Quan chức NHTW châu Âu chưa muốn tăng tiếp lãi suất trong tháng 10

Áp lực lạm phát đã buộc ECB phải tăng lãi suất hai lần trong năm nay và lần tăng gần đây nhất là vào ngày 10/9 khi cơ quan này tăng các mức lãi suất chủ chốt thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất tiền gửi lên 2,25%; lãi suất tái cấp vốn chính lên 2,65% và lãi suất cho vay cận biên lên 2,9%.

Thế nhưng thị trường vẫn đang đặt cược vào hai hoặc ba đợt tăng lãi suất nữa của cơ quan này mà nguyên nhân chính là do lạm phát hiện đã cao gần gấp đôi mục tiêu 2% của ECB và có thể còn tăng cao hơn nữa khi giá năng lượng đang tăng cao.

Trên thực tế, Biên bản cuộc họp chính sách tháng 9 của ECB vừa được công bố hôm thứ Năm (8/10) cũng cho thấy, tất cả các nhà hoạch định chính sách đều nhất trí rằng rủi ro lạm phát đang nghiêng về khả năng tăng cao hơn nữa, do sự biến động bất thường của giá năng lượng và tình trạng bất định bao trùm.

Trong báo cáo mới nhất được đua ra tại cuộc họp chính sách tháng 9, mặc dù ECB giữ nguyên dự báo lạm phát năm 2026 ở mức 3%, nhưng nâng dự báo lạm phát năm 2027 từ 2,3% lên 2,5% và năm 2028 từ 2% lên 2,1%. ECB hiện dự kiến lạm phát toàn phần chỉ trở lại quanh mục tiêu 2% vào cuối năm 2027.

Tuy nhiên, trong phát biểu mới đây, hàng loạt các nhà hoạch định chính sách của ECB lại chỉ ra một số xu hướng giá cả đáng mừng, cho thấy họ không vội vàng thực hiện thêm đợt tăng lãi suất nữa trong tháng 10 này.

Theo đó các nhà hoạch định chính sách lập luận rằng toàn bộ sự gia tăng đột biến của lạm phát đều do giá năng lượng tăng cao, song các tác động vòng hai nguy hiểm – vốn có thể kéo dài tình trạng lạm phát – vẫn ở mức không đáng kể. Trong khi kỳ vọng về giá cả trong dài hạn vẫn được neo giữ vững chắc. Chưa hết việc lợi suất trái phiếu chính phủ châu Âu tăng cao, cộng thêm sự hỗ trợ từ chính sách tài khóa suy giảm sẽ kìm hãm đà tăng giá trong những tháng tới.

“Diễn biến ổn định hơn của lạm phát cơ bản mang lại sự an tâm nhất định rằng áp lực lạm phát trên diện rộng vẫn được kiểm soát”, Thống đốc NHTW Slovenia Primoz Dolenc nói với Reuters. “Đối với các tác động vòng hai từ lạm phát năng lượng cao sang tiền lương, chúng tôi vẫn chưa ghi nhận hiện tượng này”.

Tương tự Thống đốc NHTW Hy Lạp Yannis Stournaras và Thống đốc NHTW Hà Lan Olaf Sleijpen cũng nhận định rằng kỳ vọng lạm phát trung và dài hạn – yếu tố quan trọng nhất đối với ECB – vẫn được neo giữ ổn định quanh mức mục tiêu. “Đây là tín hiệu tốt. Vì vậy, chúng ta cần cân nhắc điều này và áp dụng chính sách tiền tệ một cách chừng mực”, Thống đốc NHTW Hy Lạp phát biểu tại một hội nghị tài chính ở Istanbul.

Trong khi đó, tại London, Philip Lane - chuyên gia kinh tế trưởng của ECB lập luận rằng, sự hỗ trợ từ chính sách tài khóa – yếu tố then chốt giúp tăng trưởng kinh tế diễn ra khá mạnh mẽ trong năm nay – có khả năng sẽ suy giảm vào năm 2027, qua đó làm giảm cả đà tăng trưởng lẫn áp lực lạm phát.

“Mặc dù tăng trưởng vẫn duy trì ổn định trong năm nay, nhưng động lực từ chính sách tài khóa được dự báo sẽ chuyển từ tích cực trong năm 2026 sang tiêu cực trong các năm 2027 và 2028; đồng thời, mức tăng đáng kể của lãi suất dài hạn gần đây sẽ làm chậm đà tăng trưởng và giảm tác động lan tỏa của chính sách nhiều hơn so với dự báo”, ông phát biểu tại một hội nghị ở Frankfurt.

"Nếu các yếu tố khác không đổi, những kênh 'triệt tiêu nhu cầu' này có thể hạn chế mức độ điều chỉnh cần thiết đối với lập trường chính sách tiền tệ nhằm đảm bảo lạm phát quay trở lại mức mục tiêu đúng thời hạn," ông nói thêm.

Những nhận định này phù hợp với kết quả khảo sát của Reuters, trong đó gần như toàn bộ 73 chuyên gia kinh tế được hỏi đều cho rằng ECB sẽ giữ nguyên chính sách trong tháng này, và đa số dự báo cơ quan này chỉ có động thái mới vào tháng 12.

“Tình trạng lạm phát duy trì ở mức cao như trong dự báo tháng 9, cùng với việc các xung đột tại Trung Đông, Ukraine và những nơi khác vẫn chưa được giải quyết, là những yếu tố ủng hộ việc điều chỉnh lãi suất chính sách theo hướng thắt chặt hơn”, Thống đốc NHTW Slovenia Primoz Dolenc phát biểu. “Tuy nhiên, thời điểm và mức độ điều chỉnh cụ thể sẽ được quyết định tại từng cuộc họp, dựa trên các dữ liệu mới nhất được cập nhật”.