Project Helix và bài toán Steam: vì sao Xbox thế hệ mới có thể phải đánh đổi giá bán

Project Helix, máy chơi game Xbox lai giữa máy chơi game truyền thống và máy tính cá nhân được đồn đoán ra mắt năm 2027, có thể không hỗ trợ đầy đủ Steam nhằm kiểm soát giá bán. Theo Jez Corden của Windows Central, việc cho phép các cửa hàng bên thứ ba hoạt động tự do sẽ khiến Microsoft khó bù chi phí phần cứng bằng doanh thu bán game.

Thông tin này vẫn là nhận định từ nguồn tin nội bộ, không phải kế hoạch đã được Microsoft xác nhận. Tuy nhiên, nó cho thấy mâu thuẫn cốt lõi của một thiết bị Xbox dùng cách tiếp cận mở: người dùng có thêm lựa chọn mua game, trong khi nhà sản xuất có thể mất một phần doanh thu vốn dùng để trợ giá phần cứng.

Bản dựng mô phỏng máy chơi game Xbox Project Helix

Một hệ sinh thái mở có thể làm thay đổi cách Xbox kiếm tiền

Xbox truyền thống vận hành theo mô hình máy chơi game đóng: nhà sản xuất kiểm soát kho ứng dụng, thanh toán, phân phối nội dung và phần doanh thu từ mỗi giao dịch. Cách làm này cho phép hãng có thể bán phần cứng với biên lợi nhuận thấp, hoặc thậm chí chấp nhận lỗ trên mỗi máy, rồi bù đắp bằng game, nội dung số và dịch vụ thuê bao.

Ngược lại, một thiết bị tương thích đầy đủ với Steam, Epic Games hoặc các chợ game khác sẽ gần với máy tính chơi game chạy Windows hơn. Người dùng có thể mua game ở nơi họ chọn, nhưng Microsoft không mặc nhiên nhận được doanh thu từ các giao dịch đó. Đây là lý do sự cởi mở về phần mềm có thể chuyển trực tiếp thành áp lực lên giá phần cứng.

CEO Microsoft Xbox Asha Sharma từng nói Project Helix sẽ theo đuổi một hệ sinh thái mở, hướng đến nhiều nhóm người chơi và trải nghiệm có thể tùy biến. Dù vậy, khi được Stephen Totilo của Game File hỏi trực tiếp về Steam, bà cho biết quyết định vẫn chưa được đưa ra.

Chi phí linh kiện là biến số khiến lựa chọn Steam trở nên khó hơn

Jez Corden cho rằng tình trạng thiếu hụt bộ nhớ đang ảnh hưởng đến Microsoft. Ông nêu khả năng công ty vẫn có thể lỗ khoảng 150 USD trên mỗi máy sau đợt tăng giá Series X|S dự kiến vào ngày 1/8.

Nếu Project Helix không được trợ giá theo cách các máy Xbox hiện tại đang làm, giá bán thiết bị có thể vượt 1.000 USD. Con số này là dự báo của nguồn tin, không phải giá bán chính thức hay thông số đã được Microsoft công bố.

Ba phương án thỏa hiệp giữa giá máy và quyền lựa chọn

Kịch bản đầu tiên là Microsoft chỉ tích hợp một số cửa hàng được chọn vào ứng dụng của hãng và chia sẻ doanh thu. Mô hình này giúp duy trì phần nào sự thuận tiện cho người dùng, đồng thời tránh để mọi giao dịch hoàn toàn nằm ngoài hệ sinh thái Xbox.

Tuy nhiên, Steam đang giữ vị thế lớn trên thị trường máy tính chơi game. Theo nhận định của Corden, Valve có thể không muốn tham gia một thỏa thuận chia sẻ doanh thu như vậy. Không có thông tin cho thấy Valve và Microsoft đã đàm phán về cơ chế phân phối game trên Project Helix.

Kịch bản thứ hai là một phiên bản Xbox tiêu chuẩn bị giới hạn cửa hàng, trong khi phiên bản cao cấp cho phép truy cập rộng hơn vào các nền tảng cạnh tranh. Cách phân tầng này có thể giữ giá khởi điểm thấp hơn, nhưng cũng tạo ra khác biệt đáng kể về quyền lựa chọn phần mềm giữa các nhóm khách hàng.

Phương án còn lại là mở hoàn toàn như một máy tính chơi game chạy Windows. Đây là lựa chọn thuận lợi nhất cho người đã sở hữu thư viện game trên Steam hoặc Epic Games, song nó khiến Project Helix phải cạnh tranh trực diện với máy tính chơi game và có thể khó duy trì mức giá máy chơi game phổ thông.

Lợi thế của Steam không chỉ nằm ở số lượng game

Khả năng chạy Steam sẽ là lợi thế rõ rệt của Project Helix trước PlayStation 6 nếu thiết bị này ra mắt. Người chơi có thể tiếp cận thư viện game đã mua trước đó, nhiều mức giá khác nhau và các đợt giảm giá vốn phổ biến trên máy tính.

Dù vậy, lợi ích này không tự động đồng nghĩa với giá trị tốt hơn nếu giá máy tăng mạnh. Một thiết bị đắt hơn 1.000 USD nhưng chỉ mang lại trải nghiệm tương tự máy tính chơi game Windows có thể gặp bài toán khó về định vị sản phẩm.

Corden dẫn ví dụ về ROG Xbox Ally: những người dùng không đăng ký Game Pass có xu hướng tìm đến các lựa chọn thay thế để mua game. Với Microsoft, hành vi đó cho thấy một nền tảng càng mở càng khó giữ doanh thu trong hệ sinh thái riêng.

Điều người dùng cần chờ từ Microsoft

Hiện chưa có cấu hình, giá bán, ngày phát hành chính thức hoặc chính sách cửa hàng phần mềm cuối cùng cho Project Helix. Mốc ra mắt năm 2027 cũng chỉ là thông tin được đồn đoán trong báo cáo.

Điểm cần theo dõi không đơn thuần là Project Helix có Steam hay không, mà là mức độ tương thích thực tế, giới hạn của từng phiên bản và giá bán tương ứng. Nếu Microsoft ưu tiên một hệ sinh thái khép kín hơn, thiết bị có thể dễ kiểm soát chi phí. Nếu ưu tiên Windows và các cửa hàng cạnh tranh, người dùng sẽ có nhiều tự do hơn nhưng có thể phải trả mức giá cao hơn.