Quản chặt diện tích sầu riêng, tập trung nâng chất lượng

Theo Phó Thủ tướng, sầu riêng là ngành hàng có tốc độ phát triển nhanh, giá trị kinh tế cao nhưng đang đối mặt với nhiều thách thức: nhu cầu tại các thị trường lớn chưa ổn định, trong khi các nước nhập khẩu ngày càng siết yêu cầu về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xanh.

Phó Thủ tướng yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng sầu riêng.

Việc xuất khẩu cũng chịu tác động từ các rào cản kỹ thuật và xu hướng bảo hộ thương mại. Do đó, sản xuất sầu riêng cần được tổ chức lại theo hướng kiểm soát chất lượng, nâng giá trị và đa dạng hóa thị trường.

Hạn chế mở rộng diện tích sầu riêng tự phát

Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương rà soát, tổ chức lại vùng nguyên liệu dựa trên điều kiện đất đai, nguồn nước, khí hậu, hạ tầng và khả năng liên kết thị trường. Những khu vực không phù hợp cần hạn chế mở rộng diện tích tự phát.

Các địa phương được yêu cầu tập trung phát triển vùng sản xuất hàng hóa, gắn trồng trọt với sơ chế, chế biến, tiêu thụ và xuất khẩu. Doanh nghiệp xuất khẩu được khuyến khích đầu tư trở lại vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng quy trình truy xuất và bảo đảm tuân thủ tiêu chuẩn của thị trường nhập khẩu.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu xây dựng thương hiệu quốc gia cho sầu riêng Việt Nam gắn với chỉ dẫn địa lý, đặc trưng chất lượng và lợi thế mùa vụ.

Các bộ, ngành được giao hướng dẫn người dân thực hiện quy trình canh tác an toàn, sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng quy định. Đồng thời, xây dựng chương trình giám sát an toàn thực phẩm, kiểm dịch thực vật và hệ thống cảnh báo sớm dịch hại cây trồng.

Đối với những vùng trồng bị cảnh báo nhiễm cadimi, cơ quan chức năng phải khoanh vùng, xử lý và áp dụng biện pháp quản lý nghiêm; không cấp phép xuất khẩu đối với sản phẩm không đáp ứng yêu cầu.

Đẩy mạnh chế biến, mở rộng thị trường

Phó Thủ tướng yêu cầu khuyến khích đầu tư cơ sở sơ chế, bảo quản và chế biến tại các vùng sản xuất tập trung, qua đó nâng tỷ trọng sản phẩm chế biến.

Bộ Công Thương được giao thúc đẩy đàm phán, mở rộng thị trường và tăng thị phần tại các thị trường tiềm năng, mở rộng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang Mỹ, EU, Nhật Bản, Canada, Hàn Quốc, Australia; đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại tại Anh, Pháp, Hà Lan và UAE.

Cùng với mở thị trường, cơ quan quản lý cần tăng cường dự báo nhu cầu để định hướng sản xuất, hạn chế tình trạng cung vượt cầu.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng cũng yêu cầu các cơ quan chức năng chủ động cập nhật chính sách thương mại, rào cản kỹ thuật và yêu cầu của từng thị trường nhập khẩu, giúp doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kiểm nghiệm và giao hàng.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao triển khai hiệu quả Nghị quyết 36/2026/NQ-CP, hỗ trợ địa phương tháo gỡ vướng mắc trong cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói sầu riêng.

Bộ này cũng được giao phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ kết nối dữ liệu vùng nguyên liệu với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia, đồng thời nâng cao năng lực và số lượng phòng kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu của các nước nhập khẩu.

Đối với thị trường Trung Quốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục làm việc với Tổng cục Hải quan Trung Quốc để đẩy nhanh việc công nhận mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và phòng kiểm nghiệm, đồng thời thống nhất quy trình kiểm tra, thông quan, tạo điều kiện thuận lợi cho sầu riêng Việt Nam xuất khẩu.

Bộ Khoa học và Công nghệ được yêu cầu chỉ đạo các trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng và phòng kiểm nghiệm chuyên ngành khẩn trương hoàn thiện hồ sơ đăng ký kiểm nghiệm sầu riêng xuất khẩu sang Trung Quốc trong tháng 8/2026.

UBND các tỉnh, thành được yêu cầu xây dựng kế hoạch phát triển sản xuất, tiêu thụ và xuất khẩu sầu riêng phù hợp điều kiện từng địa phương; chuẩn hóa dữ liệu vùng nguyên liệu, đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, chế biến, bảo quản và logistics.

Các địa phương phải kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và người sản xuất, đồng thời quản lý chặt diện tích sầu riêng hiện có, không để phát triển tự phát.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Thủ tướng nếu để xảy ra ách tắc trong cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm nghiệm hoặc gây ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu sầu riêng.