PMI ngành sản xuất Việt Nam tăng vọt trong tháng 5/2026

Ngày 1/6, S&P Global công bố Báo cáo Chỉ số Nhà Quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 5/2026. Theo báo cáo, Chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam tháng 5 đạt 52,8 điểm, tăng từ mức 50,5 điểm của tháng trước và là mức cao nhất kể từ tháng 2/2026 - thời điểm ngay trước khi xung đột Trung Đông bùng phát. Đây cũng là tháng thứ 11 liên tiếp các điều kiện kinh doanh trong ngành sản xuất Việt Nam được cải thiện.

Chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam qua các năm. Số liệu được thu thập từ ngày 12-20/5/2026. Nguồn: S&P Global PMI

Đơn hàng và sản lượng cùng tăng tốc

Theo báo cáo, sau khi giảm nhẹ trong tháng 4, số lượng đơn đặt hàng mới trong nước đã phục hồi trong tháng 5 với tốc độ tăng đáng kể, đồng thời ghi nhận mức cải thiện mạnh nhất trong vòng 3 tháng. Kết quả khảo sát cho thấy sự gia tăng đơn hàng phản ánh một phần nhu cầu xây dựng tồn kho an toàn của các khách hàng trước nguy cơ xung đột kéo dài tiếp tục ảnh hưởng đến nguồn cung hàng hóa.

Cùng với đó, số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới tăng cũng tăng trở lại, chấm dứt chuỗi suy giảm kéo dài 2 tháng trước đó. Mặc dù vậy, mức tăng vẫn khá khiêm tốn do chi phí vận tải leo thang và những khó khăn trong khâu hậu cần tiếp tục kìm hãm nhu cầu từ thị trường quốc tế.

Đà tăng của đơn hàng đã thúc đẩy sản lượng sản xuất mở rộng mạnh hơn trong tháng 5. Đây là tháng thứ 13 liên tiếp sản lượng tăng trưởng, đồng thời ghi nhận tốc độ tăng nhanh nhất kể từ tháng 2 năm nay.

Xu hướng tích trữ hàng hóa không chỉ diễn ra ở phía khách hàng mà còn lan sang các doanh nghiệp sản xuất. Để chuẩn bị cho nhu cầu trong thời gian tới, nhiều doanh nghiệp đã tăng cường mua nguyên vật liệu, giúp hoạt động mua hàng tăng trở lại lần đầu tiên sau 3 tháng suy giảm với tốc độ khá mạnh.

Áp lực chi phí tiếp tục leo thang

Bên cạnh tín hiệu tích cực từ đơn hàng và sản lượng, các doanh nghiệp sản xuất vẫn phải đối mặt với áp lực chi phí ngày càng lớn. Trong tháng 5, chi phí đầu vào tiếp tục tăng tháng thứ tư liên tiếp và ghi nhận tốc độ tăng mạnh nhất kể từ tháng 4/2011.

Theo các doanh nghiệp tham gia khảo sát, giá nhiên liệu, dầu mỏ và chi phí vận tải là những yếu tố chính đẩy chi phí sản xuất đi lên. Mặc dù tốc độ tăng giá bán đầu ra đã chậm lại đôi chút so với tháng trước, mức tăng vẫn nằm trong nhóm cao nhất trong vòng 15 năm qua.

Chi phí nhiên liệu và vận chuyển tăng cao, cùng với những khó khăn trong khâu hậu cần, đã tiếp tục kéo dài thời gian giao hàng của các nhà cung cấp trong tháng 5. Tuy nhiên, mức độ suy giảm hiệu quả hoạt động của nhà cung cấp đã bớt nghiêm trọng hơn so với tháng 4.

Việc giao hàng chậm khiến lượng tồn kho đầu vào tiếp tục giảm dù doanh nghiệp đã gia tăng hoạt động mua hàng. Đáng chú ý, tốc độ sụt giảm tồn kho trước sản xuất là nhanh nhất trong gần một năm qua. Tồn kho thành phẩm cũng giảm trong tháng 5, dù mức giảm đã thu hẹp so với tháng trước.

Triển vọng cải thiện nhưng vẫn cần thận trọng

Theo S&P Global, dù số lượng đơn hàng mới phục hồi, song nhu cầu thị trường nhìn chung vẫn chưa đủ mạnh để tạo áp lực lên năng lực sản xuất hiện có. Các doanh nghiệp vẫn có khả năng xử lý cả đơn hàng mới và khối lượng công việc tồn đọng, khiến lượng công việc chưa thực hiện tiếp tục giảm tháng thứ hai liên tiếp.

Tình trạng dư thừa công suất cũng là một trong những nguyên nhân khiến việc làm trong ngành sản xuất tiếp tục thu hẹp. Số lượng lao động giảm tháng thứ 3 liên tiếp, dù mức giảm vẫn tương đối nhẹ.

Ở chiều tích cực, niềm tin của doanh nghiệp đối với triển vọng sản lượng trong 12 tháng tới đã cải thiện lên mức cao nhất trong 3 tháng, nhờ kỳ vọng đơn hàng mới sẽ tiếp tục tăng cùng với các kế hoạch mở rộng hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, tâm lý kinh doanh vẫn ở mức tương đối thấp khi nhiều doanh nghiệp lo ngại những tác động kéo dài từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, cho rằng chỉ số PMI tháng 5 của Việt Nam mang đến những tín hiệu tích cực khi số lượng đơn đặt hàng mới phục hồi, qua đó thúc đẩy sản lượng tăng trưởng đáng kể. Chỉ số PMI toàn phần cũng đã trở lại mức cao nhất kể từ trước khi xung đột Trung Đông nổ ra.

Tuy nhiên, theo ông Harker, cần thận trọng khi đánh giá triển vọng tăng trưởng bởi một phần động lực của tháng 5 đến từ hoạt động tích trữ hàng hóa nhằm ứng phó với những gián đoạn do xung đột gây ra. Điều này đặt ra câu hỏi về tính bền vững của đà tăng hiện tại.

Bên cạnh đó, ông cho rằng các doanh nghiệp vẫn đang chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào khi giá cả tiếp tục leo thang sau khi đã chạm mức cao nhất trong 15 năm vào tháng 4.

“Việc các sự kiện ở những nơi khác trên thế giới sẽ diễn ra như thế nào tiếp tục là nhân tố chính quyết định kết quả hoạt động của ngành sản xuất trong những tháng tới,” ông Harker nhấn mạnh.