Phú Thọ chưa thể triển khai một số bước do chưa có đơn giá đo đạc để lập, phê duyệt dự toán.
Tập trung gỡ vướng, sớm bàn giao mặt bằng
Trao đổi với phóng viên ngày 18/11, ông Nguyễn Mạnh Tài, Phó giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ cho biết, phạm vi giải phóng mặt bằng trải dài, khối lượng công việc lớn, liên quan đến nhiều hộ dân và loại đất khác nhau. Trung tâm đang tập trung chỉ đạo các chi nhánh phối hợp với chính quyền địa phương đẩy nhanh đo đạc, kiểm đếm, lập dự thảo phương án bồi thường.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc. UBND tỉnh Phú Thọ đã sát sao chỉ đạo, điều hành và ban hành nhiều văn bản tháo gỡ những vấn đề phát sinh, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ dự án.
Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ, một trong những vướng mắc đáng chú ý là sự chênh lệch giá trị bồi thường đất nông nghiệp nằm trong cùng thửa đất ở, giữa Nghị quyết số 85/2025/NQ-HĐND và Quyết định số 15/2024/QĐ-UBND. Mức chênh lệch lớn khiến một bộ phận người dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường.
Bên cạnh đó, đơn giá đo đạc lập bản đồ địa chính chưa được ban hành, ảnh hưởng đến việc phê duyệt dự toán và triển khai các bước tiếp theo tại một số địa phương.
Hồ sơ địa chính được lập qua nhiều thời kỳ, chưa đồng bộ; tình trạng chuyển nhượng bằng giấy viết tay, đất chưa được cấp giấy chứng nhận, chủ sử dụng đất đã qua đời hoặc chưa hoàn tất thủ tục thừa kế cũng gây khó khăn trong xác minh nguồn gốc đất.
Ngoài ra, việc xác định thời điểm tạo lập công trình trên đất nông nghiệp, áp dụng đơn giá đối với cây trồng, vật kiến trúc và chênh lệch giá đất giữa các địa bàn giáp ranh, cần sớm có hướng dẫn thống nhất. Đặc biệt, một số khu tái định cư chưa hoàn thiện hạ tầng điện, nước, giao thông, ảnh hưởng đến sự đồng thuận của người dân trong việc bàn giao đất ở.

Cán bộ Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ thực hiện kiểm kê đất rừng.
Để tháo gỡ các điểm nghẽn, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành sớm hướng dẫn thống nhất chính sách, đơn giá bồi thường đất nông nghiệp cùng thửa đất ở; khẩn trương ban hành đơn giá đo đạc phục vụ lập bản đồ địa chính và giải phóng mặt bằng.
Đồng thời, đề nghị Ban Quản lý dự án đường sắt bàn giao đầy đủ hồ sơ thiết kế, mốc giới và tài liệu kỹ thuật đã phê duyệt; Ban Quản lý dự án khu vực Phú Thọ cung cấp hồ sơ pháp lý, ranh giới các khu tái định cư, phối hợp bố trí địa điểm phục vụ di dời mồ mả.
Thời gian tới, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Phú Thọ tiếp tục chỉ đạo các chi nhánh tập trung kiểm kê diện tích còn lại, hoàn thiện hồ sơ, công khai phương án bồi thường đối với các trường hợp đủ điều kiện; phối hợp chính quyền cơ sở tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận với chủ trương thực hiện dự án.
Việc sớm tháo gỡ những vướng mắc về chính sách, đơn giá, hồ sơ đất đai và hạ tầng tái định cư giúp đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, bảo đảm bàn giao mặt bằng phục vụ thi công tuyến đường sắt trọng điểm quốc gia theo kế hoạch.



