'Quả ngọt' từ hành trình xã hội hóa của cờ vua Hà Nội

Kỳ thủ Bành Gia Huy đăng quang tại Giải vô địch cờ vua quốc gia 2026. Ảnh: Liên đoàn Cờ Việt Nam

Từ chuyện đầu tư cho nhà vô địch 17 tuổi...

Tại Giải vô địch cờ vua quốc gia 2026 Cúp Coolmate diễn ra tại Hải Phòng, Bành Gia Huy đã lên ngôi vô địch một cách thuyết phục. Đây cũng là lần thứ hai Gia Huy đăng quang ở sân chơi cao nhất của hệ thống thi đấu cờ vua quốc gia.

Cách đây 2 năm, khi mới 15 tuổi, kỳ thủ này đã lần đầu tiên giành chức vô địch quốc gia. Tấm Huy chương vàng thứ hai này đã tiếp tục nối dài câu chuyện về quá trình xã hội hóa thể thao ở Thủ đô, trong đó có sự đầu tư dài hạn của ngành Thể thao Hà Nội, gia đình vận động viên (VĐV) bên cạnh một nền tảng là phong trào cờ vua phát triển mạnh mẽ tại Hà Nội.

Câu chuyện bắt đầu từ hơn chục năm trước, khi đội tuyển cờ vua Hà Nội chủ yếu dựa vào nguồn ngân sách để đào tạo và nâng tầm kỳ thủ. Khi đó, nguồn lực của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục thể thao Hà Nội (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) được tập trung cho một số gương mặt trọng điểm đi tập huấn tại Nga, kết hợp thi đấu quốc tế. Cách làm này bước đầu mang lại hiệu quả, giúp đội tuyển cờ vua Hà Nội sở hữu những kỳ thủ hàng đầu quốc gia như anh em Trần Tuấn Minh, Trần Minh Thắng. Trong đó, Trần Tuấn Minh từng vô địch quốc gia, đạt danh hiệu Đại kiện tướng quốc tế và hiện vẫn đang cống hiến cho đội tuyển.

Tuy nhiên, cũng từ thời điểm đó, những người làm chuyên môn đã nhận thấy cần đa dạng hóa phương thức đầu tư, đào tạo VĐV, không thể chỉ phụ thuộc vào ngân sách. Cơ sở của hướng đi này là phong trào cờ vua phát triển rộng khắp trong các trường học, nhiều lớp học và câu lạc bộ được mở ra trên địa bàn thành phố, thu hút đông đảo học viên nhỏ tuổi. Cùng với đó, hệ thống giải đấu phong trào ngày càng nở rộ, nhận được sự quan tâm lớn từ phụ huynh, cho thấy tiềm năng phát triển theo hướng xã hội hóa.

Từ nền tảng ấy, nhiều gia đình đã chủ động đầu tư cho con theo đuổi cờ vua chuyên nghiệp, trong đó có gia đình Bành Gia Huy. Kỳ thủ này khởi đầu quá trình luyện tập tại Câu lạc bộ cờ vua Kiện tướng tương lai, sau đó được Đại kiện tướng quốc tế Bùi Vinh phát hiện và giới thiệu về đội tuyển Hà Nội để tập trung huấn luyện. Từ đây, gia đình và ngành Thể thao Hà Nội cùng phối hợp đầu tư, trong đó riêng chi phí tập huấn và thi đấu quốc tế mỗi năm của Bành Gia Huy vào khoảng 600 - 700 triệu đồng, phần lớn do gia đình đảm nhận. Nhờ vậy, kỳ thủ trẻ duy trì được sự phát triển ổn định, sớm giành hai chức vô địch quốc gia và giành một chuẩn Đại kiện tướng quốc tế khi mới 17 tuổi.

Ngoài Bành Gia Huy, một kỳ thủ khác của Hà Nội là Đầu Khương Duy (sinh năm 2011) cũng gây ấn tượng mạnh khi giành ngôi á quân nội dung cờ tiêu chuẩn nam. Kỳ thủ trẻ này đang nhận được sự đồng hành của ngành Thể thao Hà Nội, gia đình và một số doanh nghiệp. Đây là yếu tố quan trọng nhất để kỳ thủ này có thể đạt thành tích ấn tượng như trên.

... đến lối đi cho thể thao Thủ đô

Câu chuyện của cờ vua Hà Nội trong những năm qua, đặc biệt là thành tích tại Giải vô địch quốc gia 2026, từng được Trưởng phòng Quản lý Thể dục thể thao (Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội) Đào Quốc Thắng nhấn mạnh, tất cả đều bắt nguồn từ sự chủ động, không chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước. Khi còn là Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục thể thao Hà Nội, ông luôn khuyến khích các bộ môn có khả năng xã hội hóa tận dụng tối đa nguồn lực xã hội để hỗ trợ VĐV. Trong đó, cờ vua được xem là điểm sáng khi không chỉ huy động hiệu quả nguồn lực đầu tư cho VĐV mà còn tổ chức được nhiều giải quốc tế tại Hà Nội và một số địa phương khác.

Thực tế cho thấy, một số môn thể thao của Hà Nội, ngoài bóng đá, khi có sự đồng hành của doanh nghiệp đã có bước chuyển mình rõ rệt. Điển hình là đội nữ bóng chuyền Hà Nội Tasco Auto thuộc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục thể thao Hà Nội. Từng bị gắn mác là “nhà nghèo”, nhưng chỉ trong một năm qua, đội bóng đã có sự lột xác mạnh mẽ nhờ sự hỗ trợ của Liên đoàn Bóng chuyền Hà Nội và doanh nghiệp.

Trong những trao đổi gần đây, Giám đốc Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục thể thao Hà Nội Đinh Văn Luyến cũng khẳng định, việc huy động nguồn lực xã hội hóa là chìa khóa để thể thao Hà Nội bứt phá mạnh mẽ hơn. Đây cũng là hướng đi cần được đẩy mạnh hơn nữa và thành tích của cờ vua Hà Nội tại Giải vô địch quốc gia vừa qua có thể xem là minh chứng tiêu biểu.

Minh An