Phường Nùng Trí Cao đưa chuyển đổi số vào đời sống

Tại Nhà văn hóa Tổ dân phố Tam Trung, những buổi hướng dẫn kỹ năng số diễn ra với không khí khá sôi nổi. Người dân ở nhiều độ tuổi cùng tập trung để được cán bộ tổ dân phố, đoàn viên thanh niên hướng dẫn cách sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận các nền tảng số và những tiện ích phục vụ đời sống. Với người trẻ, việc sử dụng các ứng dụng trên điện thoại có thể là thao tác quen thuộc hằng ngày. Nhưng với người cao tuổi hoặc những người ít có điều kiện tiếp xúc với công nghệ, một số thao tác như truy cập đường link, quét mã QR, sử dụng mạng xã hội, tiếp nhận thông tin trên điện thoại hay thực hiện các dịch vụ trực tuyến vẫn còn khá mới mẻ. Chính vì vậy, mô hình khu dân cư “Kết nối số” lựa chọn cách làm gần dân, sát nhu cầu của người dân. Không chỉ tổ chức hướng dẫn tập trung, lực lượng tham gia mô hình còn trực tiếp đến từng hộ gia đình để hỗ trợ những người gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ.

Bà Phan Tuyết Bình, Tổ dân phố Tam Trung, chia sẻ: Tôi được đoàn viên thanh niên hướng dẫn. Sau khi hướng dẫn, tôi nắm được một số ứng dụng để phục vụ cuộc sống.

Từ những thao tác cơ bản, người dân từng bước hình thành khả năng sử dụng công nghệ phục vụ chính cuộc sống của mình. Đây cũng là điểm đáng chú ý của mô hình: chuyển đổi số không bắt đầu từ những nội dung quá phức tạp mà bắt đầu từ những việc người dân có thể sử dụng ngay.

Cán bộ tổ dân phố và đoàn viên thanh niên đến nhà hỗ trợ người dân.

Không dừng ở các buổi hướng dẫn tại nhà văn hóa, cán bộ tổ dân phố và đoàn viên thanh niên đến tận nhà hỗ trợ người dân. Với ông Nguyễn Xuân Phán, Tổ dân phố Tam Trung, việc được hướng dẫn trực tiếp giúp ông làm quen hơn với điện thoại thông minh và các nền tảng mạng xã hội. Ông Phán cho biết: Tuy rằng mắt kém rồi nhưng nhờ sự tận tình của các cháu cán bộ tổ dân phố, tôi đã biết sử dụng Zalo, Facebook. Nhờ đó, tôi nắm bắt được những thông tin từ Trung ương đến địa phương, các nghị quyết, những thông tin từ phường, tổ dân phố... 

Từ một chiếc điện thoại thông minh, khoảng cách giữa người dân với thông tin ngày càng được rút ngắn. Người dân không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn từng bước có thể tương tác, phản ánh ý kiến, tiếp cận dịch vụ công và sử dụng các tiện ích số. Đây chính là bước đầu để hình thành thói quen số trong cộng đồng. Bên cạnh phổ cập kỹ năng số, một nhiệm vụ quan trọng của khu dân cư “Kết nối số” là hỗ trợ cập nhật, bổ sung dữ liệu phục vụ công tác quản lý, điều hành ở cơ sở. Khu dân cư “Kết nối số” huy động lực lượng gồm ban công tác mặt trận, tổ trưởng tổ dân phố, tổ công nghệ số cộng đồng, các tổ chức chính trị - xã hội và lực lượng nòng cốt tại khu dân cư. Đây là những lực lượng gần dân, sát địa bàn, có điều kiện trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân.

Ông Nguyễn Văn Long, Bí thư Chi bộ Tổ dân phố Tam Trung cho biết: Từ khi triển khai mô hình, tổ dân phố hỗ trợ hơn 300 người dân tiếp cận thông tin và các tiện ích số. Việc cập nhật dữ liệu cũng giúp cán bộ phụ trách các hội, đoàn thể quản lý khoa học hơn; người dân có thêm phương thức quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, tìm kiếm thị trường; từng bước biết sử dụng thanh toán không dùng tiền mặt và các dịch vụ số thiết yếu.

Tổ công nghệ số cộng đồng, các tổ chức chính trị - xã hội là lực lượng nòng cốt trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người dân.

Dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời sẽ trở thành nguồn lực phục vụ quản lý xã hội. Tuy nhiên, số hóa dữ liệu không đơn thuần là đưa thông tin từ giấy lên máy tính. Điều quan trọng hơn là dữ liệu phải chính xác, được cập nhật thường xuyên và được sử dụng đúng mục đích. Cùng với đó, vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin cũng cần được đặt ra ngay trong quá trình triển khai. Khi người dân ngày càng cung cấp nhiều thông tin trên môi trường số, việc hướng dẫn người dân hiểu về quyền riêng tư, nhận diện nguy cơ lừa đảo và bảo vệ tài khoản cũng là một phần không thể tách rời của quá trình xây dựng cộng đồng số.

Chị Mã Thị Lý, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Nùng Trí Cao cho biết: Phường xác định việc thí điểm mô hình nhằm phổ cập kiến thức, kỹ năng số cho nhân dân; hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số thiết yếu; đồng thời hỗ trợ cấp ủy, chính quyền cập nhật dữ liệu phục vụ công tác quản lý, điều hành. Mục tiêu mà phường hướng đến là ít nhất 80 - 90% hộ dân tại các tổ thí điểm được tiếp cận những nền tảng số cơ bản nhất, ít nhất biết sử dụng Zalo, Facebook và có thể phản ánh những kiến nghị cử tri qua mã QR; quảng bá các sản phẩm trên địa bàn. Sau đó, phường hướng đến những dữ liệu sâu hơn như dữ liệu đảng viên hoặc dữ liệu hộ gia đình, nhất là những thông tin cơ bản phục vụ công tác quản lý khi mùa bão lũ đến.

Chuyển đổi số khó đi vào thực chất nếu chỉ dừng ở việc tổ chức tập huấn, cài đặt ứng dụng hay cập nhật dữ liệu. Một ứng dụng chỉ thực sự có giá trị khi người dân biết sử dụng và sử dụng thường xuyên; dữ liệu chỉ thực sự có ý nghĩa khi chính xác, được cập nhật và phục vụ cho những công việc cụ thể. Bởi vậy, cách làm của khu dân cư “Kết nối số” ở phường Nùng Trí Cao đáng chú ý ở việc đưa hoạt động chuyển đổi số về gần dân, bắt đầu từ những nhu cầu cụ thể và huy động chính lực lượng trong cộng đồng cùng tham gia. Mục tiêu cuối cùng của mô hình không nằm ở việc có bao nhiêu ứng dụng được cài đặt hay bao nhiêu dữ liệu được nhập vào hệ thống. Quan trọng hơn là người dân có thể sử dụng công nghệ để giải quyết những nhu cầu thiết thực của mình; chính quyền có thêm phương thức nắm bắt tình hình và phục vụ nhân dân; các tổ chức đoàn thể có thêm công cụ hoạt động hiệu quả.

Từ khu dân cư, chuyển đổi số được bắt đầu bằng những điều gần gũi nhất. Và khi mỗi người dân có thêm một kỹ năng số, mỗi hộ gia đình có thêm một kết nối số, nền tảng của cộng đồng số cũng từng bước được hình thành từ chính những nơi gần dân nhất.