Phục hồi đất đai, khơi nguồn hy vọng

Tuổi trẻ Mông Cổ hưởng ứng chiến dịch trồng 1 tỷ cây xanh nhằm chống sa mạc hóa tại nước này. Ảnh: Chosunbiz

Hệ lụy từ sa mạc hóa

Sa mạc hóa, hình thức suy thoái đất đai, trong đó đất đai màu mỡ trở thành sa mạc đang là thách thức môi trường nghiêm trọng của toàn cầu.

Theo thống kê của Liên hợp quốc, suy thoái đất hiện ảnh hưởng đến hơn 40% diện tích đất, bao gồm 1/4 diện tích đất canh tác trên thế giới.

Điều này gây ra hệ lụy sâu rộng đến sản xuất lương thực, nguồn nước, sinh kế và ổn định kinh tế, ảnh hưởng đến khoảng 1,8 tỷ người trên hành tinh, chủ yếu ở các nước đang phát triển có thu nhập thấp và trung bình thấp.

Đáng chú ý, hội nghị năm nay diễn ra trong bối cảnh nhiều vùng rộng lớn ở Bắc bán cầu đang oằn mình trong mùa hè với sóng nhiệt khốc liệt, đặc biệt dưới tác động của kiểu thời tiết El Nino.

Cháy rừng hoành hành khắp Bắc Mỹ, châu Âu và những đợt nắng nóng ảnh hưởng đến hàng triệu người ở châu Á. Nắng nóng gay gắt và hạn hán kéo dài làm khô kiệt thảm thực vật, gây suy thoái đất, hủy hoại hệ sinh thái... Bên cạnh đó còn có các hoạt động của con người gây ô nhiễm hoặc làm suy giảm chất lượng đất và khả năng sử dụng đất.

Các quốc gia trên toàn thế giới đối mặt với tình trạng giá lương thực leo thang do mùa màng thiệt hại bởi nắng nóng kỷ lục và thiếu hụt nguồn nước.

Chương trình Lương thực thế giới (WFP) dự báo sẽ có thêm 50 triệu người có nguy cơ rơi vào cảnh đói nghèo do hiện tượng thời tiết “siêu” El Nino đang hình thành.

Bởi vậy, các cuộc đàm phán hai năm một lần của Liên hợp quốc về vấn đề sa mạc hóa càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Bà Yasmine Fouad, Thư ký điều hành của UNCCD phát biểu: “Càng nỗ lực phục hồi đất đai, chúng ta càng có nhiều đất đai màu mỡ để bảo đảm an ninh lương thực”.

UNCCD COP17 với chủ đề: “Phục hồi đất đai, Khơi nguồn hy vọng” quy tụ đại diện cấp cao từ 197 quốc gia thành viên, các nhà khoa học, tổ chức quốc tế và khối doanh nghiệp trên toàn cầu. UNCCD được ký kết vào năm 1992, là một trong ba hiệp ước về môi trường được khởi xướng tại Hội nghị thượng đỉnh trái đất ở Rio de Janeiro (Brazil), bên cạnh Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) và Công ước về Đa dạng sinh học.

Biến cam kết thành hành động

Theo Guardian, tâm điểm chú ý đổ dồn về UNCCD COP17 bởi liên quan đến mục tiêu hiện thực hóa các cam kết khoảng 12 tỷ USD đã được đưa ra hai năm trước tại UNCCD COP16, thông qua dự án ở các nước đang phát triển.

Bà Yasmine Fouad cho biết, hơn 70 quốc gia đã đệ trình kế hoạch quản lý hạn hán và họ cần chuyển đổi các kế hoạch đó thành những dự án thực tế.

Các dự án này có thể bao gồm việc cải tạo hệ thống thủy lợi, chuyển đổi sang trồng các loại cây chịu hạn tốt hơn, cải thiện cơ sở vật chất trữ nước mưa cho nông dân, quản lý đất đai bền vững và đẩy nhanh quá trình phục hồi...

Con số trên vẫn còn khiêm tốn so với nhu cầu thực tế, theo ước tính của UNCCD, là cần đến 2.600 tỷ USD vào cuối thập kỷ này để cải tạo đất bị suy thoái, ngăn chặn sa mạc hóa, phòng chống hạn hán và phục hồi chất lượng đất.

Tuy nhiên, UNCCD khẳng định, cam kết này đánh dấu một bước tiến quan trọng và cho thấy tiềm năng trở thành một nguồn bổ sung hữu ích cho ngân sách tài chính môi trường toàn cầu.

Với lãnh thổ rộng lớn 1,56 triệu km², Mông Cổ là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sa mạc hóa và suy thoái đất, với gần 77% diện tích đất đã bị suy thoái.

Hưởng ứng UNCCD COP17, coi việc thực thi là tiêu chí trọng tâm của hội nghị, Mông Cổ khởi xướng các sáng kiến quốc gia liên kết việc phục hồi đất đai với sinh kế và phát triển nông thôn, bao gồm chiến dịch trong một tỷ cây xanh vào năm 2030.