Pin thể rắn đắt gấp 5 lần pin lỏng: Khi nào xe điện bình dân mới có thể trang bị?

Pin thể rắn được coi là "chén thánh" của ngành xe điện nhờ khả năng giải quyết triệt để các nguy cơ cháy nổ và cung cấp mật độ năng lượng vượt trội. Tuy nhiên, rào cản chi phí đang khiến công nghệ này chưa thể phổ cập ngay lập tức. Hiện nay, giá lõi pin thể rắn hoàn toàn dao động từ 1,6 đến 2,2 nhân dân tệ/Wh (khoảng 5.600 đến 7.700 VNĐ/Wh), cao gấp 3 đến 5 lần so với pin lithium sắt phosphate (LFP) truyền thống vốn chỉ ở mức 0,39 đến 0,5 nhân dân tệ/Wh.

Khoảng cách công nghệ và bài toán kinh tế

Về mặt kỹ thuật, pin thể rắn hứa hẹn nâng mật độ năng lượng từ mức 250–300 Wh/kg của pin lỏng hiện nay lên mức 400 Wh/kg, thậm chí vượt ngưỡng 600 Wh/kg. Điều này cho phép các mẫu xe điện di chuyển quãng đường xa hơn với bộ pin nhẹ hơn. Tuy nhiên, nếu một chiếc xe điện gia đình sử dụng bộ pin 70 kWh chuyển sang loại pin này, chi phí sản xuất sẽ tăng thêm khoảng 280 triệu VNĐ (tương đương 11.040 USD), một con số vượt quá khả năng chi trả của đa số người dùng.

Lộ trình sản xuất đã định, nhưng chi phí vẫn là rào cản lớn nhất đối với pin thể rắn.

Đáng chú ý, từ nay đến năm 2027, pin thể rắn sẽ chủ yếu được ứng dụng trong các lĩnh vực ít nhạy cảm về giá nhưng yêu cầu khắt khe về an toàn và trọng lượng như máy bay điện cất hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) và robot hình người. Đối với thị trường ô tô, pin bán thể rắn (chứa 5%–20% chất điện phân lỏng) đang là giải pháp chuyển tiếp khả thi nhất với khả năng cung cấp quãng đường di chuyển hơn 1.000 km.

Tại sao pin thể rắn lại có giá thành đắt đỏ?

Cấu trúc chi phí của pin thể rắn, đặc biệt là hệ sulfide, phụ thuộc rất lớn vào nguyên liệu đầu vào. Theo Gotion High-tech, khoảng 70%–80% chi phí pin sulfide đến từ chất điện phân rắn, trong đó lithium sulfide chiếm tới hơn một nửa tổng chi phí. Việc giảm giá thành phụ thuộc trực tiếp vào khả năng sản xuất quy mô lớn nguyên liệu này.

Bên cạnh nguyên liệu, quy trình sản xuất cũng là một thách thức. Chất điện phân rắn sulfide cực kỳ nhạy cảm với độ ẩm, yêu cầu môi trường khí trơ tinh khiết cao, đẩy chi phí thiết bị và vận hành lên mức tối đa. Ngoài ra, việc duy trì tiếp xúc giao diện rắn-rắn ổn định cần đến áp suất cực lớn, điều mà các dây chuyền sản xuất pin lỏng hiện tại chưa thể đáp ứng.

Lộ trình tiến tới thời đại 1 nhân dân tệ

Ngành công nghiệp pin đang nỗ lực đưa chi phí lõi pin thể rắn về mức 1 nhân dân tệ/Wh (khoảng 3.500 VNĐ/Wh) thông qua ba giai đoạn chiến lược:

Giai đoạn 2026–2027: Sản xuất thử nghiệm quy mô nhỏ, phục vụ các lĩnh vực chuyên biệt như eVTOL và xe siêu sang.
Giai đoạn 2028–2029: Khi năng lực sản xuất lithium sulfide được giải phóng, chi phí dự kiến giảm xuống còn 1,2 đến 1,5 nhân dân tệ/Wh, bắt đầu thâm nhập phân khúc xe du lịch trung và cao cấp.
Từ năm 2030: Mục tiêu đưa giá lithium sulfide xuống mức 500.000 nhân dân tệ/tấn sẽ giúp pin thể rắn chính thức bước vào thời đại bình dân.

Các ông lớn như CATL và BYD đều đã công bố lộ trình sản xuất hàng loạt quy mô nhỏ vào năm 2027–2028. Dù triển vọng rất tươi sáng, nhưng đối với người tiêu dùng phổ thông, việc chờ đợi thêm 3–5 năm nữa để sở hữu một chiếc xe điện chạy pin thể rắn với giá hợp lý là một quyết định thực tế.