Phú Thọ: Quản lý đất đai chuyển biến tích cực sau sáp nhập

Xử lý nghiêm vi phạm

Sau khi bộ máy chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã chủ động ban hành các văn bản chỉ đạo nhằm siết chặt công tác quản lý đất đai, tài nguyên và môi trường, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến cán bộ và người dân.

Qua tuyên truyền, vận động, một hộ dân ở thôn Đồng Lính, xã Đại Đình đã nhận thức rõ sai phạm và tự giác tháo dỡ công trình, góp phần giảm chi phí xử lý, hạn chế phát sinh điểm nóng và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn.

Tại xã Đại Đình, UBND xã đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường quản lý, sử dụng đất; tổ chức tuyên truyền Luật Đất đai 2024 và các quy định liên quan thông qua hệ thống truyền thanh, cổng thông tin điện tử, hội nghị giao ban và sinh hoạt tại các khu dân cư. Nhờ đó, nhận thức của cán bộ, đảng viên và người dân về quản lý, sử dụng đất từng bước được nâng lên.

Từ đầu năm 2026 đến nay, xã Đại Đình đã xử lý 41 trường hợp vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai với tổng số tiền xử phạt gần 1,5 tỷ đồng. Trong đó, 37 trường hợp sử dụng đất không đúng mục đích, một trường hợp hủy hoại đất và ba trường hợp không thực hiện đăng ký đất đai theo quy định.

Đến nay, 38 quyết định xử phạt đã được các tổ chức, cá nhân chấp hành với số tiền nộp ngân sách trên 1,44 tỷ đồng; chỉ còn ba trường hợp đang tiếp tục được đôn đốc thực hiện nghĩa vụ và khắc phục hậu quả theo quy định.

Chia sẻ của một hộ dân - là một trong những trường hợp tự giác khắc phục vi phạm tại thôn Đồng Lính, xã Đại Đình cho biết, trước đây, gia đình mua một thửa đất thông qua "cò đất" và không được thông tin đầy đủ về nguồn gốc nên không biết đây là đất rừng. Sau khi mua, gia đình đã đầu tư toàn bộ số tiền tích góp để xây dựng một căn nhà cấp 4 để ổn định chỗ ở.

"Khi chính quyền địa phương kiểm tra, lập biên bản và giải thích rõ quy định của pháp luật, tôi mới hiểu việc xây dựng trên đất rừng là vi phạm. Dù rất tiếc vì toàn bộ số tiền dành dụm đều đã bỏ vào căn nhà, nhưng sai thì phải sửa. Gia đình đã tự nguyện tháo dỡ công trình để chấp hành quy định của Nhà nước, đồng thời cũng là bài học để người dân cần tìm hiểu kỹ nguồn gốc đất và pháp lý trước khi giao dịch", hộ dân chia sẻ.

Trao đổi với phóng viên Báo Xây dựng ngày 15/7, ông Nguyễn Minh Tuân, Phó chủ tịch UBND xã Đại Đình cho biết, sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác quản lý đất đai, khoáng sản và môi trường trên địa bàn xã Đại Đình đã từng bước đi vào nền nếp. Các vụ việc vi phạm mới giảm đáng kể nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa cán bộ địa chính với lực lượng công an và các Bí thư, Trưởng thôn dân cư.

Đáng chú ý, hệ thống hồ sơ địa chính theo hệ tọa độ VN-2000 đã được hoàn thiện, tạo thuận lợi cho công tác quản lý, cập nhật biến động đất đai cũng như phục vụ giải quyết thủ tục hành chính.

Theo ông Tuân, trường hợp của hộ dân ở thôn Đồng Lính cho thấy công tác tuyên truyền, vận động đã phát huy hiệu quả. Thay vì áp dụng biện pháp cưỡng chế, chính quyền kiên trì giải thích quy định pháp luật, giúp người dân nhận thức rõ sai phạm và tự giác tháo dỡ công trình, góp phần giảm chi phí xử lý, hạn chế phát sinh điểm nóng và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn.

Chính quyền xã Hợp Lý phối hợp với các lực lượng chức năng để kiểm tra phát hiện và xử lý kịp thời vi phạm đất đai.

Chủ động tháo gỡ tồn tại, đẩy nhanh giải quyết hồ sơ

Cùng với việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, nhiều địa phương cũng tập trung giải quyết các tồn tại lịch sử về đất đai và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Tại xã Hợp Lý, từ đầu năm đến nay, UBND xã đã tiếp nhận 168 hồ sơ liên quan đến đất đai, bao gồm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, đính chính giấy chứng nhận, chuyển mục đích sử dụng đất và thu hồi giấy chứng nhận cấp sai.

Địa phương cũng hoàn thành xử lý toàn bộ 24 hồ sơ thuộc chiến dịch giải quyết hồ sơ tồn đọng, đồng thời kiểm tra, xử lý 8 trường hợp tồn tại về đất đai; tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đối với các trường hợp giao đất trái thẩm quyền và các trường hợp còn vướng mắc về hạ tầng giao thông.

Trong công tác kiểm tra, lực lượng chức năng đã lập biên bản xử lý 5 trường hợp vi phạm hành chính và 3 trường hợp có dấu hiệu vi phạm để kịp thời ngăn chặn ngay từ khi mới phát sinh.

Ông Phạm Văn Hòa, Phó chủ tịch UBND xã Hợp Lý cho biết, mặc dù tiến độ giải quyết hồ sơ đất đai trên địa bàn xã đã có chuyển biến tích cực, song vẫn còn nhiều khó khăn do số lượng hồ sơ lớn, tồn tại lịch sử kéo dài, quy trình giải quyết qua nhiều cơ quan và yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý đất đai.

Đặc biệt, các hồ sơ cấp giấy chứng nhận lần đầu hoặc chuyển mục đích sử dụng đất phải trải qua nhiều bước xử lý, trong khi việc xác định nghĩa vụ tài chính còn mất nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết hồ sơ cho người dân.

Hoàn thiện dữ liệu đất đai, nâng cao hiệu quả quản lý

Tại xã Sông Lô, công tác quản lý đất đai cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Địa phương tăng cường quản lý quỹ đất công ích, đất chưa sử dụng; đẩy mạnh tuyên truyền Luật Đất đai 2024 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Đồng thời tiếp nhận, giải quyết kịp thời các thủ tục về chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, đăng ký biến động và cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Xã Sông Lô thường xuyên kiểm tra, phát hiện và xử lý các hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp, xây dựng công trình trái phép hoặc lấn chiếm đất công, hành lang giao thông và thủy lợi ngay từ khi mới phát sinh.

Song song với đó, xã Sông Lô thường xuyên kiểm tra, phát hiện và xử lý các hành vi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp, xây dựng công trình trái phép hoặc lấn chiếm đất công, hành lang giao thông và thủy lợi ngay từ khi mới phát sinh.

Có thể thấy rằng, việc kiện toàn sớm tổ chức sau sáp nhập đã giúp công tác chỉ đạo điều hành thống nhất hơn, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cơ sở trong quản lý đất đai.

Hệ thống hồ sơ địa chính từng bước được số hóa, dữ liệu đất đai được làm sạch, tạo nền tảng quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ, phục vụ chuyển đổi số trong quản lý nhà nước.

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả công tác quản lý đất đai, các địa phương kiến nghị tỉnh tiếp tục tổ chức tập huấn chuyên sâu về Luật Đất đai và xử lý vi phạm hành chính; rút ngắn quy trình liên thông giữa các cơ quan chuyên môn; đồng bộ phần mềm quản lý đất đai và hỗ trợ trang thiết bị phục vụ công tác cưỡng chế, xử lý các trường hợp vi phạm.

Cùng với đó, việc tiếp tục tháo gỡ các tồn tại lịch sử, xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng, kiểm soát chặt vi phạm ngay từ cơ sở và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai sẽ là những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, đáp ứng yêu cầu phát triển của tỉnh Phú Thọ trong giai đoạn mới.