Phút thót tim cấp cứu đột quỵ của nữ bác sĩ nội trú

Trong đột quỵ, phát hiện sớm và can thiệp đúng lúc là thêm cho người bệnh một cơ hội sống, cũng là lý do tôi chọn gắn bó với chuyên ngành này. Tôi là thạc sĩ, bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Tuyết Trinh, Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai.

Ở Trung tâm Đột quỵ, ca bệnh có thể ập đến bất cứ lúc nào, không phân biệt ngày hay đêm. 9h sáng nay, chuông báo động vang lên khi T.A. (18 tuổi) được người nhà đưa đến trong tình trạng co cứng, tay chân run. Tôi lập tức thăm khám, ưu tiên loại trừ những nguyên nhân thực thể nguy hiểm, trước hết là đột quỵ.

Ca bệnh 18 tuổi trên cũng là một trong hàng chục người bệnh Trung tâm tiếp nhận mỗi ngày, trung bình 40-60 ca mới. Riêng một tua trực từ khoảng 16h30 đến 7h sáng hôm sau có thể đón 20-30 người, trong khi thường chỉ có 2 bác sĩ chính. Có lúc, nhiều ca nhập viện dồn dập cùng một thời điểm.

Để theo kịp nhịp ấy, lịch làm việc của tôi thay đổi theo từng vị trí trực. Có ngày tôi khám bệnh từ 6h đến 16h30, hôm khác 7h30 đã vào buồng bệnh, rồi giao ban, hội chẩn những ca khó. Ban ngày còn đồng nghiệp san sẻ, nhưng khi đêm xuống, nhân lực mỏng đi, mỗi quyết định càng thêm áp lực.

Nam bệnh nhân này 53 tuổi, sau khi thức dậy vào 4h30 sáng, ông xuất hiện nói khó, méo miệng. Khi ăn sáng, ông không nuốt được thức ăn, được gia đình đưa đi cấp cứu tại Bắc Ninh rồi chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai. Ngay khi tiếp nhận, chúng tôi lập tức kiểm tra dấu hiệu sinh tồn, đánh giá thần kinh và nghi ngờ đột quỵ cấp.

Tôi kiểm tra vận động tay chân cho người bệnh ngay trên cáng, trong khi các giường cấp cứu xung quanh đã kín người. Bệnh nhân được lấy máu xét nghiệm, đồng thời chuẩn bị chụp não khẩn trương để xác định tổn thương, lựa chọn hướng điều trị.

Tôi cùng đồng nghiệp trao đổi nhanh trước phim cắt lớp vi tính của một ca đột quỵ nặng, để thống nhất hướng xử trí. Sau khi đánh giá tình trạng, chúng tôi nhanh chóng khám thần kinh để xác định bệnh nhân có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, làm rõ thời điểm khởi phát triệu chứng. Đây là thông tin quan trọng để lựa chọn phương án điều trị phù hợp.

Ra khỏi phòng chụp chiếu, tôi lại quay về với những người bệnh nặng đang điều trị nội trú, trong đó có 6 giường hồi sức. Đêm xuống, chỉ một diễn biến bất thường cũng đủ khiến tôi không thể rời mắt.

Bên giường hồi sức, tôi nghe tim phổi cho một người bệnh đang thở máy. Với những ca nặng như thế này, chỉ vài phút chậm trễ cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị.

Song song với điều trị, chúng tôi còn phải truy tìm nguyên nhân gây đột quỵ. Với người bệnh nhồi máu não, ngoài chụp não và xét nghiệm, siêu âm tim giúp đánh giá cấu trúc tim, tìm những bất thường có thể làm hình thành cục máu đông trong tim rồi gây tắc mạch não.

Trước màn hình siêu âm, tôi đo từng thông số của các buồng tim, chú ý những bất thường dù nhỏ nhất. Một tỷ lệ đáng kể trường hợp nhồi máu não có nguyên nhân liên quan đến tim. Nếu phát hiện bất thường, bác sĩ có thể điều chỉnh phương án điều trị và dự phòng đột quỵ tái phát. Vì vậy, siêu âm tim đặc biệt có ý nghĩa khi tìm nguyên nhân đột quỵ ở người trẻ.

Với người bệnh đột quỵ, hành trình điều trị không dừng lại ở ngày ra viện. Tại phòng khám, tôi xem lại kết quả xét nghiệm, kê đơn thuốc dự phòng và dặn dò cách chăm sóc tại nhà để họ kiểm soát các yếu tố nguy cơ, hạn chế tái phát. Nhìn người bệnh từng chống chọi với bệnh tật nay khỏe lại, ngồi trò chuyện cùng mình, tôi thấy hạnh phúc.

Ca trực của tôi không chỉ dành cho người bệnh tại trung tâm mà còn cho cả những bệnh viện tuyến dưới có liên kết. Qua hội chẩn trực tuyến, chúng tôi cùng trao đổi về triệu chứng, diễn biến và hình ảnh chụp chiếu của những ca phức tạp, giúp người bệnh ở xa được chọn hướng điều trị phù hợp, kịp thời hơn.

Giữa những ca trực, tôi còn đồng hành cùng các bác sĩ trẻ, học viên và bác sĩ nội trú. Chúng tôi cùng thăm khám, phân tích những ca bệnh thực tế và trao đổi với nhau những thắc mắc nảy sinh trong quá trình học tập.

Ở nơi này, áp lực là điều không thể tránh khỏi, khi mỗi quyết định đều có thể ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh. Có những ca đến viện lúc 1-2h sáng, tôi lập tức đọc phim, đánh giá tình trạng, quyết định hướng can thiệp rồi giải thích với gia đình, không còn chỗ cho cơn buồn ngủ. Chỉ khi ca trực kết thúc, mệt mỏi mới thực sự ập đến, nhưng sau một giấc ngủ sâu, tôi lại trở về với những ca bệnh mới.

Hôm nay, tôi tiễn một cụ ông 90 tuổi xuất viện. Cụ nắm tay tôi cảm ơn, rồi tự hào kể mình đã có 69 năm tuổi Đảng, mong sống khỏe để đón cột mốc 70 năm. Không phải ca bệnh nào cũng có kết quả như mong đợi. Nhưng cái nắm tay hôm nay, tôi sẽ mang theo vào những đêm trực tới.

Đổi lại, tôi đôi khi lỡ những dịp sum họp, những lúc bố mẹ ở quê đau ốm cũng chẳng thể về bên cạnh. Là con gái xa nhà, tôi cất nỗi nhớ vào trong, mang sự ủng hộ của gia đình theo vào từng ca trực. Dẫu vậy, tôi vẫn hạnh phúc vì được gia đình luôn ủng hộ và muốn làm nghề bằng tất cả sự hăng say.